biznes finanse video praca handel Eko Energetyka polska i świat O nas
Obserwuj nas na:
BiznesINFO.pl > Pracownicy

Pracownicy

Pracownicy – kim są? Podstawowe informacje

Pracownicy to osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy, którego regulację wyznacza Kodeks Pracy – niezależnie od tego, czy mowa o pełnym etacie, umowie na czas określony czy zatrudnieniu w niepełnym wymiarze godzin. Definicja pracownika obejmuje wyłącznie osoby zatrudnione w oparciu o umowę o pracę – nie dotyczy ona zatem zleceniobiorców, wykonawców dzieł ani samozatrudnionych. 

W sensie praktycznym pracownik jest stroną zobowiązaną do wykonywania pracy podporządkowanej, na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy, w czasie i miejscu wyznaczonym przez pracodawcę – co stanowi fundament różnicy między pracą etatową, a kontraktową.

Pozycja pracownika w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa nie zależy od szczebla – zarówno dyrektor, jak i szeregowy pracownik działają na mocy tego samego porządku prawnego. Różnice występują w zakresie obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności, ale nie w samej zasadzie zatrudnienia. 

Status pracownika nie jest tożsamy z wykonywaniem pracy, lecz z formą zatrudnienia – w konsekwencji również nie każdy zatrudniony posiada prawa pracownicze, takie jak prawo do urlopu, ochrona przed zwolnieniem czy świadczenia z tytułu choroby lub macierzyństwa, bo te przysługują wyłącznie osobom zatrudnionym w ramach umowy o pracę.

Podstawowe prawa pracownicze w Polsce – jakie wyróżniamy?

Prawa pracownicze mają charakter gwarancyjny – oznacza to, że przysługują one pracownikowi niezależnie od jego woli, stażu pracy czy branży. Do katalogu podstawowych praw pracowniczych należy prawo do wynagrodzenia za pracę, prawo do urlopu wypoczynkowego, prawo do wypoczynku tygodniowego, prawo do bezpiecznych warunków pracy, prawo do równego traktowania oraz prawo do ochrony przed bezpodstawnym rozwiązaniem umowy. 

Wyżej wspomniana ochrona obejmuje zarówno formę wypowiedzenia, jak i zakres możliwych przyczyn jego dokonania – zwłaszcza w przypadku pracowników objętych szczególną ochroną, jak kobiety w ciąży, osoby przebywające na urlopie czy pracownicy w wieku przedemerytalnym.

Ważnym filarem ochrony pracowniczej są również uprawnienia wynikające z niezdolności do pracy – zarówno chorobowej, jak i związanej z opieką nad dzieckiem lub członkiem rodziny.

Na jakich stanowiskach pracownicy zarabiają najwięcej?

Najwyższe wynagrodzenia w Polsce osiągają pracownicy zatrudnieni na stanowiskach specjalistycznych, kierowniczych oraz eksperckich, związanych z wysokim poziomem odpowiedzialności, kapitału wiedzy i ryzyka decyzyjnego. 

W strukturach firm prywatnych dominują stanowiska z obszaru IT, finansów, prawa, zarządzania projektami oraz sprzedaży korporacyjnej. Na czele listy znajdują się architekci systemów informatycznych, programiści specjalizujący się w technologiach backendowych, dyrektorzy finansowi, adwokaci i radcowie prawni oraz managerowie dużych działów sprzedaży i logistyki.

Pokaż więcej

Kalendarz 2027
17.09.2026 09:04 Tak wypadają dni wolne od pracy w 2027 r. Sprawdź te daty i zyskaj długie weekendy

Do końca 2026 roku zostało jeszcze kilka miesięcy, ale osoby planujące wyjazdy z dużym wyprzedzeniem mogą już sprawdzić przyszłoroczny kalendarz. Układ świąt ma spore znaczenie zwłaszcza dla pracowników zatrudnionych od poniedziałku do piątku. W niektórych miesiącach dodatkowy dzień urlopu pozwoli wyraźnie wydłużyć odpoczynek. Będą też święta przypadające w weekend, przy czym nie każde z nich oznacza utratę wolnego.

Praca niedziela
11.09.2026 14:19 Praca w niedzielę nie zawsze oznacza podwójną wypłatę. Tyle musi zapewnić pracodawca

Praca w weekend dla wielu pracowników oznacza rezygnację z czasu, który większość osób przeznacza na odpoczynek. Nic więc dziwnego, że często pojawia się przekonanie, iż za niedzielną zmianę pracodawca automatycznie musi zapłacić znacznie więcej. Kodeks pracy przewiduje jednak inny mechanizm rekompensaty. Dodatkowe pieniądze rzeczywiście mogą się należeć, ale dopiero w określonych sytuacjach.

Zwolnienia Mazowsze
11.09.2026 09:19 Dziewięć firm szykuje redukcje na Mazowszu. Zmiany obejmą niemal 1,2 tys. osób

Rynek pracy na Mazowszu wysyła kolejne niepokojące sygnały. Firmy z kilku różnych branż zgłosiły w sierpniu plany zmian, które mogą objąć łącznie blisko 1,2 tys. pracowników. Część redukcji ma zostać przeprowadzona jeszcze we wrześniu i październiku, inne rozłożono na kolejne miesiące. Największa pojedyncza zapowiedź dotyczy kilkuset osób zatrudnionych przez jedną ze znanych spółek.

Fabryka Szczecin
10.09.2026 06:20 Gigant kończy budowę fabryki w Polsce. Powstaną setki miejsc pracy

W Szczecinie dobiega końca realizacja jednej z największych inwestycji przemysłowych w historii miasta. Zagraniczny inwestor przygotowuje zakład związany z rozwijającą się w Polsce energetyką wiatrową. Projekt może mieć szczególne znaczenie dla lokalnego rynku pracy, ponieważ wraz z uruchamianiem produkcji potrzebni będą nowi pracownicy. Pełne efekty przedsięwzięcia mają być widoczne w przyszłym roku.

Kompensówka, świadczenie przedemerytalne, ZUS
08.09.2026 16:52 Skończyłaś 56 lat? ZUS wypłaci ponad 4200 zł świadczenia przedemerytalnego. Wystarczy spełnić 2 warunki

Część osób może zakończyć aktywność zawodową jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego i otrzymywać w tym czasie pieniądze z ZUS. Nie jest to jednak rozwiązanie dostępne dla wszystkich seniorów ani świadczenie przyznawane wyłącznie po ukończeniu określonego wieku. Znaczenie mają wykonywany zawód, długość okresów składkowych i nieskładkowych oraz staż przepracowany w konkretnym charakterze.

Dino
02.09.2026 07:00 Związkowcy grożą strajkiem generalnym w Dino. Pracownicy mają dość, sklepom grozi paraliż

Zarząd jednej z najszybciej rozwijających się sieci handlowych w Polsce stanie wreszcie do oficjalnych rozmów ze swoimi pracownikami. Spotkanie w warszawskim Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” ma rozstrzygnąć spór, który od miesięcy tlił się za kulisami biznesowego sukcesu. Brak porozumienia może mieć opłakane skutki.

Wiza pracownicza
22.08.2026 18:14 Polska zaostrza zasady pracy cudzoziemców. Zmiany obejmą trzy kraje, będzie potrzebna wiza

Polski rynek pracy od lat korzysta z zatrudnienia cudzoziemców, szczególnie w branżach, w których trudno znaleźć odpowiednią liczbę pracowników. Teraz dla części osób przyjeżdżających do Polski zasady podjęcia legalnej pracy stają się bardziej restrykcyjne. Zmiany dotyczą obywateli trzech państw i obejmują zarówno zasady wjazdu, jak i możliwość zatrudnienia podczas pobytu bezwizowego. Nowe regulacje mogą mieć znaczenie również dla firm, które regularnie rekrutują pracowników poza Unią Europejską.

Badanie alkomatem
13.08.2026 17:10 W tych miejscach pracy sprawdzają trzeźwość pracowników. Tak wyglądają kontrole

Kontrole trzeźwości stały się jednym z narzędzi, po które pracodawcy mogą sięgać w celu zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu pracy. Od zmian w Kodeksie pracy z 2023 roku firmy mają możliwość prowadzenia także badań prewencyjnych, ale tylko po spełnieniu określonych warunków. Z rozwiązania korzystają również duże sieci działające w Polsce. Wyszło na jaw, jak takie procedury wyglądają w praktyce w kilku popularnych markach.

Biedronka, upał
28.06.2026 09:34 "W niedzielę będziemy padać jak muchy". Ponad 30 stopni w sklepach Biedronka. Sieć zabrała głos

Fala wysokich temperatur w Polsce ponownie zwraca uwagę na warunki pracy w handlu detalicznym. Część pracowników sklepów Biedronka oraz przedstawiciele związków zawodowych sygnalizują, że w niektórych placówkach sytuacja budzi zastrzeżenia. Jak informuje „Wyborcza”, w wybranych placówkach podczas okresu wysokich temperatur systemy wentylacyjno-klimatyzacyjne mają być wyłączone lub uszkodzone. Do sprawy odniosła się także sama sieć.

Zakład mechaniczny, pracownik
27.06.2026 11:39 Zwolnienia grupowe w gigancie z Małopolski. Prawie 200 osób ma wylądować na bruku

Rynek pracy w Małopolsce stanął w obliczu poważnego sprawdzianu, który mocno potrząsnąć może lokalną gospodarką. Znany lokalny zakład planuje bowiem zwolnienia grupowe, które według oficjalnych pism mogą objąć nawet 189 pracowników, uderzając głównie w kluczowy wydział mechaniczny firmy.

Upał, Warszawa
26.06.2026 13:05 Fala upałów wpływa na gastronomię. Część lokali postanowiła się zamknąć

Właściciele punktów gastronomicznych w całej Polsce, m.in. w Toruniu, Rzepinie czy Włocławku, zostali zmuszeni do czasowego zamknięcia lokali lub skrócenia godzin pracy z powodu ekstremalnej fali upałów, podczas której temperatura wewnątrz obiektów przekraczała nawet 50 stopni Celsjusza.

Chory pracownik
22.06.2026 11:49 Wypowiedzenie za L4. Wielu pracowników nawet o tym nie wie. Przepisy już obowiązują

Jesienno-zimowe infekcje to coroczny test wytrzymałości dla wielu firm. Zabezpieczenie zdrowotne to fundament praw pracowniczych, ale nadmierna absencja rodzi potężne koszty. Pracodawcy niekiedy stoją w konflikcie pomiędzy uszanowaniem potrzeb osób pracujących, a ciągłością funkcjonowania firmy. Sąd Najwyższy odpowiada na wątpliwości.

Dzień wolny od pracy
18.06.2026 07:10 Premier wyznaczył nowy dzień wolny. Znamy datę, skorzystają nieliczni

Sierpniowy kalendarz przynosi ogromne zawirowania dla osób zatrudnionych na etatach. Kolejny czerwony dzień w grafiku wypada niefortunnie, co uruchamia skomplikowany mechanizm oddawania czasu na odpoczynek. Kto ostatecznie nie przyjdzie do biura, a kto odbije się od zamkniętych drzwi urzędu w poszukiwaniu pomocy?

1 sierpnia
12.06.2026 13:45 Czy 1 sierpnia będzie dniem wolnym od pracy? Decyzja ministerstwa zaskoczy część pracowników

Sierpniowe słońce i wizja długich weekendów tradycyjnie rozpalają wyobraźnię tysięcy zatrudnionych nad Wisłą. Ostatnie lata przyniosły ożywioną dyskusję wokół potencjalnej rewolucji w kalendarzu dni wolnych, zwłaszcza w kontekście jednej z najważniejszych rocznic w Polsce. Jak twarde przepisy i polityka resortu wpłyną na plany wypoczynkowe polskiego pracownika?

Sprzęt AGD
26.05.2026 11:34 Fala chińskiego importu uderza w Polskę. Kolejny producent AGD szykuje masowe zwolnienia

Kolejna firma produkcyjna szuka oszczędności i planuje redukcję załogi. Z pracą docelowo ma się pożegnać nawet 200 osób. Głośne problemy branży AGD to wyraźny sygnał, że unijny przemysł odczuwa silną presję ze strony tańszej konkurencji z Azji.

Praca wypłata
16.05.2026 07:00 Pracownikom przysługuje nie tylko pensja. Nie wszyscy o tym wiedzą, a pracodawcom to na rękę

Choć pensja co miesiąc wpływa na rachunek, wielu z nas nie zdaje sobie sprawy z ogromu przywilejów, jakie gwarantuje kodeks pracy. W dobie walki o talenty i rosnącej presji płacowej, znajomość przepisów staje się kluczową kartą przetargową. Czy polski pracownik wie, co mu się należy w realiach 2026 roku?

Praca
01.05.2026 17:32 6 dni urlopu więcej od maja. Ci Polacy skorzystają na nowych zasadach liczenia stażu pracy

Zmieniające się realia polskiego rynku pracy od lat wymuszały reformę, która zrównałaby prawa osób pracujących na różnych podstawach prawnych. Choć przez dekady umowa o pracę była główną ścieżką do budowania przywilejów pracowniczych, nadchodzące tygodnie przyniosą przełom. Już od maja 2026 roku miliony Polaków odczują skutki przepisów, które przedefiniują pojęcie doświadczenia zawodowego, otwierając drzwi do dłuższego odpoczynku i wyższych świadczeń finansowych.Koniec ery sztywnego podziału na etaty i zleceniaSkładka ZUS jako przepustka do nowych przywilejówFormalności w świecie PUE ZUS i lawina wniosków 

Polomarket
26.04.2026 21:11 W Polomarkecie brakuje rąk do pracy. Tyle płacą w wakacje, nocleg nad Bałtykiem gratis

Gorący okres w handlu zbliża się wielkimi krokami, a popularne sieci supermarketów, w tym Polomarket, już teraz zabezpieczają kadry na najgorętsze miesiące roku. Dla wielu młodych ludzi to idealna okazja, by połączyć letni wypoczynek z realnym zyskiem, zwłaszcza że pracodawcy kuszą nie tylko stawkami, ale i darmowym lokum.

Wypełnianie wniosków
26.04.2026 08:33 Wyższe pensje już od 1 maja. ZUS czeka na wnioski

Polska mapa zatrudnienia przechodzi właśnie zmiany, które zdefiniują standardy pracy na nadchodzące dekady. Od 1 maja wchodzą w życie nowe zasady liczenia stażu w kolejnym sektorze, dzięki którym tysiące osób staną przed szansą na realną poprawę swojej sytuacji finansowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych czeka na wnioski Polaków.

Praca dni wolne
14.04.2026 18:19 Od maja nowe prawo. Polacy zyskają więcej wolnego, dodatkowo nawet 6 dni

Pracownicy z całej Polski już szykują się do ważnych zmian w prawie. Dodatkowe dni wolne są kuszące, a już 1 maja mogą stać się faktem. Do ZUS już ustawiają się kolejki, setki tysięcy wniosków zostało złożonych. Dla tych osób urlop znacznie się wydłuży.Polacy pracują niemal najwięcej w EuropieDo niedawna te przywileje dotyczyły tylko wybranychOd 1 maja ważna zmiana dla pracowników, Polacy muszą o tym wiedzieć

Fabryka pod Łodzią
13.04.2026 06:41 W sercu Polski wyrośnie kolejna wielka fabryka. Aż 2,5 tysiąca nowych miejsc pracy

Polski rynek pracy znajduje się w fazie gwałtownego przeobrażenia. Choć demografia nie sprzyja pracodawcom, nad Wisłą wciąż wyrastają potężne centra przemysłowe, które redefiniują lokalną gospodarkę. Nowy zakład zatrudni 2,5 tys. osób. Wiadomo, kiedy budowa dobiegnie końca.Technologiczna rewolucja a polski rynek pracy. Czy roboty naprawdę zabiorą nam chleb?Szklany krwiobieg cywilizacji. Dlaczego Polska staje się światłowodowym sercem Europy?Amerykański gigant stawia na ten region. Jak nowa fabryka zmieni krajobraz gospodarczy kraju?

Lufthansa
12.04.2026 16:46 13 kwietnia kolejny strajk i setki odwołanych lotów. Problemy nie ominą Polski

Niemiecki gigant lotniczy ponownie staje w obliczu potężnego paraliżu operacyjnego, który może zdezorganizować plany podróżne tysięcy pasażerów. Kolejna fala protestów ma objąć nie tylko loty pasażerskie, ale również kluczowy dla gospodarki segment transportu cargo. Czy podróżni korzystający z polskich portów będą musieli liczyć się z odwołaniem lotów? Wiadomo, kiedy odbędzie się strajk. Piloci mają konkretne postulaty.Praca pilota nie należy do łatwych. Pracownicy ogłaszają strajkGigant zapowiada drugi strajk, wiadomo, jakie są postulatyTe loty mogą zostać odwołane. Czy problem dotknie Polaków?

Praca zdalna
31.03.2026 14:01 Polska na szczycie rankingu. Pojawił się nowy typ mieszkańców, jakiego wcześniej nie było

Model wykonywania obowiązków zawodowych przeszedł w ostatnich latach stopniową metamorfozę. To, co początkowo wydawało się chwilową anomalią, trwale przemodelowało globalny rynek zatrudnienia. Polska stała się niezwykle atrakcyjnym punktem na mapie dla wielu osób budujących karierę. Kraków i Warszawa triumfują w rankingu, a światowe media rozpisują się o zupełnie nowej grupie mieszkańcówPandemia zmieniła oblicze wykonywania pracyTen model pracy dominuje w kluczowych branżachDwa polskie miasta na podium. Tym przyciągamy zagranicznych pracowników

TVN
23.03.2026 12:35 Trzęsienie ziemi u właściciela TVN. Nadchodzą "radykalne zmiany", ruszą zwolnienia

Decyzje zapadające w gabinetach na najwyższych piętrach nowojorskich wieżowców rzadko odbijają się tak głośnym echem w nadwiślańskich mediach, jak ma to miejsce dzisiaj. Gdy gigant branży informacyjnej, będący w przededniu przejęcia kontroli nad jedną z największych polskich stacji komercyjnych, ogłasza drastyczne cięcia kadrowe, w Warszawie zapala się ostrzegawcza lampka. Czy zapowiadane przez amerykańskie kierownictwo „tsunami zmian” dotrze również do kadr przy ulicy Wiertniczej?Nerwowe ruchy telewizyjnych gigantówZmiany technologiczne uderzają w pracowników redakcyjnychCo dalej z polskimi pracownikami mediów?

Dofinansowanie z urzędu
21.03.2026 06:00 Nawet 17 tys. zł z Urzędu Pracy na start w nowym mieście. Wielu Polaków wciąż o tym nie wie i traci

Nawet 17 tys. zł przelewu z urzędu pracy może trafić na konto w ciągu kilku dni – wystarczy spełnić kilka warunków, o których wiele osób wciąż nie ma pojęcia. Bon na zasiedlenie w 2026 roku to jedno z najbardziej niedocenianych świadczeń, ale jeden błąd może sprawić, że trzeba będzie oddać całą kwotę. Sprawdzamy, kto może dostać pieniądze i jak zrobić to bezpiecznie.Jak dostać bon na zasiedlenie w 2026 roku i kto może otrzymać nawet ponad 17 tys. zł wsparcia?Jakie warunki trzeba spełnić, by urząd pracy wypłacił pieniądze i nie zażądał ich zwrotu?Kiedy można stracić prawo do świadczenia i oddać całą kwotę wraz z konsekwencjami?

Spożywczy strajk
20.03.2026 17:36 Pracownicy kolejnej sieci szykują się do protestu. Mogą pojawić się utrudnienia

Branża detaliczna w Polsce przeżywa prawdziwe trzęsienie ziemi. Niskie wynagrodzenia i fatalne warunki zatrudnienia sprawiają, że cierpliwość załogi właśnie się wyczerpała. Kolejna sieć przygotowuje się do protestu, może dojść do utrudnień. Wiadomo, kiedy to nastąpi.Z tym zmagają się sieci spożywcze w PolsceTa sieć już zastrajkowałaKolejna sieć spożywcza przygotowuje protest

Kopalnia soli
17.03.2026 11:28 Strajk głodowy w kopalni soli z Grupy Orlen. Związkowcy ślą listy do Tuska. "Akt desperacji"

Sytuacja w krajowej branży wydobywczej staje się napięta. W centrum wydarzeń znalazła się strategiczna dla polskiej gospodarki infrastruktura. Związkowcy podjęli radykalne kroki, aby zwrócić uwagę na rosnące zagrożenia - w niedzielę 15 marca rozpoczęto strajk głodowy. Zdaniem pracowników brak szybkiej reakcji władz może wkrótce uderzyć w fundamenty naszego bezpieczeństwa energetycznego. Dostaliśmy oświadczenie firmy. Kopalnie soli są w Polsce potęgąTrwa strajk w inowrocławskiej kopalni. Z tymi problemami zmagają się pracownicyZwiązkowcy apelują do premiera. Znane są postulatyOświadczenie inowrocławskiej kopalni

Pieniądze w portfelu fot. Canva Pro
14.03.2026 14:48 Dostajesz niższą pensję niż inni pracownicy? Nowe przepisy pozwalają żądać wyrównania od pracodawcy

Jawność wynagrodzeń przestaje być hasłem, a staje się obowiązkiem. Nowe przepisy wynikające z unijnej dyrektywy płacowej wprowadzają konkretne narzędzia do walki z nierównościami i zmieniają sposób ustalania wynagrodzeń w firmach. Zmiany obejmą zarówno rekrutację, jak i podwyżki oraz dochodzenie roszczeń przez pracowników.Czy pracownik pozna pensję kolegi z zespołu?Kiedy będzie można żądać wyrównania wynagrodzenia?Co zmieni się w zasadach przyznawania podwyżek od 2026 r.?

BiznesINFO.pl
Obserwuj nas na: