Dodatkowe dni urlopu w 2026 roku. Mężczyźni mogą zyskać 12 dni, kobiety 8. Skąd ta różnica?

Nawet 12 dodatkowych dni wolnego. Skąd ta liczba?

Chodzi o dni przysługujące honorowym dawcom krwi. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osobie zakwalifikowanej do oddania krwi przysługują dwa dni wolnego – w dniu donacji oraz w dniu następnym. Zwolnienie obejmuje również czas niezbędnych badań zaleconych przez stację krwiodawstwa.

W praktyce oznacza to, że każda donacja daje dwa dni płatnej nieobecności w pracy, o ile przypadają one na dni robocze zgodnie z harmonogramem pracownika. To nie jest urlop wypoczynkowy i nie pomniejsza jego puli. Rozwiązanie obowiązuje od nowelizacji ustawy o publicznej służbie krwi – początkowo wprowadzonej w czasie pandemii, a następnie utrzymanej na stałe.

Dlaczego mężczyznom przysługuje więcej dni wolnych?

Różnica wynika nie z przepisów o pracy, lecz z zasad medycznych dotyczących częstotliwości oddawania krwi. Mężczyzna może oddać krew maksymalnie 6 razy w roku, kobieta – 4 razy w roku.

Mnożąc maksymalną liczbę donacji przez dwa dni wolnego, otrzymujemy:

• do 12 dni wolnych rocznie dla mężczyzny,
• do 8 dni wolnych rocznie dla kobiety.

To maksymalne wartości, możliwe do uzyskania wyłącznie przy regularnym i prawidłowym kwalifikowaniu do donacji. Warto podkreślić, że nie jest to „dodatkowy urlop z urzędu”, lecz efekt aktywnego uczestnictwa w honorowym krwiodawstwie.

Pracodawca nie może odmówić. Jak działa procedura?

Zwolnienie dla krwiodawcy jest obligatoryjne. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika z pracy po okazaniu zaświadczenia ze stacji krwiodawstwa. Za ten czas przysługuje pełne wynagrodzenie.

Podstawą prawną jest zarówno ustawa o publicznej służbie krwi, jak i rozporządzenie dotyczące usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Zwolnienie obejmuje dzień oddania krwi, dzień następny oraz czas badań, jeśli nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.

Celem przepisów jest zapewnienie dawcy bezpiecznej regeneracji organizmu, szczególnie w przypadku pracy fizycznej lub wymagającej koncentracji.

Ważne ograniczenie: kiedy dwa dni nie przysługują?

Jeśli pracownik zgłosi się do centrum krwiodawstwa, ale nie zostanie zakwalifikowany do donacji (np. z powodów zdrowotnych), nie przysługują mu dwa pełne dni wolnego. W takiej sytuacji otrzyma zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność wyłącznie na czas pobytu w placówce.

Oznacza to, że samo „zaplanowanie” dnia wolnego nie daje prawa do dodatkowych dni – kluczowa jest faktyczna donacja. Dobrą praktyką pozostaje wcześniejsze poinformowanie przełożonego o planowanym oddaniu krwi, aby uniknąć problemów organizacyjnych.