Czerwiec 2026 r. zmieni rynek pracy. Tych pracowników będzie trudniej zatrudnić

Jak było: stary system i wiele ścieżek legalizacji (do 31 maja 2025 r.)

Do końca maja 2025 r. zatrudnianie cudzoziemców w Polsce opierało się na przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz licznych rozporządzeniach wykonawczych. System był rozproszony i niejednolity, a w praktyce funkcjonowało kilka równoległych ścieżek legalizacji pracy.

Pracodawcy korzystali m.in. z:

• zezwoleń na pracę,
• oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi,
• zezwoleń sezonowych,
• wyjątków ustawowych i rozporządzeniowych.

Procedury w dużej mierze miały charakter papierowy, a praktyka urzędów wojewódzkich bywała niejednolita. To sprzyjało elastyczności, ale jednocześnie rodziło niepewność prawną – zarówno po stronie firm, jak i cudzoziemców.

Co obowiązuje dziś. Reforma, rozporządzenia i koszty

Od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. To była zmiana systemowa, a nie kosmetyczna korekta przepisów. Zasady legalizacji pracy zostały wyraźnie uporządkowane i oddzielone od przepisów o rynku pracy. Cały proces powiązano z elektronizacją procedur na portalach administracji publicznej. Jednocześnie państwo zaczęło uszczelniać ścieżki pobytowo-pracownicze, wprowadzając nowe podstawy odmowy wszczęcia postępowań dotyczących pobytu i pracy – niezależne od obywatelstwa, a zależne od tytułu pobytowego i faktycznych okoliczności.

Realne skutki reformy stały się widoczne od 1 grudnia 2025 r., gdy weszły w życie kluczowe rozporządzenia wykonawcze. Procedura oświadczeń o powierzeniu pracy została wyraźnie zawężona i objęła już tylko wybrane państwa, w tym m.in. Armenię, Białoruś, Mołdowę i Ukrainę. Z listy wypadła Gruzja, przy zachowaniu ważności wcześniej zarejestrowanych oświadczeń. Równocześnie znacząco wzrosły opłaty – m.in. z 100 zł do 400 zł za oświadczenie oraz według nowych stawek za część zezwoleń na pracę. Doprecyzowano także katalog zwolnień z obowiązku posiadania zezwolenia, wprowadzając okres przejściowy dla studentów studiów stacjonarnych, który obowiązuje do 30 czerwca 2026 r. Dla firm oznacza to jedno: więcej formalności i wyższe koszty, zwłaszcza w branżach opierających się na pracy cudzoziemców.

Punkt zwrotny: co zmieni się po 30 czerwca 2026 r.?

Najważniejsza zmiana dotyczy cudzoziemców studiujących stacjonarnie w Polsce.

Do 30 czerwca 2026 r. zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę przysługuje studentom studiów stacjonarnych także wtedy, gdy studiują oni w:

• niepublicznej uczelni akademickiej lub
• publicznej uczelni zawodowej,

która nie spełnia warunków z art. 144 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach (m.in. nie znajduje się na liście jednostek zatwierdzonych do przyjmowania cudzoziemców).

Po 30 czerwca 2026 r. ta furtka się zamyka.

W praktyce oznacza to, że:

• status „studenta stacjonarnego” nie zawsze będzie wystarczający,
• kluczowe stanie się to, czy uczelnia spełnia wymogi zatwierdzenia albo jest objęta ustawowym wyjątkiem,
• część studentów i pracodawców będzie musiała przejść pełną procedurę legalizacji pracy.

Kto straci, a kto zyska na zmianach?

Kto może stracić:

• pracodawcy, którzy opierali zatrudnienie na cudzoziemcach-studentach z uczelni niespełniających warunków zatwierdzenia – od lipca 2026 r. konieczne mogą być zezwolenia lub pełna procedura legalizacji,
• cudzoziemcy-studenci z tych uczelni – ich dostęp do pracy „bez papierów” zostanie ograniczony,
• firmy z branż deficytowych kadrowo (logistyka, magazyny, HoReCa, produkcja), które już dziś odczuwają skutki zawężenia procedury oświadczeń i wyższych opłat.

Kto może zyskać:

• uczelnie i jednostki zatwierdzone – ich status stanie się realnym atutem dla studentów i pracodawców,
• firmy z uporządkowanymi procedurami HR, które nie opierają strategii kadrowej na wyjątkach i okresach przejściowych.

Uwaga:
Zmiany po 30 czerwca 2026 r. nie dotyczą obywateli UE, którzy co do zasady nie potrzebują zezwoleń na pracę. Nowe ograniczenia odnoszą się do studentów-cudzoziemców i statusu uczelni, a nie obywatelstwa.

Źródła: Biznes Info, Dz.U., MRPiPS, UdSC, PIP, urzędy wojewódzkie.