ZUS odda Polakom pieniądze, wystarczy 1 wniosek. Czas tylko do 1 czerwca

Polski Ład zmienił rozliczenia przedsiębiorców

Zwroty nadpłaconej składki zdrowotnej realizowane przez ZUS dotyczą przede wszystkim przedsiębiorców rozliczających się po zmianach wprowadzonych przez Polski Ład. Jak informuje forsal.pl, jeszcze kilka lat temu zasady jej naliczania były znacznie bardziej przewidywalne.

Przed reformą wysokość składki zdrowotnej była dla przedsiębiorców stosunkowo stabilna, natomiast obecnie wyliczana jest w oparciu o bieżące dochody lub przychody, z obowiązkowym rocznym rozliczeniem. W efekcie przedsiębiorcy często muszą korygować swoje rozliczenia, co prowadzi do nadpłat lub niedopłat wobec ZUS - wielu z nich wpłaciło więcej, niż wynikało z finalnego rozliczenia.

Eksperci podkreślają, że nowy model wiąże się z większą biurokracją, koniecznością częstych korekt oraz niepewnością co do rzeczywistych kosztów prowadzenia działalności.

Zwrot tylko po złożeniu wniosku w eZUS

Warunkiem otrzymania zwrotu nie jest jednak samo wykazanie nadpłaty w rocznym rozliczeniu. Jak tłumaczy cytowany przez forsal.pl Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFakt, przedsiębiorca musi dodatkowo zatwierdzić wniosek w systemie eZUS. Chodzi o formularz RZS-R, który generuje się automatycznie po złożeniu rocznego rozliczenia.

- Choć od strony technicznej procedura jest stosunkowo prosta, w praktyce wymaga od przedsiębiorcy aktywności - samo wykazanie nadpłaty w rozliczeniu rocznym nie wystarczy, by pieniądze wróciły na konto - tłumaczy Piotr Juszczyk.

Na dopełnienie formalności przedsiębiorcy mają czas do 1 czerwca 2026 roku.

Z danych ZUS wynika, że skala zwrotów jest znacząca. Do 14 maja 2026 roku wypłacono ponad 64,6 mln zł dla 45,6 tys. płatników, natomiast kolejne ponad 105 mln zł czeka na przekazanie do niemal 72 tys. przedsiębiorców.

Jak wynika z wcześniejszych danych, problem ma charakter powtarzalny - rok wcześniej do ZUS wpłynęło ponad 427 tys. wniosków o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej na łączną kwotę ponad 841 mln zł.

Nawet grosz nadpłaty wymaga pełnej procedury

Eksperci zwracają uwagę, że obecny system generuje znaczną liczbę obowiązków administracyjnych nawet w przypadku symbolicznych kwot. Piotr Juszczyk, cytowany przez forsal.pl, wskazuje przykład przedsiębiorcy, któremu ZUS zwrócił zaledwie 1 grosz nadpłaty - mimo to konieczne było przejście pełnej procedury obejmującej dokumenty, formularz RZS-R i zatwierdzenie wniosku.

Zdaniem ekspertów pokazuje to skalę skomplikowania rozliczeń po reformach Polskiego Ładu. Brak zatwierdzenia formularza nie oznacza utraty środków - nadpłata jest wówczas zaliczana na poczet przyszłych składek lub bieżących zobowiązań, choć w ocenie specjalistów wielu przedsiębiorcom bardziej opłaca się jej wypłata.

Krytycy systemu podkreślają, że firmy przez długi czas finansują państwo własnymi środkami, a ich odzyskanie wymaga dopełnienia formalności i pilnowania terminów. Coraz częściej pojawiają się też postulaty uproszczenia zasad - według Piotra Juszczyka składka zdrowotna funkcjonuje dziś jak quasi-podatek i w przyszłości mogłaby zostać zintegrowana z PIT, co pozwoliłoby na automatyczne rozliczenia i zwroty.