Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
W kwietniu 2026 roku wejdą w życie nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich. Zmienią one zasady kontroli L4, rozszerzając uprawnienia pracodawców. Doprecyzowana zostanie także definicja dozwolonych i niedozwolonych aktywności, aby ograniczyć nadużycia i niejasności interpretacyjne. Warto wiedzieć wcześniej.Na to chorują PolacyTak Polacy "kombinują" na L4Zmiany w L4 wejdą w życie w kwietniu
W 2026 r. opłata za wywóz śmieci nadal jest obowiązkowa, ale nie każdy zapłaci pełną stawkę. Gminy mogą wprowadzać zniżki, a w określonych sytuacjach – także rozwiązania, które realnie sprowadzają opłatę do 0 zł (np. gdy lokal jest faktycznie niezamieszkany i zostanie to prawidłowo zgłoszone). Co ważne: ulgi nie dotyczą wyłącznie emerytów. Najczęściej korzystają też rodziny wielodzietne, osoby o niskich dochodach, osoby z niepełnosprawnościami oraz właściciele domów z kompostownikiem. Klucz: sprawdzenie uchwały swojej gminy i złożenie deklaracji/wniosku, bo ulgi rzadko przyznają się same.Kto może płacić mniej – i na jakiej podstawie?Kiedy da się legalnie zejść do 0 zł i co trzeba udowodnić?Jakie ulgi działają w dużych miastach i jak je „odpalić” w praktyce?
Część osób w Polsce może zyskać dodatkowe przywileje związane z emeryturą. Pewna grupa ma szansę na odpoczynek znacznie wcześniej, trzeba jednak spełnić określone warunki. Jednym z nich jest urodzenie po konkretnej dacie, to może dotyczyć znacznej liczby Polaków.ZUS wypłaca świadczenia PolakomTo rozwiązanie dotyczy dużej grupy PolakówTak wygląda dodatkowy przywilej części Polaków
Jeszcze dekadę temu meblościanki, kolorowe szkło z huty Ząbkowice i charakterystyczne fotele trafiały często na śmietniki podczas remontów. Obecnie te przedmioty, uznawane za ikony polskiego wzornictwa, osiągają na aukcjach wysokie ceny. Polacy chętnie wydają na to pieniądze.Fascynacja PRL wciąż trwaTe produkty z PRL cieszą się popularnościąTyle kosztują produkty z PRL
Marzenie o szybkim bogactwie towarzyszy ludziom od zawsze, a gry losowe są popularnym sposobem na jego realizację. W Polsce wielu graczy wybiera między klasycznym Lotto a Eurojackpot. Choć wysokie wygrane kuszą, matematyczna analiza pokazuje prawdziwe oblicze gry.Polacy lubią gry losoweTo najpopularniejsze gry losoweMatematyk mówi jasno o Lotto i Eurojackpocie
60-letnia kobieta, która przepracowała łącznie 10 lat i osiągnęła ustawowy wiek emerytalny, może złożyć wniosek o świadczenie w Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przyznana emerytura okaże się jednak bardzo niska. Wiadomo, na jakie kwoty mogłaby liczyć, to nie jest żart.ZUS dystrybuuje świadczenia seniorówWarunki przyznania emerytury w PolsceTaką emeryturę dostanie 60-latka po 10 latach pracy
W Polsce od lat trwa dyskusja o przyszłości pieniądza gotówkowego w kontekście rosnącej cyfryzacji płatności. W związku z tym pojawiają się pytania o legalność przechowywania gotówki w domu. Wiadomo, czy i jakie obowiązują ograniczenia i w jakich sytuacjach Polacy powinni się zastanowić.Płatności bezgotówkowe wiodą prymTak Polacy przechowują pieniądzeWiadomo, ile gotówki można trzymać w domu
Polska stoi w obliczu demograficznych trudności, a dotychczasowe recepty w postaci transferów socjalnych wydają się tracić termin przydatności. Eksperci proponują radykalny zwrot: likwidację flagowego programu 800 plus na rzecz gigantycznej, jednorazowej wypłaty, która mogłaby sfinansować wkład własny na mieszkanie.Drastyczny spadek dzietności w PolsceKontrowersyjny projekt likwidacji 800 plusZmiany uderzyłyby w portfele seniorów
System emerytalny w Polsce kojarzy się większości społeczeństwa z walką o godny byt i coroczną waloryzacją, która ledwie nadąża za inflacją. Tymczasem na mapie świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych istnieją kwoty, które dla przeciętnego seniora brzmią jak abstrakcja. Choć średnia emerytura oscyluje wokół kilku tysięcy złotych, garstka rekordzistów otrzymuje co miesiąc przelewy równe wynagrodzeniom prezesów dużych korporacji.Jakie czynniki wpływają na przyznanie tak wysokiej emerytury z ZUS?Rekordzista ze Śląska - ten Polak żyje jak król, taką emeryturę otrzymujeRównież kobiety w gronie najbogatszych świadczeniobiorców
System emerytalny w Polsce kojarzy się większości obywateli z jesienią życia, wieloletnim odkładaniem składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i niepewnością co do finalnej wysokości świadczenia. Istnieją jednak grupy zawodowe, które rządzą się zupełnie innymi prawami, a ich przywileje potrafią rozpalić emocje do czerwoności. Temat ten wrócił na czołówki gazet za sprawą Urszuli Brzezińskiej-Hołowni, która po latach spędzonych w kokpicie myśliwca, zdecydowała się na przejście w stan spoczynku.Urszula Brzezińska-Hołownia może przejść na emeryturę w wieku 38 latTaką emeryturę może otrzymywać żona Szymona HołowniNie tylko emerytura - Urszula Brzezińska-Hołownia wciąż może mieć inne źródła dochodu
Polski system ubezpieczeń społecznych skrywa rozwiązania, które dla wielu osób wciąż pozostają zagadką, choć realnie ratują domowe budżety najstarszych obywateli. Jednym z nich jest rodzicielskie świadczenie uzupełniające, które potocznie nazywa się „emeryturą za wychowanie dzieci”. Już od marca tysiące seniorek mogą liczyć na wyraźne zwiększenie wpływów na konto, co jest bezpośrednim efektem corocznej waloryzacji świadczeń.To świadczenie nie jest przyznawane automatycznieŚwiadczenie wzrośnie po marcowej waloryzacji - o ile?Warunki, które zapewnią dostęp do świadczenia
Decyzja o założeniu działalności gospodarczej często wynika z chęci niezależności lub kalkulacji finansowej. Przy rejestracji w CEIDG łatwo jednak pominąć kwestie, które mają realny wpływ na koszty prowadzenia firmy. Wystarczy przesunięcie o jeden dzień, aby zaoszczędzić duże kwoty. Warto się o tym dowiedzieć.Firm w Polsce jest coraz więcejZ tymi opłatami mierzą się przedsiębiorcyJeden dzień ma znaczenie, wtedy najlepiej jest założyć firmę
Jeszcze dekadę temu wizyta inkasenta była powszechna i często wymagała obecności lokatorów w domu. Obecnie technologia stopniowo zastępuje tradycyjne metody, przyspieszone przez przepisy krajowe i unijne. Masowa wymiana urządzeń poprawi dokładność ograniczy straty finansowe. Niedostosowanie się do praca może skutkować wysoką grzywną.Unijna dyrektywa wymusza działaniaWymiana wiąże się z dużymi inwestycjamiTermin się zbliża, Polacy muszą zdążyć
Rząd uruchamia kolejną transzę wsparcia finansowego dla rodzin z rosnącymi kosztami utrzymania w związku z niskimi temperaturami. O zastrzyk gotówki mogą się ubiegać osoby spełniające określone kryteria dochodowe i rodzinne, maksymalną kwotę otrzymają ci, którzy w pełni spełnią wymagania programu.Zima 2025/2026 zaskoczyła PolakówCeny ogrzewania w Polsce wzrosłyPolacy mogą starać się o dopłatę
Urzędy w dużych miastach prowadzą aktywne nabory i konkurują o kandydatów z sektorem prywatnym. Nowe ogłoszenia rekrutacyjne pokazują aktualne warunki zatrudnienia w sektorze publicznym oraz poziom oferowanych wynagrodzeń. W tych miastach można kandydować, kwoty mogą zaskoczyć.Polska budżetówka w obliczu zmianWynagrodzenia w budżetówce owiane złą sławąUrzędy szukają pracowników, tyle płacą
Coroczne rozliczenia z fiskusem kojarzą się większości z nas z automatycznie przygotowaną deklaracją w usłudze Twój e-PIT, którą wystarczy zaakceptować jednym kliknięciem. Takie podejście bywa jednak kosztownym błędem, ponieważ system nie uwzględnia automatycznie wszystkich preferencji, do których mamy prawo.Wsparcie przysługuje nie tylko senioromWarunek, dzięki któremu można skorzystać z ulgiBrak tych dokumentów może skutkować utratą ulgi
Unijne przepisy o kryptowalutach już weszły w życie, ale w Polsce trwa wojna o to, jak je wdrożyć. MiCA (Markets in Crypto-Assets) stosuje się etapami: regulacje dotyczące stablecoinów (ART/EMT) obowiązują od 30 czerwca 2024 r., a pozostała część rozporządzenia – od 30 grudnia 2024 r.. Tymczasem krajowa ustawa o rynku kryptoaktywów utknęła na politycznym zakręcie: prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę uchwaloną 7 listopada 2025 r..Dla branży to nie akademicka dyskusja. Według raportu UCE Research i Ari10 18,4 proc. dorosłych Polaków inwestuje w kryptowaluty – to już masowy rynek, a nie nisza dla pasjonatów nowych technologii.
Wizyta u dentysty przestaje być drobnym wydatkiem. W 2026 roku wielu pacjentów przeciera oczy ze zdumienia, gdy słyszy koszt leczenia. Różnice między miastami sięgają tysięcy złotych, a bardziej skomplikowane zabiegi potrafią poważnie obciążyć domowy budżet. Sprawdziliśmy, ile dziś naprawdę kosztuje leczenie zębów i dlaczego ceny wciąż rosną.Ile zapłacisz za plombę, leczenie kanałowe i implant w 2026 roku?Dlaczego w Warszawie i Krakowie jest najdrożej?Czy w mniejszych miastach można realnie zaoszczędzić?
Marzec to tradycyjnie czas, w którym miliony polskich seniorów z niepokojem i nadzieją spoglądają na stan swoich kont. Tegoroczna waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych staje się faktem, przynosząc realne zwiększenie wypłat, które ma zrekompensować ubiegłoroczny wzrost cen towarów i usług. Choć mechanizm ten wydaje techniczny i korzystny dla każdego uprawnionego, diabeł jak zwykle tkwi w szczegółach.Wyczekiwana waloryzacja emerytur już w marcuNa takie kwoty mogą liczyć seniorzy od marca 2026Pułapka świadczeń dodatkowych i progi dochodowe
800 plus jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych świadczeń w Polsce. Tymczasem równolegle funkcjonuje rozwiązanie, które może przynieść rodzinie nawet 1500 zł miesięcznie – i to przez dwa lata. Wielu rodziców wciąż nie wie, że może z niego skorzystać. Warunek jest jeden, ale kluczowy.Kto może otrzymać dodatkowe 1500 zł miesięcznie?Jak długo wypłacane jest świadczenie?Kiedy pieniądze nie przysługują?
Bezdomność zwierząt to problem, który od lat spędza sen z powiek samorządowcom i obciąża budżety lokalne w całym kraju. Choć schroniska robią, co mogą, liczba czworonogów czekających na nowy dom często przekracza możliwości tych placówek. Jedna z mazowieckich gmin postanowiła jednak podejść do tematu w sposób nietuzinkowy, łącząc empatię z konkretnym zastrzykiem gotówki dla przyszłych właścicieli.Skala wyzwania i realia gminnych budżetów na walkę z bezdomnościąFinansowa zachęta w polskiej miejscowościJakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać dofinansowanie?
Odejście bliskiej osoby to niewyobrażalny cios, po którym wdowy i wdowcy często z przerażeniem odkrywają brak dostępu do oszczędności życia. Uregulowanie spraw majątkowych wymaga cierpliwości i znajomości procedur. Warto wiedzieć, od czego zacząć batalię z biurokracją, aby skutecznie odzyskać zamrożone w systemie bankowym środki.Śmierć bliskiej osoby wiąże się z wieloma formalnościamiTak można zyskać dostęp do środkówTen dokument pomoże w dostępie do pieniędzy
Wiosenne miesiące w Polsce od lat kojarzą się z ważnym wydarzeniem duchowym, które z biegiem czasu coraz częściej przypomina wystawną galę. Pierwsza Komunia Święta angażuje dziś potężne środki, a wartość związanej z nią branży szacuje się na 3-4 miliardy złotych rocznie. Ile organizatorzy zapłacą za przyjęcie w tym sezonie i skąd ten trend?Religijność Polaków słabnie, koszty uroczystości rosnąTak zmieniło się oblicze Pierwszej Komunii ŚwiętejTyle trzeba zapłacić za "talerzyk" na Pierwszą Komunię Świętą
Depresja przestała być tematem tabu, stając się jednym z największych wyzwań cywilizacyjnych, z jakimi mierzy się współczesne społeczeństwo. Choć choroba ta paraliżuje życie zawodowe i prywatne, system ubezpieczeń społecznych przewiduje konkretne mechanizmy wsparcia finansowego dla pacjentów. 23 lutego obchodzimy Światowy Dzień Walki z Depresją, dlatego w tym czasie warto przypomnieć, z jakiej pomocy mogą skorzystać pacjenci.Skala problemu, której nie widać w oficjalnych statystykachWalka o zdrowie a finansowe ograniczeniaJakie dokumenty będą potrzebne, aby skorzystać ze wsparcia?
Zakończenie aktywności zawodowej to dla wielu moment odpoczynku, jednak przelewy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potrafią sprowadzić na ziemię. Pieniądze wypłacane seniorom budzą emocje, a problem ten dotyka również największe gwiazdy. Jak w zderzeniu z systemem odnajduje się Elżbieta Zapendowska? Polska krytyczka muzyczna uchyliła rąbka tajemnicy, zdradzając wysokość swojego świadczenia emerytalnego.ZUS wypłaca emerytury PolakomTak kształtują się emerytury gwiazdNa taką emeryturę może liczyć Elżbieta Zapendowska
Nie każdy przelew z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oznacza klasyczną emeryturę. Część osób po 55. roku życia może otrzymywać świadczenie sięgające nawet 4500 zł miesięcznie – i to jeszcze przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego. Rozwiązanie istnieje od lat, ale wciąż nie dotyczy szerokiej grupy uprawnionych.Kto może otrzymać świadczenie już po 55. roku życia?Od kiedy obowiązuje kwota przekraczająca 4500 zł?Jaki warunek wyklucza wielu potencjalnych beneficjentów?
Kacper Tomasiak, 19-letni fenomen z Bielska-Białej, stał się niekwestionowanym bohaterem zimowych igrzysk w Predazzo. Choć pierwotne ustalenia dotyczące nagród dla polskich olimpijczyków były restrykcyjne, deweloper Profbud postanowił "rozbić bank” i przyznać nastolatkowi wyjątkową premię.Wyjątkowe osiągnięcia Kacpra Tomasiaka. Za wysiłek dostanie znacznie więcej, niż medalNie tylko Kacper Tomasiak dostał własne mieszkanieSportowcy zamieszkają na terenie obiektu, którego partnerem jest Robert Lewandowski
Rosnące koszty utrzymania mieszkań sprawiają, że coraz więcej osób sprawdza możliwość uzyskania dopłaty do czynszu. Wsparcie to przysługuje jednak wyłącznie osobom spełniającym określone warunki, które w 2026 roku uległy istotnym zmianom. Kto może otrzymać dopłatę do czynszu i ile wynosi ona w nowym roku budżetowym?Pomoc dla domowego budżetu w dobie drożyznyNowe limity dochodowe i metrażowe w 2026 rokuProcedura składania wniosku i wysokość wsparcia