Wyszukaj w serwisie
polska i świat praca handel finanse Energetyka Eko technologie
BiznesINFO.pl > Pieniądze

Pieniądze

Pieniądze – czym są i skąd się biorą?

Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.

Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.

Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.

Najważniejsze funkcje pieniądza

Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.

Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.

„Kto wymyślił pieniądze”, czyli krótka historia pieniądza

Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.

Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.

Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość. 

Pokaż więcej

seniorka, pieniądze
17.07.2024 14:38 Dodatkowe 300 zł do emerytury dla tej grupy seniorów. Muszą złożyć wniosek

Wybrana grupa seniorów może liczyć na dodatkowe 300 złotych miesięcznie do  swojej emerytury. Mowa o ryczałcie energetycznym, który należy się bez względu na dochody. Co więcej, po śmierci beneficjenta podlega dziedziczeniu. Komu należy się takie wsparcie? Wyjaśniamy.

Pieniądze
17.07.2024 10:25 Tytuł przelewu ma znaczenie. Skarbówka tylko czeka na błąd

Zgodnie z prawem darowizny od najbliższych są zwolnione z podatku. By jednak zostać zwolnionym z jego płacenia, należy właściwie udokumentować przelew. Jeśli wpisując tytuł popełni się błąd, może się to skończyć kontrolą fiskusa. Lub jeszcze gorzej. 

pieniądze
17.07.2024 08:48 Szykują się rewolucyjne zmiany w zasiłkach. Będą spore podwyżki

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazało dobre wieści - rząd przyjął rozporządzenie dotyczące zmian w zasiłkach. Oznacza to, że kwoty zasiłków będą wyższe, także, że po zmianach więcej osób będzie mogło skorzystać ze wsparcia. Zmieni się bowiem także kryterium dochodowe.

pies, pieniądze
17.07.2024 08:07 Podatek od psa będzie wyższy. Tyle wkrótce zapłacą właściciele

Już wkrótce podatki i opłaty lokalne będą wyższe. Podwyżki nie ominą nawet właścicieli psów - wzrośnie także podatek od psa. Kto konkretnie musi go płacić? Wiemy już, ile wyniesie nowa wysokość tej opłaty. Przedstawiamy szczegóły.

seniorzy, pieniądze
16.07.2024 13:31 Jeszcze jedno świadczenie przed emeryturą. ZUS wypłaci 1794,70 zł

Jeszcze przed przejściem na emeryturę można otrzymać dodatkowe świadczenie finansowe. Aby otrzymać pieniądze z ZUS-u, trzeba spełniać odpowiednie warunki i złożyć wniosek. Podpowiadamy, komu należą się dodatkowe pieniądze przed emeryturą.

przedłużacze
16.07.2024 10:37 Nawet 1200 zł dopłaty do rachunków za prąd. Nabór wniosków ruszy już 1 sierpnia

Wraz z początkiem lipca weszły w życie zmiany w rachunkach za energię. Teraz Polacy zapłacą więcej. Rząd przygotował jednak specjalne wsparcie finansowe dla osób z niskimi dochodami, by podwyżki stawek nie były aż tak mocno odczuwalne. Komu należy się bon energetyczny? Przedstawiamy szczegóły.

autobus
16.07.2024 07:36 Darmowa komunikacja miejska. Te osoby nie muszą płacić za bilet

Wielu osobom przysługują zniżki na przejazdy komunikacją miejską, a spora grupa może korzystać z niej całkowicie za darmo. Taki przywilej należy się między innymi honorowym krwiodawcom. Za bilety nie muszą płacić także niektórzy seniorzy. Przedstawiamy szczegóły.

dziecko
15.07.2024 22:32 Alimenty z funduszu będą sporo wyższe. Zapadła kluczowa decyzja

Zapadła kluczowa decyzja w sprawie świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego. Okazuje się, że kwota wsparcia wzrośnie aż dwukrotnie. Alimenty z funduszu nie były podwyższane od 2008 roku. Ile wyniesie świadczenie po zmianach?

Mini Lotto
15.07.2024 20:03 Wydał 1,50 zł na kupon i zgarnął fortunę. Główna wygrana w Mini Lotto

Los uśmiechnął się do kolejnego gracza. Ostatnio padła główna wygrana w Mini Lotto. Szczęśliwiec zgarnie gigantyczną sumę. Wiemy już, jakie liczby padły podczas tego losowania i gdzie kupiono zwycięski los. Przedstawiamy szczegóły.

portfel, pieniądze
15.07.2024 18:58 Podwyżki dla wielu pracowników. Dodatkowe 1000 zł do wypłaty

Wraz z początkiem lipca wprowadzono podwyżki dla sporej części pracowników. Specjalny dodatek do wynagrodzenia wprowadzono po to, by wesprzeć kluczowych pracowników w systemie pomocowym. 

seniorzy, pieniądze
15.07.2024 16:10 Dodatkowe 1780,96 zł do emerytury. Wiemy, komu należy się świadczenie

Prawie 1800 złotych specjalnego dodatku do emerytury należy się sporej części Polaków. Chodzi tu konkretnie o rodzicielskie świadczenie uzupełniające “Mama 4 plus”. Aby je otrzymać trzeba spełnić konkretne warunki. Co więcej, dodatek mogą dostać nie tylko matki, ale także ojcowie. Przedstawiamy szczegóły.

pieniądze
14.07.2024 21:12 Można dostać nawet 100 tys. zł dopłaty. Kończy się czas na złożenie wniosku

Już niebawem skończy się czas na składanie wniosków o przyznanie ważnego dofinansowania. Jest o co się starać, bo wielu osobom należy się dopłata w wysokości nawet 100 tys. zł. Kto konkretnie może starać się o dofinansowanie do budowy ogrodzeń?

ZUS, pieniądze
14.07.2024 19:32 ZUS zmienia termin wypłat. Te osoby dostaną 14. emeryturę wcześniej

ZUS już niebawem wypłaci 14. emeryturę. Dodatkowe świadczenie trafi do seniorów wraz z wrześniowymi wypłatami podstawowymi. Jak się jednak okazuje, spora część emerytów dostanie pieniądze wcześniej. Z czego to wynika? Wyjaśniamy.

seniorka
14.07.2024 18:52 Renta wdowia już niebawem. Są nowe informacje ws. świadczenia

Wielu seniorów z niecierpliwością czeka na wprowadzenie renty wdowiej. Teraz Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w rozmowie z Super Expressem przekazała nowe informacje ws. terminu wypłat świadczenia.

pieniądze
14.07.2024 16:33 Do wzięcia nawet 831 zł. Wystarczy, że spełnisz te warunki i złożysz wniosek

Osoby bezrobotne, oprócz zasiłku, mogą otrzymać także specjalny dodatek finansowy. Aby dostać pieniądze, trzeba wcześniej spełnić kilka kluczowych warunków oraz złożyć wniosek. Wiemy, komu należy się świadczenie i ile aktualnie wynosi. Przedstawiamy szczegóły.

kontroler
13.07.2024 14:37 Trwają masowe kontrole, sypią się mandaty. Nawet 5 tys. zł kary

Aktualnie trwają masowe kontrole domów Polaków. Na właścicieli nieruchomości nakładane są wysokie kary finansowe. Jak się okazuje, nie wszyscy przyjmują mandaty i część osób decyduje się na walkę w sądzie. Czego konkretnie dotyczą kontrole i co sprawdzają urzędnicy?

seniorzy
13.07.2024 13:02 Sanatorium za darmo. Te osoby nie zapłacą za pobyt w uzdrowisku

Pobyt w sanatorium przynosi wiele korzyści zdrowotnych, ale jednocześnie wiąże się ze sporym wydatkiem. Jak się jednak okazuje, sporo osób może wyjechać do uzdrowiska zupełnie za darmo. Komu przysługuje taki przywilej? Odpowiadamy.

portfel, pieniądze
13.07.2024 09:41 Tyle wynosi zasiłek dla bezrobotnych. Wiemy, komu należą się pieniądze

Zasiłek dla bezrobotnych to wsparcie finansowe dla osób, które straciły pracę. Ostatnio kwota tego świadczenia poszła w górę. Komu konkretnie należy się zasiłek dla bezrobotnych ile aktualnie wynosi? Przedstawiamy szczegóły.

pieniądze
13.07.2024 08:41 Nie zapomnij o tym podatku. Za brak opłaty grozi gigantyczna kara

Wszyscy powinni pamiętać o tym podatku. Łatwo jest przeoczyć konieczność uiszczenia tej opłaty, a konsekwencje mogą być opłakane. Chodzi to konkretnie o podatek od czynności cywilnoprawnych. Kiedy należy go zapłacić? Wyjaśniamy.

laptop, kobieta
13.07.2024 07:36 Pracujesz w nocy? Już wkrótce dostaniesz podwyżkę

Osoby, które pracują w godzinach nocnych, mogą liczyć na specjalny dodatek do pensji. Jak się okazuje, już wkrótce świadczenie pójdzie w górę, więc pracownicy otrzymają podwyżkę. Przedstawiamy szczegóły.

emerytury
12.07.2024 17:34 Ponad 7 tys. zł emerytury. ZUS wypłaci seniorom zawrotne kwoty

7 tys. zł emerytury - liczba uprawnionych do świadczeń w tej lub wyższej wysokości wzrosła w 2024 r. o 80 proc. względem roku minionego. Waloryzacja ZUS z marca doprowadziła do rozrostu stanu kont wielu emerytów. Coraz więcej Polaków może liczyć na coraz większe kwoty.

ZUS, pieniądze
12.07.2024 13:48 ZUS wypłaci dodatkowe 620 zł bez względu na wiek. Trzeba złożyć wniosek

ZUS wypłaci wielu Polakom dodatkowe świadczenie finansowe. Pieniądze są przyznawane bez względu na wiek, ale należą się tylko tym osobom, które spełniają konkretne warunki. Nie można zapomnieć także o konieczności złożenia wniosku. Kto może liczyć na dodatkowy zastrzyk gotówki z ZUS-u? Wyjaśniamy.

Eurojackpot
12.07.2024 08:24 Wielka wygrana w Eurojackpot. Gracz zgarnął fortunę bez wychodzenia z domu

Los uśmiechnął się do kolejnej osoby, która zagrała w Eurojackpot. Szczęśliwcowi udało się zgarnąć prawdziwą fortunę i to nawet bez wychodzenia z domu. Jaka kwota zasili konto gracza i jakie liczby padły podczas losowania? Przedstawiamy szczegóły.

Urząd Skarbowy
11.07.2024 12:36 Skarbówka bierze pod lupę konta Polaków. Wiemy, co sprawdzą urzędnicy

Ministerstwo Finansów nie wycofa się z uprawnień nadanych Urzędowi Skarbowemu przez PiS. To oznacza, że fiskus może sprawdzić informacje bankowe zarówno przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, nawet jeśli te nie są podejrzane. Wystarczy, że zażąda od banku dostępu do informacji.  

seniorzy, pieniądze
11.07.2024 07:40 Fantastyczne wieści dla seniorów. Już wkrótce wypłata 14. emerytury

14. emerytura to dodatkowe świadczenie finansowe, wypłacane seniorom raz w roku. ZUS rozpocznie wypłaty już pod koniec sierpnia. Wiemy już, na jakie przelewy będą mogli liczyć emeryci. Trzeba jednak pamiętać, że nie wszyscy otrzymają czternastkę.

Lotto
09.07.2024 22:33 Te liczby najczęściej padają w Lotto. Wszyscy gracze powinni wiedzieć

Trafienie “szóstki” w Lotto to wielkie marzenie niejednego Polaka. Poprawne wytypowanie wszystkich liczb to jednak nie lada wyzwanie. Jak się okazuje, można nieco pomóc swojemu szczęściu. Gracze powinni wiedzieć, jakie liczby padają najczęściej. Przedstawiamy całą listę. 

trumna
09.07.2024 21:33 Tyle wynosi zasiłek pogrzebowy. Co z podwyżką świadczenia?

Już jakiś czas temu pojawiła się obietnica podwyższenia zasiłku pogrzebowego. Aktualna wysokość świadczenia nie jest w stanie pokryć wszystkich kosztów związanych z pochówkiem. Ile aktualnie wynosi zasiłek? Kiedy możemy spodziewać się podwyżki?

kosze na śmieci, pieniądze
09.07.2024 18:08 Szykują się podwyżki opłat za śmieci. Mieszkańcy tych miast zapłacą więcej

W najbliższym czasie wielu Polaków zmierzy się z kolejną podwyżką. Tym razem chodzi o opłaty za śmieci. Zmiany odczują mieszkańcy niektórych polskich miast, a część z nich zapłaci aż o 100 proc. więcej. Przedstawiamy szczegóły.