biznes finanse video praca handel Eko Energetyka polska i świat O nas
Obserwuj nas na:
BiznesINFO.pl > Pieniądze

Pieniądze

Pieniądze – czym są i skąd się biorą?

Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.

Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.

Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.

Najważniejsze funkcje pieniądza

Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.

Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.

„Kto wymyślił pieniądze”, czyli krótka historia pieniądza

Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.

Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.

Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość. 

Pokaż więcej

Pieniądze, ZUS
04.05.2026 15:00 ZUS przelewa prawie 2 tys. zł co miesiąc. Pieniądze mogą trafić do tych Polaków

Polki i Polacy, którzy z powodów zdrowotnych nie mogą dalej wykonywać swojego zawodu, często nie wiedzą o konkretnym wsparciu finansowym, które pomaga im w przekwalifikowaniu się. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca korzystną rentę, na którą warto zwrócić szczególną uwagę.

Ekwiwalent za urlop
04.05.2026 13:11 Ekwiwalent za urlop inaczej niż wcześniej. Wiadomo, kiedy pieniądze trafią na konto

Planowanie wypoczynku w polskim systemie prawnym nie jest jedynie kwestią dobrej woli pracownika czy elastyczności szefa, ale ściśle uregulowanym procesem, w którym prymat wiedzie regeneracja sił. Choć wielu zatrudnionych wolałoby zamienić dni wolne na dodatkowy przelew, przepisy Kodeksu pracy są w tej materii nieubłagane.

pieniądze PRL
04.05.2026 10:19 Na tych banknotach z PRL-u można zbić fortunę. Warto ich poszukać w domu

Inwestowanie kojarzy się zazwyczaj z giełdą lub nieruchomościami, jednak w 2026 roku coraz więcej Polaków spogląda z nadzieją w stronę zapomnianych szuflad i starych kredensów. Okazuje się, że to właśnie tam mogą skrywać się aktywa, których stopa zwrotu potrafi konkurować z niejedną lokatą. Wystarczy wiedzieć, na jakie detale zwrócić uwagę podczas porządków, aby odkryć domowy skarb - stare banknoty z PRL.

Netflix logo
04.05.2026 08:16 Netflix znienacka podnosi ceny w Polsce. Od 1 maja płacisz więcej, także za dzielenie hasła

Największa platforma streamingowa na świecie po raz kolejny zmusza widzów znad Wisły do głębszego sięgnięcia do kieszeni. Choć rynek cyfrowej rozrywki pęka w szwach, Netflix dyktuje warunki. Kto i dlaczego wkrótce zapłaci więcej za relaksujący seans na własnej kanapie?

8 tys. zł dla właścicieli domów fot. Canva Pro
04.05.2026 07:00 Rząd uruchamia nowy program „Mirek”. Nawet 8 tys. zł dla właścicieli domów. "Kto pierwszy ten lepszy"

Jeszcze niedawno była to tylko zapowiedź, dziś widać wyraźnie, że projekt nabiera realnych kształtów. Rząd przygotowuje powrót dopłat, które wcześniej znikały w kilka tygodni. Tym razem zasady mają być podobne, ale pojawia się jeden istotny szczegół, który może zdecydować, kto faktycznie skorzysta z pieniędzy.Kto dostanie dopłatę 8 tys. zł w programie Mirek 2026 i jakie są warunki?Na co można przeznaczyć pieniądze – retencja, zbiorniki, instalacje?Kiedy ruszy nabór wniosków i jak szybko skończą się środki?

Kładzenie dachu
03.05.2026 17:01 Nawet 20 tys. zł na wymianę dachu. Trzeba zdążyć z dokumentami

Wiosna i wczesne lato to okres, w którym masowo inwestujemy w remonty. Szukając długofalowych oszczędności energetycznych, często zapominamy, że nad naszymi głowami zalega wysoce szkodliwy materiał. Państwo oferuje cenne dofinansowanie, aby ten problem rozwiązać, jednak urzędowe terminy bardzo mocno naglą.

Wodomat
03.05.2026 15:07 Tak się robi interesy na kranówce. Na ulicach wyrosły automaty, wiadomo, kto na tym zarabia

Mieszkańcy stolicy coraz częściej mijają na osiedlach maszyny oferujące niezwykle czystą wodę. Za tym przedsięwzięciem kryje się intrygujący model finansowy. Co dokładnie kupują konsumenci i dlaczego dobrowolnie płacą potężną marżę za surowiec, który mają niemal za darmo we własnych kranach?

Pamiątki Bałtyk
03.05.2026 11:57 To będzie hit straganów w górach i nad Bałtykiem. Jeszcze zatęsknimy za Labubu i kapibarami

Długi weekend majowy tradycyjnie otwiera letni sezon turystyczny, a wraz z nim ożywa lokalny handel. W tym roku podróżni wybierający się nad Bałtyk czy w polskie góry muszą przygotować się na zupełnie nowy rodzaj pamiątek. Miejsce pluszowych zabawek zajmuje trend, który błyskawicznie zyskał swoich fanów.

Pierwsza komunia
03.05.2026 11:50 Ani rower, ani koperta. Teraz dzieci na komunię życzą sobie tego, kiedyś nie do pomyślenia

Majowy sezon komunijny od lat rozpala emocje nie tylko w kręgach rodzinnych, ale i w portfelach Polaków, którzy szukają alternatyw dla tradycyjnych kopert. Co dziś uznaje się za odpowiedni prezent z okazji Pierwszej Komunii Świętej? Wyniki badania pokazują wyraźne zmiany i wskazują, które upominki cieszą się obecnie największą popularnością.

Nowe zasady testamentów w 2026 roku fot. Canva Pro
02.05.2026 08:33 Nowe zasady testamentów w 2026. Sprawdź, jak teraz sporządzić ten dokument

Jeszcze do niedawna była to jedna z alternatyw dla wizyty u notariusza. Teraz wszystko wskazuje na to, że ta forma sporządzania testamentu może całkowicie zniknąć z polskiego prawa. Trwają zaawansowane prace legislacyjne, a decyzja może zmienić sposób, w jaki Polacy zapisują swój majątek – i nie każdy zdąży się przygotować.Czy testament urzędowy zostanie zlikwidowany w 2026 i co to oznacza dla spadkodawców?Jakie formy testamentu pozostaną ważne i która jest najbezpieczniejsza?Czy testament własnoręczny nadal będzie ważny bez notariusza?

Netflix
02.05.2026 07:15 Opłaty za Netflix w górę. O tyle wzrosną ceny pakietów, są kwoty

Popularna platforma streamingowa zdecydowała się na zmianę cennika. Dla polskich użytkowników oznacza to konieczność zapłacenia więcej za dostęp do filmów i seriali. Sprawdźmy, jak kształtują się nowe opłaty oraz co wpłynęło na tę decyzję.

Euro, banknoty
02.05.2026 06:15 Niemcy szukają Polaków do pracy. Oferują zarobki nawet 16 tys. zł miesięcznie

Zagraniczne rynki pracy kuszą Polaków wysokimi zarobkami. Jedna z firm kurierskich w Niemczech oferuje wynagrodzenie sięgające niemal 16 tysięcy złotych. Sprawdzamy, na czym polega ta praca i jakie są wymagania.

Płyta indukcyjna
01.05.2026 16:22 Koszt podłączenia płyty indukcyjnej może zdziwić Polaków. Tyle zażyczy sobie elektryk

Podłączasz płytę indukcyjną w domu i zastanawiasz się, ile zapłacisz za usługę fachowca? Sprawdzamy aktualne cenniki na rok 2026 i wyjaśniamy, dlaczego na bezpieczeństwie i uprawnieniach nie warto oszczędzać.

Sprzedaż auta
01.05.2026 12:00 Sprzedałeś auto? Fiskus może upomnieć się o pieniądze nawet po kilku miesiącach

Sprzedaż samochodu prywatnego to jedna z najczęstszych transakcji na rynku wtórnym. Wiele osób zakłada, że urząd skarbowy nie ma nic do powiedzenia. To błąd. W określonych przypadkach sprzedający musi rozliczyć transakcję w PIT.

Flaga Polski maj
01.05.2026 10:05 Wywieszasz flagę 2 maja? Nawet nie wiesz, że za takie zachowanie można dostać 5 tys. zł mandatu

Długi weekend majowy w Polsce to przede wszystkim okres manifestowania patriotyzmu. Od balkonów po fasady nowoczesnych biurowców, polska flaga staje się w tych dniach centralnym punktem krajobrazu. Niestety patriotyczny odruch może zakończyć się interwencją służb i dotkliwą grzywną, o której wielu obywateli nie ma pojęcia.

lidl
01.05.2026 09:53 Lidl zmienia zasady dot. kaucji. Klienci będą zadowoleni, koniec utrudnień

Z początkiem maja polscy klienci Lidla przecierają oczy ze zdumienia przy automatach do zwrotu butelek. Niemiecka sieć postanowiła w końcu przeciąć biurokratyczny węzeł, który od miesięcy irytował tysiące osób wracających z zakupów z garścią niewykorzystanych voucherów.

XTB
30.04.2026 17:18 Czym jest XTB? To oni wpłacili ponad 6 mln zł na zbiórkę Łatwoganga

XTB od kilku lat buduje jedną z najbardziej widocznych marek finansowych w Polsce. Reklamy spółki pojawiają się przy dużych projektach internetowych, u popularnych twórców i przy wydarzeniach sportowych. Równocześnie z raportów firmy wynika, że zdecydowana większość wyniku nadal pochodzi z produktów wysokiego ryzyka.

Pieniądze
30.04.2026 15:41 Płaca minimalna w 2027 roku. Tyle będzie wynosiła, padła kwota

Zgodnie z nowymi założeniami makroekonomicznymi polska gospodarka ma przyspieszyć dzięki środkom z KPO. W tym samym czasie rosną oczekiwania co do wysokości najniższej krajowej. Zbliżające się decyzje rządu będą miały kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej wielu przedsiębiorstw oraz samej siły nabywczej konsumentów na rynku.

Biedronka kaucje
30.04.2026 14:39 Biedronka pilnie informuje klientów. "Bierzemy kaucję na siebie"

Majóka zbliża się wielkimi krokami, a Polacy ruszają do sklepów uzupełnić zapasy. Wśród najczęściej kupowanych produktów z pewnością znajdą się napoje. Biedronka ma ważny komunikat dla klientów, to dotyczy kaucji za butelki.

Rynna woda
30.04.2026 07:37 Wraca dopłata dla właścicieli domów. Nawet 8000 zł do wzięcia po spełnieniu warunków

Posiadanie nieruchomości w Polsce to symbol statusu, ale i katalog kosztownych obowiązków prawnych. Nowe dopłaty dla właścicieli domów, które ruszą już latem, mają pomóc w rozwiązaniu palącego problemu. Nawet 8000 złotych trafi do wnioskodawców, kwota pokryje 90 proc. kosztów inwestycji.

Turystyka lotnisko
30.04.2026 06:40 Dopłacą 800 zł do wakacji. Wystarczy, że polecisz z tego lotniska w Polsce

Letnie wyjazdy Polaków zyskują nieoczekiwane wsparcie finansowe. Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego zdecydował się na krok, który ma ożywić lokalną infrastrukturę. To nawet niemal 800 złotych dopłaty za lot do uwielbianego raju wakacyjnego Polaków.

800 plus dzieci
29.04.2026 20:02 ZUS zwraca się do rodziców. Przez to mogą nie dostać 800 plus

Zbliża się termin kluczowy dla rodziców, jego przegapienie może poskutkować brakiem wypłaty 800 plus. Oprócz tego Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmodyfikuje daty konkretnych wypłat. Urzędowe formalności nie zaczekają, dokumenty trzeba złożyć jak najszybciej.

Wesele ślub
29.04.2026 15:36 Koperta na wesele to nie wszystko. Goście wydadzą nawet 2 tys. złotych więcej, mogą się zdziwić

Rozpoczyna się kolejny sezon ślubny, który dla wielu Polaków oznacza nie tylko radość ze wspólnego świętowania, ale przede wszystkim potężne wyzwanie finansowe. Koperta przekazywana parze młodej to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Uczestnictwo w uroczystości wymaga obecnie znacznie szerszego planowania i głębokiego sięgnięcia do kieszeni.

Ksiazeczka mieszkaniowa PKO z lat PRL fot. Arkadiusz Ziolek/East News
29.04.2026 13:40 Masz ten dokument sprzed 1990 roku? Możesz odzyskać nawet 20 tys. zł od państwa

Dla wielu to tylko zapomniany papier z czasów PRL, często schowany w szufladzie albo dawno uznany za bezwartościowy. Tymczasem wciąż istnieje mechanizm, który może zamienić go w realne pieniądze – i to bez konieczności kupowania mieszkania. Co więcej, nawet brak dokumentu nie zawsze zamyka drogę do wypłaty.Spis treści:Kto dostanie pieniądze z książeczki mieszkaniowej z PRL'u i ile można zyskać?Jakie warunki trzeba spełnić? (kluczowa data i rejestracja)Co zrobić, gdy dokument zaginął lub nigdy nie był użyty?

Czerwony dywan
29.04.2026 12:59 Jak długo serial płaci aktorom? Obsada nadal dzieli 20 mln dolarów rocznie

Dwadzieścia lat po emisji finałowego odcinka, obsada kultowej produkcji komediowej wciąż dominuje w finansowych rankingach. Jedna z czołowych gwiazd formatu ujawniła, że dzięki sile streamingu i globalnej popularności, aktorzy inkasują rocznie kwoty, o których większość dzisiejszych celebrytów może jedynie pomarzyć.

Deszczówka
29.04.2026 10:07 Nowe dopłaty dla właścicieli domów. Można dostać 8 tys. zł bezzwrotnego wsparcia

Właściciele domów jednorodzinnych mogą liczyć na nawet 8 tys. złotych bezzwrotnego wsparcia. Resort klimatu i środowiska, dysponując budżetem 173 mln złotych, uruchamia nową odsłonę programu dopłat, który ma stać się kluczowym orężem w walce z narastającym deficytem wody pitnej w Polsce.

Położna praca
29.04.2026 06:40 Tyle zarabia położna w Polsce. Porównano pensje z zagraniczną, można się zdziwić

Praca położnej wiąże się z wieloma wyzwaniami i stresem, tymczasem zarobki w ochronie zdrowia nie zawsze zadowalają. Kwoty, które na rękę otrzymują pracownice, mogą zaskoczyć. Różnice pomiędzy rynkiem publicznym i prywatnym są bardzo dobrze widoczne.

Parking seniorka
29.04.2026 06:20 Paragon grozy prosto z sanatorium. Kuracjusze często nie zdają sobie sprawy z tej opłaty

Wyjazd do uzdrowiska to dla wielu seniorów niezbędny krok, by podreperować nadszarpnięte zdrowie. Zamiast zasłużonego spokoju, na miejscu często czekają jednak przykre pułapki finansowe. Za kluczową usługę trzeba zapłacić czasem więcej, niż za pokój i wyżywienie.

BiznesINFO.pl
Obserwuj nas na: