biznes finanse video praca handel Eko Energetyka polska i świat O nas
Obserwuj nas na:
BiznesINFO.pl > Pieniądze

Pieniądze

Pieniądze – czym są i skąd się biorą?

Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.

Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.

Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.

Najważniejsze funkcje pieniądza

Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.

Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.

„Kto wymyślił pieniądze”, czyli krótka historia pieniądza

Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.

Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.

Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość. 

Pokaż więcej

Płacenie kartą internet
16.07.2026 21:21 MBank wydał komunikat do klientów. Problemy z logowaniem, podano zaskakujący powód

Klienci mBanku muszą przygotować się na czasowe utrudnienia w dostępie do bankowości elektronicznej. Zaplanowano je w całej Polsce w nocy z 18 na 19 lipca 2026 roku. Bank zamierza na kilka godzin wyłączyć część swoich systemów, dlatego nie wszystkie operacje będzie można przeprowadzić w aplikacji lub przez Internet.

Monitoring, kara, UODO
16.07.2026 19:53 Dostał 26 tys. zł kary za prywatny monitoring. Zaskakująca decyzja UODO, kara mogłą być jeszcze wyższa

Właściciel prywatnej posesji został ukarany przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w związku ze sposobem wykorzystywania domowego monitoringu. Decyzję ogłoszono 15 lipca 2026 roku, po trwającym wiele miesięcy postępowaniu wszczętym na skutek skarg sąsiadów. Kamera miała zapewniać bezpieczeństwo, jednak sytuacja wyglądała inaczej. Sprawa zakończyła się pięciocyfrową karą i pokazała, że prawo do ochrony domu nie oznacza prawa do stałego obserwowania innych osób.

Ryba z frytkami nad morzem
16.07.2026 12:30 Pokazała rachunek z restauracji w Gdańsku. Tyle zapłaciła za obiad: "paragon grozy"

Sezon urlopowy w Polsce od lat ma swój stały element. Obok narzekań na kapryśną pogodę nad Bałtykiem, w mediach społecznościowych regularnie lądują zdjęcia rachunków z restauracji. Publikowane paragony, mające być dowodem na rzekomą chciwość restauratorów, coraz częściej wywołują jednak zupełnie inne reakcje niż kiedyś. W tym przypadku internauci nie wytrzymali i nie gryźli się w język - szczere opinie posypały się pod postem o kolejnym “paragonie grozy”.

Abonament RTV
16.07.2026 07:58 Skarbówka zgarnie z konta 100 zł. Rząd szykuje nową opłatę, zmiany mają dotknąć wszystkich Polaków

Skarbówka automatycznie pobierze z naszych kont około 100 zł rocznie. Rząd planuje od 2027 roku zastąpić abonament RTV nową, powszechną opłatą audiowizualną doliczaną do podatku PIT. Nowe zasady obejmą niemal wszystkich podatników - również tych, którzy nie posiadają w domu telewizora ani radia.

SOR szpital
16.07.2026 07:20 Pojechał na SOR i spędził trzy dni w szpitalu. Po wyjściu czekał na niego astronomiczny rachunek za parking

Problemy zdrowotne zaprowadziły jednego z kierowców na Szpitalny Oddział Ratunkowy w Poznaniu. Mężczyzna zgłosił się do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego 7 lipca 2026 roku, a lekarze zdecydowali o natychmiastowym rozpoczęciu leczenia. Gdy po hospitalizacji pacjent otrzymał wypis, chciał wrócić do domu pozostawionym przed placówką samochodem. Przy wyjeździe czekał jednak na niego rachunek za parking opiewający na wyjątkowo wysoką kwotę.

Sklep spożywczy oszustwo
15.07.2026 21:05 Zapłaciła w sklepie takim banknotem. Teraz grozi jej 8 lat więzienia

Nietypowe zakupy w jednym ze sklepów w Żaganiu zakończyły się interwencją policji. Do zdarzenia doszło 6 lipca 2026 roku, gdy 37-letnia klientka wręczyła ekspedientce przedmiot przypominający banknot o wysokim nominale. Prawda wyszła na jaw dopiero po zakończeniu transakcji, a sprawą zajęli się funkcjonariusze.

Kraków pieniądze
15.07.2026 17:18 Strefa Czystego Transportu przyniosła fortunę. Tyle pieniędzy wpłynęło do Krakowa

Kraków ponownie znalazł się w centrum ogólnopolskiej dyskusji o ograniczaniu ruchu starszych samochodów. Strefa Czystego Transportu, która zaczęła obowiązywać w mieście 1 stycznia 2026 roku, stała się jednym z najgorętszych tematów lokalnej polityki i ważnym elementem kampanii przed majowym referendum. Kilka tygodni po odwołaniu prezydenta Aleksandra Miszalskiego magistrat przedstawił finansowe wyniki pierwszego półrocza działania nowych przepisów.

Paczkomat
15.07.2026 14:02 Ile kosztuje wysłanie walizki InPost z zagranicy do Polski? Cena może totalnie zaskoczyć

Rosnące opłaty za bagaż podręczny w tanich liniach lotniczych spędzają sen z powiek wielu podróżnym z Polski. Okazuje się jednak, że monopol przewoźników na dyktowanie stawek za transport ubrań i pamiątek właśnie dobiega końca. Rewolucyjne rozwiązanie, jakim jest wysłanie walizki InPost z zagranicy do Polski, całkowicie zmienia zasady gry. Ile kosztuje nadanie walizki poprzez paczkomat? 

Eurojackpot
15.07.2026 09:16 Polak z wysoką wygraną w Eurojackpot. Kumulacja rośnie do astronomicznej kwoty

Wtorkowe losowanie Eurojackpot po raz kolejny nie przyniosło głównej wygranej, co napędziło potężną kumulację. Już w najbliższy piątek, 17 lipca 2026 roku, gracze powalczą o spektakularne 220 milionów złotych. Choć oczy wszystkich zwrócone są na astronomiczny finisz, to ostatnie rozdanie przyniosło rzadką sytuację finansową i wysokie wygrane w Polsce.

Pellet
14.07.2026 19:47 Za pellet znowu zapłacimy więcej. Ministerstwo Energii mówi o sztucznym zawyżaniu cen na rynku

Prawie pół miliona polskich gospodarstw domowych stoi w obliczu wzrostu kosztów ogrzewania przed nadchodzącym sezonem. Choć rząd promuje ekologiczne źródła energii, rzeczywistość rynkowa weryfikuje portfele inwestorów, a ceny pelletu znowu szybują w tempie, które budzi głęboki niepokój.

Lekarze koszty
14.07.2026 14:28 Tyle kosztuje wykształcenie lekarza w Polsce. Kwota może zaskoczyć

Dyskusja o lekarzach w Polsce coraz częściej nie dotyczy wyłącznie kolejek do specjalistów, dostępności leczenia i kondycji szpitali. W ostatnich tygodniach mocno wrócił też temat wynagrodzeń medyków oraz kosztów ich kształcenia. Dane pokazują, że droga do zawodu lekarza jest długa, wymagająca i kosztowna, a rachunek za edukację jednego medyka jest wysoki.

ZUS legitymacja
14.07.2026 14:08 Emeryci dostaną ten dokument w nowej formie. ZUS wyjaśnia, co się zmieni od 13 lipca

Seniorzy i renciści korzystający z dokumentu potwierdzającego ich uprawnienia powinni wiedzieć o zmianach wprowadzonych przez ZUS. Od lipca obowiązuje nowy wzór ważnego dokumentu. Nie oznacza to jednak, że miliony osób muszą od razu składać wnioski albo zgłaszać się do placówek Zakładu.

Darowizna dziecko
14.07.2026 09:08 Darowizna dla dziecka bez podatku. Rodzic musi pamiętać o jednym warunku

Rodzice często przekazują dzieciom pieniądze na mieszkanie, samochód, studia, remont albo codzienne potrzeby. Taka pomoc może być całkowicie zwolniona z podatku, ale nie zawsze wystarczy samo przelanie środków. Przy większych kwotach liczą się terminy, dokumenty i sposób przekazania pieniędzy. Nawet zwolniona z podatku darowizna od rodziców może skończyć się sporem z urzędem skarbowym.

1600+, seniorzy, dofinansowanie, wypłaty
14.07.2026 06:20 Będzie 1600 plus dla seniorów? Sejm właśnie podjął decyzję

Temat nowego dodatku dla emerytów wrócił do Sejmu. Chodzi o świadczenie określane jako „1600 plus dla seniora”, które miałoby przysługiwać za wychowanie pracujących dzieci. Czy dodatkowe pieniądze mają szansę wejść w życie?

Gotówka, Polska, przepisy, prawo
13.07.2026 20:21 Tyle gotówki można mieć przy sobie. Wielu nie wie o tym limicie narażając się na konsekwencje

Milion złotych w gotówce przy sobie? W Polsce samo posiadanie dużej kwoty pieniędzy nie jest zabronione. Przepisy wprowadzają jednak limity i obowiązki w konkretnych przypadkach, o których wiele osób nie pamięta.

ZUS, składka zdrowotna, zwrot
13.07.2026 19:22 ZUS oddaje Polakom pieniądze za składki zdrowotne. Miliony jeszcze nie złożyło wniosku

Ponad 770 tys. przedsiębiorców otrzymało już zwrot nadpłaconej składki zdrowotnej za 2025 rok. Na ich konta trafiło niemal 1,26 mld zł. To jednak nie koniec rozliczeń. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że około 1,1 mln osób prowadzących działalność gospodarczą nie złożyło wniosku o zwrot nadpłaty, przez co środki są rozliczane w inny sposób.

ZUS, dofinansowanie, dopłaty, 4000 zł
13.07.2026 15:54 ZUS wypłaca rodzicom 4000 zł. Wystarczy 1 wniosek, jest ograniczony termin

Choć niewiele osób o tym wie, w określonych sytuacjach można otrzymać jednorazowe świadczenie w wysokości 4000 zł. To forma wsparcia skierowana do rodzin, które spełnią konkretne warunki. Komu przysługują pieniądze i o jakich formalnościach trzeba pamiętać, aby nie stracić prawa do świadczenia?

Wynagrodzenie magazyn
13.07.2026 14:14 Zatrudnienie w magazynie na atrakcyjnych warunkach. Pensja powyżej 10 tys. zł to nie wszystko

Na rynku pracy wciąż pojawiają się oferty, które pokazują, że dobre wynagrodzenie nie dotyczy wyłącznie biur, IT albo finansów. Atrakcyjne stawki można znaleźć także w branżach technicznych, logistycznych i rolniczych. Jedna z takich propozycji dotyczy pracy, gdzie pensja może przekroczyć 10 tys. zł brutto.

Manowska Sanatorium
13.07.2026 13:40 Jakie wynagrodzenie za udział w "Sanatorium miłości"? Uczestniczka zdradziła, ile płaci TVP

Reality show od lat przyciągają widzów emocjami, autentycznością i możliwością podglądania relacji zwykłych ludzi. W przypadku "Sanatorium miłości” ciekawość dotyczy nie tylko nowych znajomości seniorów, ale też kulis produkcji. Jednym z najczęściej powracających pytań jest to, czy uczestnicy programu TVP otrzymują wynagrodzenie za udział i o jakich kwotach może być mowa. Lilla Wyjadłowska, Królowa Turnusu w 8. sezonie, oraz uczestnicy poprzednich edycji programu uchylili rąbka tajemnicy.

Świadczenie seniorzy
13.07.2026 12:26 Emeryci mogą dostać 288 zł co miesiąc. Trzeba spełnić konkretne warunki

Część emerytów może liczyć na dodatkowe pieniądze wypłacane co miesiąc. Nie chodzi jednak o świadczenie powszechne, lecz o specjalny dodatek przysługujący osobom, które przez lata angażowały się w działalność ratowniczą. W lipcu kolejna grupa uprawnionych powinna zobaczyć przelew jeszcze przed połową miesiąca.

Dopłata 1000zł
13.07.2026 08:57 Rodzice mogą dostać 1000 zł na ucznia. Kuratorium przypomina o zasadach

Rodziny uczniów mogą skorzystać z dodatkowego wsparcia na edukację dzieci. Chodzi o jednorazową pomoc w wysokości 1000 zł, która ma ułatwić pokrycie kosztów związanych z nauką i powrotem do szkolnej codzienności. Nie ma progu dochodowego, jednak trzeba spełniać warunki.

Taca, Kościół
12.07.2026 20:21 Tyle wierni dają na tacę w kościele w 2026 roku. Ujawniono konkretne kwoty

Niedzielna taca w polskich kościołach od lat budzi olbrzymie emocje, stając się tematem burzliwych dyskusji o finansach instytucji religijnych. Choć wielu Polakom wydaje się, że rzucane na materiałową twardą podkładkę monety i banknoty to domena niekontrolowanego przepływu gotówki, rzeczywistość mocno weryfikuje te wyobrażenia. Polskie parafie coraz częściej decydują się na pełną przejrzystość, publikując w swoich mediach społecznościowych oraz na tablicach ogłoszeń szczegółowe sprawozdania finansowe.

Alexander Zverev, Jannik Sinner
12.07.2026 17:41 Oni już wiedzą, kto wygra Wimbledon. Bukmacherzy windują poprzeczkę, jest zdecydowany faworyt

Wielki finał Wimbledonu 2026 na londyńskich kortach elektryzuje nie tylko kibiców, ale przede wszystkim analityków rynkowych. Najnowsze wyceny legalnych operatorów jasno wskazują układ sił na korcie centralnym, obniżając marże i tworząc wyraźną dysproporcję. Kto udźwignie presję historycznego pojedynku na angielskiej trawie?

Komornik
11.07.2026 11:23 Po jakim czasie przedawnia się dług? Komornik nie będzie mógł działać w nieskończoność

Wizja nieskończonego pasma wezwań do zapłaty spędza sen z powiek setkom tysięcy Polaków, którzy wpadli w pętlę zadłużenia. Choć powszechnie uważa się, że z komorniczych kleszczy nie da się wyrwać przez całe życie, litera prawa przewiduje wyraźne granice czasowe dla dochodzenia roszczeń. Czy przedawnienie długu u komornika rzeczywiście oznacza finansowe oswobodzenie, czy to jedynie iluzja spokoju?

Malowanie pokoju
11.07.2026 10:26 Koszt malowania ścian w 2026 roku. Tyle trzeba wydać na samą robociznę

Planujesz odświeżenie salonu lub sypialni i zastanawiasz się, jak głęboko trzeba będzie sięgnąć do kieszeni? Choć mogłoby się wydawać, że zmiana koloru na ścianach to najprostszy element domowego remontu, to aktualne wyceny ekip wykończeniowych potrafią mocno zaskoczyć niejednego inwestora.

Emerytura, praca, składki, emerytura marzeń
10.07.2026 20:12 Opłacał składki ZUS przez 62 lata. Teraz pobiera emeryturę marzeń

Nie zawsze najdłuższy staż pracy oznacza najwyższą emeryturę, choć rekordowe świadczenia potrafią robić wrażenie. Dane zebrane przez Interię Biznes pokazują, jak duże różnice występują między emeryturami wypłacanymi przez poszczególne oddziały ZUS. Na Dolnym Śląsku jeden z seniorów przez 62 lata odprowadzał składki, dzięki czemu otrzymuje wyjątkowo wysokie świadczenie.

Mechanik, kierowca, kierowcy, opłaty, ministerstwo, rząd, opłaty
10.07.2026 19:11 Będą kolejne podwyżki dla kierowców. Jest komunikat ministerstwa, wzrośnie kluczowa opłata

Wyższe opłaty za obowiązkowe badania techniczne miały poprawić sytuację finansową Stacji Kontroli Pojazdów. Zamiast oczekiwanej poprawy diagności nadal mierzą się jednak z rosnącymi problemami. Najnowsze dane pokazują, że zadłużenie branży przekroczyło już 90 mln zł, a przedsiębiorcy wskazują na sztywny cennik i wysokie koszty prowadzenia działalności.

kontrole, urzędnicy, GUS,
10.07.2026 17:20 Urzędnicy zapukają do milionów Polaków. Zadadzą jedno pytanie. Padnie nietypowa prośba od GUS

Polacy mogą w najbliższym czasie otrzymać nietypową propozycję od Głównego Urzędu Statystycznego. Wybrane gospodarstwa domowe zostaną poproszone o udział w badaniu, w ramach którego przez miesiąc będą zbierać paragony dokumentujące codzienne zakupy.

BiznesINFO.pl
Obserwuj nas na: