Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Na rynku finansowym narasta napięcie wokół decyzji Rady Polityki Pieniężnej i przyszłości stóp procentowych. Kredytobiorcy od miesięcy czekają na ruch, ale RPP wciąż zachowuje daleko idącą ostrożność, mimo coraz głośniejszych sygnałów płynących z gospodarki. W tle pojawiają się argumenty, które studzą oczekiwania na szybkie zmiany, oraz dane budzące spore emocje wśród ekonomistów. Dlaczego stopy procentowe nadal pozostają bez zmian i co musiałoby się wydarzyć, by RPP zmieniła stanowisko?Nastroje rosną, decyzji brakGospodarka daje sygnały, ale to wciąż za małoStopy procentowe pod lupą. Oto dane, które zdecydowały
Wielu pracowników z niecierpliwością spogląda na kalendarz, czekając na przelewy za nadchodzący miesiąc, a przepisy przewidują dla sporej grupy osób konkretny zastrzyk gotówki. Choć dodatkowe środki mogą znacząco podreperować domowy budżet, droga do ich uzyskania wiąże się z wyzwaniami. Komu dokładnie przysługuje nawet 960 złotych do pensji za luty?Praca w nocy wiąże się z wieloma niedogodnościamiPracownicy mogą liczyć na rekompensatę za nocną pracęSpecjalny dodatek do wypłaty. Na takie kwoty mogą liczyć pracownicy
Kupno mieszkania to dla większości Polaków najważniejsza transakcja w życiu, ale rzadko kto spodziewa się, że finalna cena nieruchomości może wzrosnąć przez powietrze. Nowelizacja przepisów wprowadza zamieszanie, które deweloperzy mogą wykorzystać na swoją korzyść. Eksperci biją na alarm, to może spowodować nieścisłości. Przed zakupem mieszkania lub domu od dewelopera warto poczekać do 13 lutego 2026 r. Trudny rynek nieruchomości w PolsceNowelizacja wchodzi w życie lada dzieńTakie mogą być konsekwencje dla kupujących mieszkania
Czy moneta o nominale 5 zł może uratować system ochrony zdrowia przed zapaścią finansową? Do Ministerstwa Zdrowia trafiła petycja postulująca wprowadzenie symbolicznych opłat. Choć pomysł budzi ogromne kontrowersje, jego autorzy przekonują, że to nie zamach na portfele pacjentów, lecz sposób na walkę z gigantycznym zadłużeniem Narodowego Funduszu Zdrowia.Dziura budżetowa w NFZTo największe utrapienie NFZDo Ministerstwa Zdrowia trafiła petycja
Definicja zamożności w naszym kraju to temat, który od lat rozpala wyobraźnię. Dla jednych oznacza to posiadanie luksusowego jachtu, dla innych to po prostu brak zmartwień o opłacenie bieżących rachunków. W dobie dynamicznie zmieniających się realiów gospodarczych odpowiedzi na to pytanie stale się zmieniają. Polacy wskazali, kogo uważają za bogatego, a podana kwota jest znacznie niższa niż możnaby przypuszczać. Polacy marzą o bogactwie. Kiedy zaczyna się zamożność?Polacy wskazali, ile zarabiają bogaciOd tej kwoty zaczyna się bogactwo. Takie wyniki pokazał sondaż
To ostatni weekend, w którym polska księgowość funkcjonuje na "starych” zasadach. Od najbliższego poniedziałku rzeczywistość przedsiębiorców ulegnie diametralnej zmianie. Krajowy System e-Faktur (KSeF) staje się obligatoryjnym standardem, a brak przygotowania może skutkować przede wszystkim utratą płynności finansowej.Liczba przedsiębiorców w Polsce rośnieWchodzi obowiązek korzystania z KSeFNajwiększe zagrożenia KSeF
Urzędy skarbowe znów wystawiają na sprzedaż przejęte pojazdy. W ofercie pojawiają się samochody osobowe i motorowery, a ceny zaczynają się od kilkuset złotych. Część z nich można kupić bez udziału w licytacji i bez wpłacania wadium. Brzmi jak okazja, ale niska cena nie bierze się znikąd.Sprawdzamy:jak działa sprzedaż aut przez skarbówkę,dlaczego niektóre pojazdy trafiają do sprzedaży „pierwszemu chętnemu”,gdzie jest haczyk przy cenach rzędu 400–900 zł.
Wypłaty 800 plus nie znikają z dnia na dzień, ale od lutego system ma działać inaczej dla części beneficjentów. W praktyce chodzi o sytuacje, w których ZUS może nie tylko odmówić świadczenia na nowy okres, ale też wstrzymać wypłatę w trakcie, jeśli warunki przestaną być spełniane. To zmiana, która budzi emocje, bo dotyka pieniędzy wypłacanych co miesiąc i wymaga realnych działań po stronie rodzin.Kogo dokładnie obejmą nowe zasady i kto może stracić wypłatę?Co będzie sprawdzane i jak często?Co zrobić, żeby nie mieć przerwy w przelewach?
System wsparcia rodzin w Polsce to nie tylko powszechnie znane 800 plus. W gąszczu przepisów znajduje się świadczenie, które gwarantuje stały zastrzyk gotówki w wysokości 1000 zł miesięcznie, a środki te mogą wpływać na konto przez okrągły rok. Mechanizm ten został zaprojektowany z myślą o konkretnej grupie rodziców, warto o tym wiedzieć.Kryzys demograficzny w Polsce trwaO świadczeniu “1000 plus” nie każdy pamiętaTyle czasu przysługuje świadczenie
Ostatnie losowanie Lotto przyniosło ogromne emocje tysiącom graczy w całym kraju, a dla dwóch osób ten wieczór stał się momentem, który na zawsze odmieni ich sytuację finansową. Na kuponach dwóch graczy znalazły się wszystkie wytypowane w losowaniu liczby, dzięki czemu na ich konto trafią gigantyczne kwoty. Jakie kombinacje przyniosły szczęście zwycięzcom?Fenomen gier liczbowych i zdrapek Totalizatora SportowegoRekordowe „szóstki” w historii polskiego LottoAż dwie "szóstki" w Lotto. Takie liczby padły 29 stycznia
Dotychczasowe legitymacje emeryta i rencisty nie spełniają minimalnych standardów bezpieczeństwa wymaganych dla dokumentów publicznych – wynika z projektu nowych przepisów. Po 12 lipca 2026 r. wydawanie legitymacji w starej formie nie będzie już możliwe. W rozmowie z BiznesInfo rzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, co to oznacza w praktyce dla seniorów i jakie dokumenty już dziś mogą oni wykorzystywać zamiast plastikowej karty.Dlaczego obecne legitymacje nie spełniają norm?Kogo obejmą zmiany i od kiedy?Czy seniorzy muszą wymieniać dokumenty i co z ulgami?
Wiele osób wciąż trzyma je w zakamarkach kuchennych szafek lub na dnie piwnicznych kartonów, traktując jako bezużyteczne relikty minionej epoki. Tymczasem rynek kolekcjonerski rządzi się własnymi prawami, a sentyment do czasów słusznie minionych potrafi wywindować ceny najzwyklejszych przedmiotów do niebotycznych poziomów. To, co kiedyś było standardem w każdym polskim domu, dziś staje się obiektem pożądania, za który pasjonaci są w stanie zapłacić krocie.Dodatki do kuchni z PRL warte krocieNiepozorne koszyczki podbijają internetowe aukcjeKoszyczki na szklanki z PRL mogą być dużo warte
Podczas urlopu w polskich górach turyści często padają ofiarą oszustw organizowanych na Krupówkach. Choć wyglądają one jak prosta zabawa, w rzeczywistości są zaplanowanym procederem, który może narazić uczestników na duże straty finansowe. Mimo ostrzeżeń policji to wciąż trwa, wiadomo, jakie grożą kary.Turyści wciąż się na to nabierająTak działa oszustwo na KrupówkachTakie kary grożą za to oszustwo
Jesień życia w Polsce kojarzy się wielu z koniecznością zaciskania pasa i nerwowym wyczekiwaniem na terminową waloryzację świadczeń. Choć system emerytalny opiera się na prostym mechanizmie odkładania składek, rzeczywistość potrafi pisać scenariusze, które wprawiają w osłupienie nawet najbardziej doświadczonych księgowych. Historia pewnego budowlańca, który tuż przed metą zawodową musiał zmierzyć się z likwidacją swojego stanowiska, rzuca nowe światło na to, jak „kasa leży na stole”, ale nie dla każdego jest dostępna na tych samych zasadach.Zabrakło mu 5 lat do emeryturyPrzez 5 lat pobierał świadczenie przedemerytalneIle ZUS wypłaci emerytury budowlańcowi?
Rynek pracy w Polsce przeszedł w ostatnich latach gruntowną transformację, a sektor publiczny musiał porzucić przekonanie, że sama stabilność zatrudnienia wystarczy, by przyciągnąć ambitne kadry. Formacje mundurowe, borykające się z tysiącami wakatów, weszły w bezpośrednią rywalizację z sektorem prywatnym, stawiając na konkretne argumenty finansowe. Sprawdziliśmy miesięczne wynagrodzenie w “mundurówce”.Rynek pracownika uderza w hierarchiczne strukturyDodatki dla funkcjonariuszy poszczególnych formacjiTyle można zarobić w formacjach kluczowych dla bezpieczeństwa państwa
Powszechne przekonanie, że pieniądze otrzymywane na utrzymanie dzieci lub bliskich są nietykalne dla fiskusa, bywa zgubne. Choć system podatkowy przewiduje szerokie zwolnienia, istnieją sytuacje, w których beneficjent świadczeń musi podzielić się nimi z państwem. Brak wiedzy o tym, kiedy alimenty stają się przychodem podlegającym opodatkowaniu, może prowadzić do bolesnych zaległości i sporów z urzędem skarbowym, który w kwestii egzekucji podatków rzadko wykazuje empatię.Podatek od alimentów 2025/2026. Sądowa batalia o środki na życie i rola ulgi prorodzinnejPułapki w przepisach i granica darmowego wsparcia od bliskichOdsetki pod lupą fiskusa. Bezlitosna interpretacja limitów
Czasy, gdy symboliczne 200 złotych w kopercie na chrzciny załatwiało sprawę, odeszły do lamusa historii wraz z niską inflacją. Dziś organizacja przyjęcia to dla rodziców wydatek liczony w tysiącach, a presja na gości - szczególnie chrzestnych i dziadków - rośnie. Czy "talerzyk" to wciąż obowiązująca waluta rozliczeniowa? Sprawdzamy, jak wyglądają stawki w 2026 roku i co zrobić, by nie popełnić towarzyskiego faux-pas.Ile kosztują chrzciny w 2026 roku? "Talerzyk" grozyKoniec z pluszakami. Co dajemy w prezencie w obecnych czasach?Ile wypada dać w kopercie na chrzciny w 2026 r.?
Podróż koleją w Polsce staje się coraz popularniejsza, ale wraz z rosnącą liczbą pasażerów mnożą się sytuacje, w których brak znajomości regulaminu uderza podróżnych po kieszeni. Choć systemy sprzedaży online i aplikacje mobilne są dostępne niemal dla każdego, wciąż wielu pasażerów decyduje się na zakup biletu w ostatniej chwili bezpośrednio na pokładzie pociągu.Rosnące wymagania przewoźnikówIle kosztuje pośpiech na peronie?Konsekwencje braku biletów i strategiczne cele PKP Intercity
Rutyna w księgowości sprzyja oszustwom, a nieuwaga pracownika może prowadzić do poważnych strat finansowych. Wystarczy jeden e-mail, aby skłonić firmę do wykonania nieuprawnionego przelewu. Cyberprzestępcy wykorzystują zaufanie i pośpiech pracowników, w ten sposób jedna z firm straciła ponad 100 tys. zł.Cyberprzestępcy wykorzystują nowe metodyTak działa nowa metoda przestępcówFirma straciła olbrzymie pieniądze
Wizyta w aptece często kończy się zaskoczeniem: pacjent oczekujący zniżki przy kasie musi zapłacić pełną cenę. To nie błąd farmaceuty, lecz skutek skomplikowanego systemu refundacji, w którym zmiany przepisów i interpretacje urzędników wpływają na koszty leków. W tych sytuacjach nie ma co liczyć na refundację.Tym zajmuje się NFZ w PolsceLeki refundowane nie są oczywistościąRecepta bez refundacji - oto, co można zrobić
Ostatni weekend stycznia zapisze się złotymi zgłoskami w historii polskiego hazardu legalnego, przynosząc serię spektakularnych trafień w najpopularniejszych grach liczbowych. Podczas gdy większość z nas planowała spokojne popołudnie, kilku rodaków stało się posiadaczami fortun liczonych w milionach złotych, zmieniając swoje życie za sprawą jednego szczęśliwego blankietu.Polacy wciąż chętnie stawiają na gry liczboweEuropejskie miliony trafiły na Dolny Śląsk i do BytomiaOstatnia największa wygrana padła w Markach
Zrozumienie mechanizmów chroniących zgromadzone oszczędności oraz identyfikacja potencjalnych ryzyk legislacyjnych i rynkowych stanowią fundament stabilności finansowej w niepewnych czasach. Profesjonalna analiza dostępnych instrumentów gwarancyjnych oraz rekomendacji ekspertów pozwala na opracowanie racjonalnej strategii dywersyfikacji portfela, wykraczającej poza standardowe rachunki bankowe.
W polskim systemie ubezpieczeń społecznych istnieją rozwiązania, które mają na celu docenienie trudu wychowania młodego pokolenia, zwłaszcza w obliczu braku wypracowanych uprawnień emerytalnych. Jednym z takich instrumentów jest rodzicielskie świadczenie uzupełniające, które już wkrótce przejdzie coroczną waloryzację, realnie wpływając na domowe budżety tysięcy polskich rodzin i poprawiając sytuację finansową osób starszych.Systemowe wsparcie dla wielodzietnych rodzinKryteria przyznawania środków i rola ojców w systemieObowiązki beneficjenta i ryzyko utraty świadczenia
Już od jutra, 27 stycznia 2026 roku, wejdą w życie istotne zmiany dotyczące zasad w zakresie wypłaty ekwiwalentu za urlop. Długo oczekiwana nowelizacja przepisów kładzie kres niepewności związanej z terminami rozliczania zaległego wypoczynku. Urlopy czeka prawdziwa rewolucja, lepiej wiedzieć, na co się przygotować.To reguluje Kodeks pracyTak działa wypłata ekwiwalentu za urlopRewolucja w urlopach, o tym trzeba wiedzieć
Posiadanie domu lub działki wiąże się nie tylko z prawami, lecz także z obowiązkami właściciela. Zbliża się termin, którego niedotrzymanie może skutkować wysoką grzywną. Chodzi o obowiązki związane z rakotwórczym materiałem, który mimo zakazu nadal znajduje się w wielu domach i podlega coraz częstszej kontroli ze strony urzędów.Ten materiał od lat jest nielegalnyTak państwo radzi sobie z tą substancjąPolacy muszą pamiętać o tym terminie
Świadczenia z ZUS dla wielu osób są finansową podstawą codziennego życia. Tym większe emocje budzą komunikaty, które sugerują, że wypłacone pieniądze mogą nie należeć się odbiorcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o obowiązkach, które często są bagatelizowane lub odkładane „na później”. Kiedy sprawa może wrócić ze zdwojoną siłą i jakie konsekwencje grożą tym, którzy przeoczyli ważny moment?Gdy świadczenie przestaje być oczywistościąZmiana sytuacji, o której łatwo zapomniećZUS przechodzi do działania. Tak wygląda procedura odzyskiwania pieniędzy
Służby mundurowe intensywnie szukają chętnych, a kampanie rekrutacyjne widać dziś niemal wszędzie. Stabilność, prestiż i bezpieczeństwo mają przyciągać nowych kandydatów, ale coraz więcej osób zadaje sobie pytanie, jak ta droga zawodowa wygląda na tle zmieniającego się rynku pracy. Różnice bywają zaskakujące, a nie wszystkie argumenty są widoczne na pierwszy rzut oka. Co naprawdę kryje się za hasłem „pewna praca w mundurze”?Państwo pilnie potrzebuje ludziStabilność kontra rynek. Dwa światy pracyZarobki, dodatki i emerytura. Tu różnice są największe
Wada wzroku w dobie powszechnej cyfryzacji to już nie tylko problem zdrowotny, ale niemal obowiązkowy zakup. Ceny usług optycznych wzrosły, a nowa para okularów staje się dużą inwestycją. Choć powszechnie wiadomo o dopłatach przysługujących pracownikom biurowym, system refundacji jest znacznie szerszy. Te grupy mogą starać się o pieniądze.Epidemia krótkowzroczności w PolscePracownicy mogą uzyskać dofinansowanie na okularyTe grupy też mogą liczyć na dofinansowanie