biznes finanse video praca handel Eko Energetyka polska i świat O nas
Obserwuj nas na:
BiznesINFO.pl > Pieniądze

Pieniądze

Pieniądze – czym są i skąd się biorą?

Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.

Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.

Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.

Najważniejsze funkcje pieniądza

Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.

Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.

„Kto wymyślił pieniądze”, czyli krótka historia pieniądza

Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.

Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.

Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość. 

Pokaż więcej

ZUS, komunikat ZUS, 1 września, renta, emerytura, dorabianie, praca
13.08.2026 10:10 Od 1 września ważne zmiany dla emerytów i rencistów. Te osoby otrzymają niższy przelew z ZUS

Jesień przynosi istotne zmiany dla części polskich seniorów i świadczeniobiorców. Zakład Ubezpieczeń Społecznych modyfikuje progi przychodów, co w niektórych przypadkach oznacza obniżenie comiesięcznych wypłat. Decydujące okazują się najnowsze odczyty gospodarcze, które bezpośrednio przekładają się na domowe budżety tysięcy dorabiających Polaków.

Autostrada A2
13.08.2026 06:00 Kolejna podwyżka na A2. Kierowcy zapłacą więcej, ale nie wszyscy

Kolejna podwyżka opłat czeka kierowców korzystających z autostrady A2. To już druga zmiana cennika w tym roku. Nie wszyscy jednak zapłacą więcej - część podróżnych może liczyć na niższą stawkę, ale trzeba spełnić konkretny warunek. 

Kombajn
12.08.2026 22:39 Nawet 180 zł brutto za godzinę podczas żniw. Tyle można zarobić w sezonie

Żniwa to dla części pracowników okazja do szybkiego zarobku. Doświadczeni kombajniści mogą liczyć nawet na 180 zł brutto za godzinę, a w ciągu całego sezonu zarobić około 20 tys. zł brutto. Mimo wysokich stawek rolnicy wciąż mają trudności ze znalezieniem wykwalifikowanych osób.

ZUS, emerytura
12.08.2026 19:51 Ile trzeba zarabiać, by dostać 5 tys. zł emerytury? Są wyliczenia dla 40-latków

5 tys. zł emerytury z ZUS nie jest kwotą, którą łatwo osiągnąć. Wiele zależy od tego, ile zarabiamy i jak wysokie składki odprowadzamy. Jakie wynagrodzenie powinien mieć dziś 40-latek, by w przyszłości otrzymywać takie świadczenie?

Lotto
12.08.2026 19:09 Padła główna wygrana w Lotto. Jeden gracz zgarnął ponad 6,3 mln zł. Wiadomo, gdzie kupiono kupon

Ponad 6,3 mln zł trafiło do jednego szczęśliwca. We wtorkowym losowaniu Lotto padła główna wygrana, a zwycięski kupon został wysłany w województwie pomorskim. Totalizator Sportowy potwierdził rozbicie kumulacji.

Seniorka praca emerytura
12.08.2026 18:46 Przepracowała 40 lat za minimalną krajową. Taką emeryturę dostaje z ZUS-u

40 lat pracy nie zawsze oznacza wysoką emeryturę. Kluczowe znaczenie ma wysokość odprowadzanych składek. Wiadomo, ile może wynieść świadczenie kobiety, która przez całą karierę zawodową zarabiała najniższą krajową.

śmieci, śmieciarka
12.08.2026 16:42 Od września wyższe opłaty za śmieci we Wrocławiu. Jest konkretna kwota

Od września wrocławianie zapłacą więcej za wywóz śmieci. Miesięczna opłata wzrośnie do 55 zł od osoby. Zmiany obejmą także firmy odbierające odpady, które będą musiały stosować w śmieciarkach m.in. wagi, RFID i monitoring.

Krystyna Pawłowicz
12.08.2026 14:34 Aktywność Krystyny Pawłowicz może pozbawić ją emerytury? Ekspert stawia sprawę jasno

Zapowiadana na jesień reforma Trybunału Konstytucyjnego może otworzyć drogę do postępowań dyscyplinarnych wobec sędziów w stanie spoczynku. Publiczna aktywność Krystyny Pawłowicz w mediach społecznościowych staje się zarzewiem sporu, który w skrajnym scenariuszu może uszczuplić jej miesięczne uposażenie.

Kupony Lotto
12.08.2026 10:27 Szczęśliwiec zgarnął miliony w Lotto. To już szósta "szóstka" w tym mieście

Szczęśliwy kupon skreślony w letnim losowaniu wywrócił do góry nogami życie kolejnego Polaka, który dołączył do wąskiego grona rodzimych lottomilionerów. Sierpniowa kumulacja przyniosła rozstrzygnięcie, na które gracze w całym kraju czekali od wielu tygodni. Wiadomo, kiedy kupiono szczęśliwy kupon. 

Pieniądze
12.08.2026 08:34 Seniorzy dostaną dodatkowe 366,68 zł z ZUS w sierpniu. Przelew już w najbliższy piątek

Część polskich emerytów otrzyma sierpniowe wypłaty szybciej, niż wskazuje na to standardowy harmonogram ZUS. Wszystko przez układ kalendarza, który wymusza przesunięcia w terminach realizacji przekazów pieniężnych. Do części beneficjentów trafią wyższe kwoty.

Eurojackpot, wygrana, Bydgoszcz, milioner
11.08.2026 06:25 Nowy milioner w Polsce. Takiej wygranej w Eurojackpot nie było od dawna

To był wyjątkowo szczęśliwy kupon. Jeden z graczy w Polsce trafił ogromną sumę pieniędzy, która może całkowicie zmienić jego życie. Wiadomo, gdzie został zawarty zwycięski zakład. 

Euro, Komisja Europejska, KE, pieniądze, Polska 7,9 mld euro, dotacje, dofinansowanie
11.08.2026 05:43 Ogromne dofinansowanie dla Polski. Jest decyzja Komisji Europejskiej ws. kolejnych środków

Polska otrzyma kolejne miliardy euro. Decyzja właśnie zapadła, a do kraju ma trafić następna potężna transza unijnych pieniędzy. Chodzi o środki, na które od dawna czekano.

None
10.08.2026 13:36 Złoto po 30-procentowej korekcie. To już okazja czy jest wciąż za wcześnie?

Na przełomie stycznia i lutego przed dealerami metali szlachetnych ustawiały się kolejki, a roczna stopa zwrotu ze złota przekraczała 80 procent. Dziś o kruszcu zrobiło się cicho, a ci, którzy kupowali na szczycie, liczą straty. Tomasz Gessner z Tavex twierdzi, że właśnie taki moment bywa najciekawszy.

Lotto
10.08.2026 08:54 Kolejne losowanie Lotto. Te liczby wytypowali szczęściarze

W niedzielę odbyły się kolejne losowania gier liczbowych Totalizatora Sportowego. Poznaliśmy szczęśliwe liczby w takich grach jak Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Kaskada, Mini Lotto oraz Multi Multi. Sprawdź w naszym zestawieniu, czy to właśnie Twój kupon okazał się zwycięski i czy trafiłeś główną wygraną.

Badanie wzroku
10.08.2026 05:20 215,84 zł co miesiąc przy wadzie wzroku. Dochody bez znaczenia, ale są warunki

Problemy z wzrokiem dotykają coraz większej liczby Polaków, jednak sama diagnoza lekarska nie gwarantuje jeszcze automatycznego wsparcia finansowego ze strony państwa. Okazuje się, że dla wielu pacjentów bariera prawna oraz formalna bywa znacznie trudniejsza do pokonania niż codzienne zmagania z wadą wzroku.

ING, ważny komunikat, oszustwo, ING Bank, ING Bank Śląski
09.08.2026 22:25 Ważny komunikat ING Banku Śląskiego. Pieniądze klientów zagrożone, to oszustwo staje się plagą

Klienci ING Banku Śląskiego powinni zachować szczególną ostrożność. Bank wystosował ważny komunikat dotyczący zagrożenia, z którym mogą zetknąć się osoby korzystające z Internetu i bankowości elektronicznej. Chodzi o metody, które mogą doprowadzić nie tylko do utraty pieniędzy, ale również do przejęcia kontroli nad urządzeniem.

14 emerytura, emerytura, ZUS, ministerstwo, rząd, sejm, emeryci, renciści
09.08.2026 20:22 Jest decyzja rządu ws. 14. emerytury. Pieniądze trafią nie tylko do seniorów

Rząd podjął decyzję w sprawie tegorocznej czternastej emerytury. Dodatkowe świadczenie ponownie trafi do uprawnionych, a znany jest już planowany miesiąc jego wypłaty. Okazuje się jednak, że w 2026 roku kwota czternastki wcale nie musi być taka sama dla wszystkich. Co więcej, ustawodawca pozostawił rządowi możliwość ustalenia świadczenia na poziomie wyższym niż obecna najniższa emerytura.

Blokada konta, bank, klienci
08.08.2026 18:06 W tych 3 przypadkach bank może zamknąć Twoje konto. O ostatnim wielu klientów nie ma pojęcia

Konto bankowe może wydawać się czymś, co pozostaje do dyspozycji klienta tak długo, jak tylko ten chce. Okazuje się jednak, że w określonych sytuacjach bank ma prawo zakończyć umowę i zamknąć rachunek. Dla właściciela konta może to oznaczać spore komplikacje.

Pies, dofinansowanie, głaskanie psa, gmina Sońsk
08.08.2026 16:52 Nawet 3 tys. zł "becikowego". Nietypowe dofinansowanie w gminie Sońsk

Mało kto spodziewał się, że samorząd zacznie wypłacać pieniądze osobom, które zdecydują się przygarnąć psa ze schroniska. A jednak taki program już działa. Za adopcję czworonogów można otrzymać nawet do 3 tys. zł. Warto wiedzieć, jak skorzystać z nietypowego dofinansowania.

Renta
08.08.2026 09:52 Dodatkowe 2704,71 zł do renty z ZUS. Jedna data decyduje o dopełnieniu formalności

Polski system świadczeń społecznych przewiduje formy wsparcia, które mogą wyraźnie zwiększyć miesięczne dochody gospodarstw domowych znajdujących się w trudniejszej sytuacji. Mimo to wiele osób wciąż nie korzysta z przysługujących im pieniędzy – powodem bywają zawiłe procedury oraz brak informacji o dostępnych świadczeniach. Kto może otrzymać dodatkowe wsparcie w wysokości 2704,71 zł i jakie warunki trzeba spełnić, aby co miesiąc otrzymywać wyższą kwotę?

Emerytura honorowa 2026
07.08.2026 20:57 Dodatkowe pieniądze dla emerytów z ZUS. Miesięczna wypłata może sięgnąć niemal 7000 zł

Coraz dłuższa średnia długość życia Polaków znajduje odzwierciedlenie w statystykach demograficznych. Jednocześnie wielu seniorów otrzymuje emerytury, które nie zapewniają wysokiego poziomu życia. Najnowsze dane ZUS pokazują jednak, że liczba osób obchodzących setne urodziny systematycznie i dynamicznie rośnie. Wraz z osiągnięciem tego wieku państwowy ubezpieczyciel przyznaje specjalne świadczenie honorowe, którego wysokość ponownie wzrosła. Kto może je otrzymać i jakie warunki trzeba spełnić?

Pieniądze
07.08.2026 14:42 Zmiany w rencie wdowiej, ZUS wypłaci więcej pieniędzy. Jest konkretny termin

Polski system emerytalny przejdzie kolejną przełomową przebudowę. Już od 2027 roku wchodzą w życie nowe przepisy, które zmienią zasady naliczania wypłat dla wdów i wdowców. Setki tysięcy seniorów zyskają dodatkowe pieniądze, jednak sztywne reguły prawne sprawią, że nie każdy ucieszy się z wyższych przelewów z ZUS.

Seniorka
07.08.2026 13:31 ZUS podał listę. Ci seniorzy nie dostaną 14. emerytury

Wrześniowe wypłaty dodatkowego wsparcia finansowego dla seniorów przyniosą wielu świadczeniobiorcom spore zaskoczenie. Wbrew obiegowym opiniom Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie skieruje dodatku do wszystkich uprawnionych.

800 plus
07.08.2026 10:10 Ważny komunikat dla rodziców ws. 800 plus. ZUS przekazał informacje o wypłatach, nie można się spóźnić

Statystyki nie pozostawiają wątpliwości: polskie rodziny błyskawicznie przystąpiły do kompletowania formalności, aby bez przeszkód zabezpieczyć swoje domowe budżety. ZUS przedstawił właśnie bilans wypłat 800 plus na nowy okres. Liczby robią wrażenie, ale część spóźnialskich czeka spory zawód.

Pieniądze, ZUS
07.08.2026 09:12 Rząd szykuje rewolucję w zasiłku pogrzebowym. Takich zmian jeszcze nie było, padł konkretny termin

Ostatnia podwyżka świadczenia wypłacanego po śmierci bliskich wywołała ogromne poruszenie. Okazuje się jednak, że kwota wypłacana przez państwo to zaledwie pierwszy element znacznie szerszego planu. Wzrost wypłat do 7000 zł, który miał miejsce 1 stycznia 2026 roku to jednak nie wszystko. Wiadomo, jakie zmiany szykuje rząd.

None
06.08.2026 05:08 Wypłaty emerytur w sierpniu 2026. ZUS zmienia terminy, pieniądze będą wcześniej

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmienił w sierpniu harmonogram wypłat emerytur i rent. Powód jest prosty: gdy termin płatności wypada w sobotę, niedzielę lub święto, pieniądze muszą trafić do świadczeniobiorców wcześniej. W tym miesiącu taka sytuacja zdarza się dwukrotnie, więc część seniorów dostała już świadczenie przed czasem, a kolejnych czeka to w połowie miesiąca. 

None
05.08.2026 20:35 Najbogatsza gmina w Polsce szuka pracowników do budżetówki. Tyle płacą

Kleszczów, najbogatsza gmina w Polsce, prowadzi nabór na kilka stanowisk w administracji i edukacji. W ofertach pojawiają się stawki sięgające prawie 11 tys. zł brutto miesięcznie. Za wysokie dochody podatkowe ekonomiści nazywają ten samorząd „polskimi emiratami".

Pieniądze
04.08.2026 13:16 Rusza nowe świadczenie dla osób po 65. roku życia. Wnioski można składać już po wakacjach

Rządowy program opiekuńczy wkracza w decydującą fazę legislacyjną, a pierwsze wnioski będzie można składać już po wakacjach. Bon senioralny ma stanowić odpowiedź na wyzwania starzejącego się społeczeństwa, oferując niepieniężną pomoc dla osób po 65. roku życia.

BiznesINFO.pl
Obserwuj nas na: