Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Wielu przedsiębiorców w Polsce może nieświadomie narazić się na wyższe rachunki za energię elektryczną. Termin związany ze złożeniem dokumentów o pomocy z tytułu maksymalnych cen prądu w drugim półroczu 2024 roku jest ostateczny. To, czy firmy zdążą go dotrzymać, może zdecydować o tym, ile zapłacą za prąd w najbliższych miesiącach.Kto musi złożyć wniosek o pomoc i dlaczego termin do 30 czerwca jest kluczowy?Jak poprawnie złożyć dokument o pomocy i uniknąć wyższych rachunków za prąd?Zamrożona cena energii dla MŚP – krok po kroku, jak jej nie stracić
Choroba związana z wykonywaną pracą to problem, który dla wielu osób oznacza nie tylko pogorszenie zdrowia, ale też realne straty finansowe. Mało kto wie, że w takich sytuacjach ZUS może wypłacić jednorazowe odszkodowanie, którego wysokość w 2026 roku wyraźnie wzrosła. W niektórych przypadkach mowa nie o setkach, a o dziesiątkach tysięcy złotych.Choroba zawodowa – kiedy ZUS uznaje związek z pracą?Ile wynosi jednorazowe odszkodowanie z ZUS w 2026 roku?Kto ma prawo do odszkodowania i jak je otrzymać krok po kroku?
Początek roku to dla przedsiębiorców czas zmian. Choć decyzja ta ma charakter formalny, bezpośrednio wpływa na obciążenia podatkowe i płynność finansową firmy w całym roku. Brak zmiany lub wybór nieadekwatnej formy może oznaczać wyższe koszty, których nie da się później skorygować. Przedsiębiorcy mają coraz mniej czasu.Te firmy dominują w PolsceFormy opodatkowania w polskich firmachZbliża się ważny termin dla przedsiębiorców
W polskiej debacie publicznej programy socjalne zyskały status „nienaruszalnych”, jednak coraz głośniej mówi się o ich destrukcyjnym wpływie na strukturę społeczną. O tym, jak powszechne rozdawnictwo paradoksalnie pogłębia przepaść między bogatymi a biednymi, w rozmowie dla portalu BiznesInfo.pl opowiedział Mateusz Michnik, ekspert Fundacji FOR.Transfery socjalne w Polsce trafiają szerokim strumieniem do osób zamożnychPowszechne świadczenie 800 plus nie wyrównuje startu życiowego dzieciKluczową receptą na uzdrowienie finansów publicznych powinna być pilna weryfikacja dochodowa beneficjentów
Polska ochrona zdrowia przypomina studnię bez dna: mimo że nakłady na system rosną w tempie geometrycznym, pacjenci wciąż miesiącami czekają na wizytę u specjalisty. O tym, dlaczego "dosypywanie" pieniędzy do systemu zamiast leczyć, tylko napędza płacową spiralę, w rozmowie dla portalu BiznesInfo.pl opowiedział Mateusz Michnik, ekspert Fundacji FOR.Zwiększanie nakładów na ochronę zdrowia bez jednoczesnego zwiększenia liczby personelu medycznego prowadzi wyłącznie do drastycznego wzrostu cen usług i wynagrodzeńJedyną drogą do skrócenia kolejek jest agresywna deregulacja rynku medycznego oraz ułatwienie zatrudniania specjalistów z zagranicyRządy wydają coraz większe sumy z budżetu, uzyskując w zamian tę samą lub nawet gorszą jakość opieki
Polska turystyka zimowa przechodzi właśnie fascynującą transformację, w której tradycyjne narty ustępują miejsca nowoczesnej rekreacji miejskiej. Choć Zakopane i Kołobrzeg wciąż trzymają się mocno na swoich pozycjach, wyniki najnowszej edycji popularnego plebiscytu rzucają zupełnie nowe światło na to, jak Polacy chcą spędzać wolny czas, gdy temperatura spada poniżej zera.Miasta przejmują pałeczkę od tradycyjnych kurortówWielki triumf Łodzi w kategoriach rekreacyjnychTradycyjni liderzy cementują swoją przewagę
Lutowe zmiany w cenniku najpopularniejszej platformy muzycznej na świecie stały się faktem, kończąc okres względnej stabilizacji opłat za streaming audio w naszym kraju. Choć Spotify przez blisko dwa lata utrzymywało stawki na niezmienionym poziomie, globalne trendy i rosnące koszty licencji wymusiły na gigancie ruch, który najbardziej uderzy w grupy znajomych oraz rodziny.Nowy cennik Spotify. Tyle kosztuje muzyka w 2026 rokuPopularne pakiety łączone dotknęły największe podwyżkiNie tylko Spotify będzie droższe. Inne platformy też windują opłaty
Na pierwszy rzut oka wygląda to dobrze: około 1600 zł miesięcznie z budżetu państwa dla osób, które straciły pracę tuż przed emeryturą. Nowy, jednolity tekst ustawy o świadczeniach przedemerytalnych już obowiązuje, ale nie oznacza automatycznych pieniędzy dla wszystkich zainteresowanych. Przepisy są precyzyjne, a lista warunków – długa.Kto realnie może liczyć na takie świadczenie?Jakie warunki trzeba spełnić, żeby ZUS nie odmówił wypłaty?I dlaczego wiele osób odpada już na starcie?
Polska emerytura co do zasady wynika ze składek gromadzonych podczas całego życia zawodowego, jednak przepisy dopuszczają sytuacje, w których prawo do świadczenia powstaje nawet przy śladowym stażu lub jego całkowitym braku. Wyjaśniamy, kto może liczyć na takie wsparcie i jak się o nie starać.Nawet jeden dzień odprowadzania składek daje możliwość ubiegania się o emeryturęRodzicielskie wsparcie i świadczenia honorowe dla seniorówSpecjalne tryby przyznawania świadczeń przez Premiera i Prezesa ZUS
Polska stoi u progu rewolucji, która ma zostać sfinansowana dzięki rekordowemu wsparciu ze wspólnotowego budżetu. Środki, które popłyną do naszego kraju, mają nie tylko zmodernizować przestarzałe sieci, ale przede wszystkim trwale zabezpieczyć polską infrastrukturę krytyczną przed współczesnymi zagrożeniami. Unia Europejska dostarcza fundusze.Droga Polski do Unii EuropejskiejMity wokół Unii EuropejskiejUnia Europejska przekaże gigantyczne środki Polsce
Polacy kochają własność, a rynek nieruchomości od lat traktowany jest nad Wisłą jako najbezpieczniejsza przystań dla kapitału. Jednak czasy, w których czerpanie zysków z najmu przypominało wolną amerykankę, definitywnie odchodzą do lamusa. Już 20 maja wchodzi w życie kluczowe prawo, które całkowicie zmieni zasady. Polacy mocno się zaskoczą.Tak mieszkają PolacyTa forma najmu zyskała na popularnościRząd przygotował regulacje, 20 maja zmiana zasad
Praktyka lekarska prowadzona w ramach własnej działalności gospodarczej daje szerokie możliwości rozwoju. Aby jednak utrzymać konkurencyjność na rynku i świadczyć wysokiej jakości usługi, powinieneś regularnie planować inwestycje, np. w sprzęt, kursy, szkolenia i zaawansowane narzędzia. Co musisz zrobić, żeby otrzymać kredyt jako lekarz? Jakie są wymogi banku? Dowiedz się więcej!
Początek roku w polskiej rzeczywistości gospodarczej nierozerwalnie wiąże się z koniecznością rozliczenia się z dochodów. Nawet jeśli cyfryzacja i usługa Twój e-PIT znacznie uprościły ten proces, podatnik wciąż pozostaje ostatecznie odpowiedzialny za terminowe dopełnienie formalności. Warto znać kalendarz wydarzeń na najbliższe miesiące.Zbliża się termin rozliczenia PITKiedy będzie można rozliczyć PIT?Ważne terminy dotyczące PIT
Polskie finanse publiczne znalazły się w punkcie, w którym dalsze ignorowanie strukturalnych problemów grozi utratą stabilności w kolejnych latach. Deficyt sektora finansów publicznych sięga ok. 6 proc. PKB, a jednocześnie państwo nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego poziomu usług w takich obszarach jak ochrona zdrowia, edukacja czy nauka. W rozmowie z Biznes Info o raporcie „Budżetowy SOS” Mateusz Michnik z Fundacja FOR tłumaczy, skąd bierze się ta sprzeczność i dlaczego proste recepty na oszczędności mogą się okazać nieskuteczne.Dlaczego mimo wysokich wydatków publicznych państwo działa coraz mniej efektywnie?Czy transfery socjalne są dziś głównym źródłem deficytu?Jakie reformy realnie mogłyby ustabilizować finanse publiczne?
Praca, która zaczyna się wtedy, gdy większość ludzi idzie spać, a kończy jeszcze przed śniadaniem. Zawód niedoceniany, rzadko pojawiający się w rankingach płac, a jednak coraz częściej wybierany przez tych, którzy szukają stabilnych i realnie wysokich zarobków. Piekarz to dziś nie tylko rzemieślnik, ale także specjalista, którego na rynku brakuje.Ile naprawdę zarabia piekarz w 2026 roku?Skąd biorą się wysokie pensje w tym zawodzie i dlaczego niewielu o nich mówi?Czy nocne zmiany mogą oznaczać nawet kilkanaście tys. zł miesięcznie?
Mróz wraca każdej zimy, ale zaskoczenie pozostaje to samo. Samochód, który jeszcze wczoraj działał bez zarzutu, dziś nie reaguje na przekręcenie kluczyka albo ledwo „jęczy” przy próbie rozruchu. Kierowcy odruchowo obwiniają akumulator, paliwo albo rozrusznik. Wielu z nich wymienia baterię, wzywa pomoc drogową albo holuje auto do warsztatu. Tymczasem mechanicy przyznają nieoficjalnie, że w czasie mrozów ogromna liczba takich awarii ma zupełnie inną, mniej oczywistą przyczynę. Problemem bywa nie to, że auto jest „stare” albo „słabe”, ale że zimą ujawniają się zaniedbania, które latem pozostają niezauważone.Dlaczego zimą samochód potrafi odmówić posłuszeństwa bez żadnego ostrzeżenia?Co psuje się częściej przy mrozach, choć mało kto to sprawdza?I dlaczego wymiana akumulatora często nie rozwiązuje problemu?
Od niedzieli 1 lutego firmy w Polsce wystawiły już dziesiątki tysięcy faktur w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Jednymi z pierwszych branż objętych nowymi zasadami były stacje paliw, na których przedsiębiorcy tankujący „na firmę” zetknęli się z zupełnie nową praktyką. Choć KSeF miał uporządkować i ujednolicić rozliczenia, w rzeczywistości wielu kupujących nie dostało jednej, oczywistej formy faktury. Zamiast tego pojawiła się mieszanina e-faktur, wydruków, paragonów z NIP i dokumentów, które… w ogóle nie trafiają do systemu. Jak ostrzega ekspert podatkowy, w tym chaosie najłatwiej o kosztowny błąd — zapłatę za paliwo bez możliwości odliczenia VAT albo problem przy kontroli.Dlaczego po zatankowaniu na firmę możesz dziś wyjść ze stacji bez żadnej faktury „do ręki”?W jakiej sytuacji błąd kasjera może sprawić, że zapłacisz za paliwo, ale nie odliczysz VAT?Co przedsiębiorcy powinni sprawdzić od razu po tankowaniu, by uniknąć problemów przy kontroli?
Podpisanie umowy, przedpłata, współpraca biznesowa albo pożyczka prywatna - w każdej z tych sytuacji jedno pytanie powinno paść przed wykonaniem przelewu: czy druga strona nie ma długów? W Polsce istnieje publiczny portal, który pozwala to sprawdzić bezpłatnie i bez logowania. Prawnicy podkreślają jednak, że jego wynik bywa mylący, a brak wpisu może dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Dlatego weryfikacja zadłużenia nie powinna kończyć się na jednym kliknięciu.Czym jest Krajowy Rejestr Zadłużonych i co naprawdę pokazuje?Dlaczego brak wpisu w rejestrze nie oznacza braku długów?Gdzie jeszcze trzeba zajrzeć, by uniknąć kosztownej pomyłki?
W dobie nieustannie rosnących kosztów większość polskich gospodarstw domowych z uwagą śledzi comiesięczne rachunki. Szukając oszczędności, często wymieniamy żarówki na energooszczędne czy obsesyjnie wyłączamy światło. Paradoksalnie to nie stale pracująca lodówka stanowią największe obciążenie. Ten sprzęt to największy pożeracz energii. Polacy zapłacą więcej za prądTo największy pożeracz energii w polskim domuTak ograniczysz pobór energii tego sprzętu
Choć tematyka systemów emerytalnych rzadko budzi powszechny entuzjazm, perspektywa otrzymania dodatkowych środków skutecznie zmienia nastawienie Polaków. Jeszcze w tym miesiącu na konta ponad 100 tysięcy osób wpłynie 250 złotych, wiadomo, kogo to dokładnie dotyczy. Wystarczyło spełnić kilka warunków.Formy oszczędzania na emeryturę w PolsceTen system zyskuje zwolennikówNa konta tych Polaków wpłynie 250 złotych
Widok jaskrawej, żółtej obudowy przy drodze u większości zmotoryzowanych wywołuje gwałtowne wciśnięcie pedału hamulca. To odruch, który przez lata pozwalał unikać kar w punktach kontroli prędkości, jednak w starciu z nowoczesną technologią staje się całkowicie bezużyteczny. W ten sposób kierowcy nie unikną mandatu, a ten może być bardzo wysoki.Polscy kierowcy wciąż to robiąTen system działa nieubłaganieTaki mandat mogą dostać niecierpliwi kierowcy
Nauczyciele, którzy decydują się na wcześniejsze zakończenie aktywności zawodowej, mogą liczyć na konkretne wsparcie finansowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Choć powszechny wiek emerytalny wydaje się odległy, dla wielu pedagogów furtką do finansowej stabilności staje się świadczenie kompensacyjne, którego średnia wysokość w ostatnim czasie wyraźnie wzrosła.Nauczycielski pomost do emeryturyStaż i wiek jako klucz do wypłatyRekordowe kwoty i malejąca liczba beneficjentów
Losowania gier liczbowych od lat elektryzują miliony Polaków. Każdy, kto choć raz wypełniał kupon, zna to uczucie napięcia i nadziei, że tym razem szczęście uśmiechnie się właśnie do niego. Czasem jednak jeden wieczór sprawia, że uwaga skupia się nie tylko na samych liczbach, ale również na miejscu, metodzie gry i okolicznościach, które sprawiają, że zwykły zakład przechodzi do historii. Ostatnie losowanie Lotto wywołało wyjątkowo dużo emocji i pytań.Liczby, które rozpaliły wyobraźnię. Dlaczego to losowanie przyciągnęło taką uwagę?Jedno miejsce, setki kuponów i cisza przed ogłoszeniem wynikówPadła „szóstka”. Wiadomo, gdzie trafiła wygrana i ile naprawdę otrzyma zwycięzca
Przez lata była zwykłą ozdobą stojącą obok kryształów i rodzinnych zdjęć. Niewiele osób przypuszczało, że przedmiot kojarzony z minioną epoką może po latach zyskać zupełnie nowe znaczenie. Dziś niektóre pamiątki z czasów PRL-u wracają do łask w spektakularny sposób. Dlaczego akurat te rzeczy przyciągają uwagę kolekcjonerów i inwestorów? Rynek staroci zmienia się szybciej, niż wielu się wydaje, a niepozorne przedmioty zaczynają odgrywać zupełnie nową rolę. Często dopiero przy próbie sprzedaży wychodzi na jaw, że ich wartość może zaskakiwać.Moda, sentyment czy inwestycja? PRL wraca na salonyNie każda porcelana jest warta fortunę. Liczą się detale i pochodzenieTu kryje się prawdziwa wartość. Te figurki z PRL-u osiągają dziś zawrotne ceny
Drobne monety przez lata trafiają do słoików, puszek i skarbonek, aż w końcu pojawia się pomysł, by zamienić je na „prawdziwe pieniądze”. Wiele osób zakłada, że bank będzie oczywistym i bezproblemowym wyborem. Rzeczywistość bywa jednak znacznie bardziej skomplikowana, a niektóre decyzje podjęte przy okienku mogą kosztować więcej, niż się spodziewasz. Coraz częściej klienci dowiadują się o ograniczeniach dopiero w trakcie wizyty w placówce, gdy na zmianę planów jest już za późno. Pełnoprawny pieniądz, ale nie zawsze mile widzianyOgraniczenia, których wielu klientów się nie spodziewaProwizje, limity i jedno miejsce, gdzie jest inaczej
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, uzbrojony w nowoczesne systemy weryfikacji i nowe orzecznictwo sądowe, coraz skuteczniej wyłapuje sytuacje, w których pieniądze się nie należą. Przekonanie, że raz przyznane świadczenie jest dane na zawsze, może kosztować rodziców tysiące złotych zwrotu wraz z odsetkami. Co więcej, przełomowy wyrok sądu z maja 2025 roku dał urzędnikom potężny oręż do ręki. W jakich sytuacjach ZUS zakręci kurek z pieniędzmi?Komu przysługuje 800 plus w 2026 roku? Przypominamy zasadyTo nie tylko wiek. Kiedy świadczenie wygasa wcześniej?Przełomowy wyrok z maja 2025 r. ZUS zyskał nowe argumentyFikcyjna opieka pod lupą. Kto jeszcze straci pieniądze?Co zrobić, by spać spokojnie?
Początek 2026 roku przyniósł podniesienie płacy minimalnej do 4806 zł brutto. Jednocześnie drugi próg podatkowy nadal wynosi 120 tys. zł rocznie i nie został zaktualizowany wraz ze wzrostem płac. Efekty pracownicy dostrzegą już wkrótce w rozliczeniu PIT. Wiadomo, jak to będzie wyglądało, pensja okaże się niższa.Wkrótce Polacy rozliczą PITWzrost płacy minimalnej w 2026Skutki dla pracowników mogą być dotkliwe
Dyskusja o wyższości pieniądza cyfrowego nad fizycznym toczy się od lat, ale Bruksela właśnie przeszła od słów do czynów, kończąc erę pełnej swobody w płatnościach. Nowe przepisy, wymierzone w szarą strefę i zorganizowaną przestępczość, drastycznie zmienią sposób, w jaki kupujemy. Prywatność konsumentów staje pod znakiem zapytania.Gotówka wciąż popularnaNowe limity płatności gotówkąKonsekwencje unijnych regulacji