Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Mieszkańcy kolejnego dużego miasta muszą przygotować się na wyższe rachunki związane z gospodarowaniem odpadami. Zmiana zacznie obowiązywać już w sierpniu i obejmie opłatę naliczaną na podstawie zużycia wody. Władze samorządowe tłumaczą decyzję rosnącą ilością odbieranych śmieci oraz coraz większymi kosztami działania całego systemu. Dla gospodarstw domowych oznacza to kolejny stały wydatek, którego wysokość będzie zależała od indywidualnego zużycia.
Brak trafnego strzału w czwartkowym losowaniu Lotto spowodował, że Polacy kolejny raz musieli obejść się smakiem, jednak perspektywa nadchodzącego weekendu elektryzuje wyobraźnię graczy. Kumulacja wzrosła do astronomicznej kwoty.
Pieniądze z budżetu regionu popłyną do lokalnych samorządów na zazielenianie miejskich przestrzeni roślinami przyjaznymi dla owadów zapylających. Urzędnicy postanowili po raz kolejny sfinansować zakupy sadzonek.
Płatności cyfrowe zdominowały codzienność, ale tradycyjny banknot bywa niezastąpiony w sytuacjach kryzysowych. Banki centralne oraz rządowe poradniki bezpieczeństwa wskazują konkretne kwoty i zasady tworzenia domowej rezerwy. Sprawdź, ile fizycznych pieniędzy warto trzymać pod ręką na wypadek nagłej awarii.
Nie wszyscy emeryci wiedzą, że mogą liczyć na dodatkowe pieniądze od państwa. Chodzi o świadczenie w wysokości 288 zł miesięcznie, które uprawnieni seniorzy mogą otrzymywać do końca życia. Lista osób, które spełniają warunki, jest jednak ograniczona - wsparcie przysługuje wyłącznie tym, którzy w przeszłości pracowali w określonych zawodach. Kolejna wypłata świadczenia trafi do nich już do 15 sierpnia.
Otrzymywanie około 8 tys. zł emerytury z ZUS może wydawać się atrakcyjną perspektywą, jednak – jak wynika z wyliczeń przytaczanych przez WP Finanse – osiągnięcie takiego świadczenia wymaga dziś wynagrodzenia znacznie przekraczającego przeciętną pensję.
Niecodzienna wiadomość z państwowej instytucji wywołała powszechne poruszenie wśród setek tysięcy polskich rodzin. Komunikat przypominający o uregulowaniu płatności trafił prosto na telefony ubezpieczonych, wywołując mnóstwo pytań o powody tej nagłej innowacji.
Przedsiębiorcy mogą w 2026 roku odzyskać część pieniędzy przeznaczanych na składki ZUS. Nie chodzi jednak o nowy program Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, lecz o promocję przygotowaną przez jeden z banków. Łączna wartość premii sięga 4500 zł, a na zgłoszenie do programu pozostało niewiele czasu.
Urlopowy wypoczynek nad polskim morzem od lat budzi ogromne emocje. Przeglądanie wakacyjnych rachunków stało się niemal narodową tradycją. Z roku na rok granica akceptacji dla rosnących kwot przesuwa się jednak w niespotykanym dotąd tempie. Portfele Polaków uderzają już nie tylko cenowo wyśrubowane porcje świeżej ryby.
Tysiące nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne stoi przed ważną decyzją dotyczącą swojej dalszej aktywności zawodowej. Obowiązujące obecnie przepisy pozwalają części z nich łączyć pobieranie świadczenia z pracą w szkole. Taka możliwość wygaśnie z końcem sierpnia.
Przez lata leżały zapomniane w szufladach, na strychach i w rodzinnych pamiątkach. Dziś wiele zegarków z czasów PRL wraca do łask, a niektóre modele osiągają na rynku kolekcjonerskim ceny liczone w tysiącach złotych. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się zegarki marek Błonie, czy Pobieda.
PKP Intercity wydało ważny komunikat dla pasażerów w związku z nadciągającą falą upałów. Przewoźnik zdecydował się na wprowadzenie czasowych ułatwień, które mają obowiązywać w najgorętszym okresie przełomu lipca i sierpnia. Zmiany dotyczą zasad rezygnacji z podróży i mogą okazać się istotne dla wielu osób planujących wyjazdy.
Rząd szykuje kolejną interwencję na rynku paliw. Donald Tusk zapowiedział powrót rozwiązań, które mają ograniczyć koszty tankowania i ochronić kierowców przed skutkami wzrostu cen ropy. Podczas konferencji prasowej premier wskazał, kiedy nowy mechanizm miałby zacząć obowiązywać.
Pobyt w sanatorium nie kończy się jedynie na zabiegach i wypoczynku. Obowiązujące w uzdrowiskach regulaminy przewidują szereg zakazów, a ich złamanie może oznaczać wysokie kary finansowe, a nawet natychmiastowe zakończenie turnusu. W niektórych przypadkach rachunek sięga nawet 10 tys. zł.
Rodzice pobierający świadczenie 800 plus powinni zwrócić uwagę na sierpniowe wypłaty. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w części przypadków zmieni terminy przekazywania pieniędzy, dlatego środki trafią na konta w innych dniach niż wynika to ze standardowego harmonogramu.
Wtorkowe losowanie Eurojackpot nie przyniosło głównej wygranej, jednak emocji zdecydowanie nie brakowało. W kilku europejskich krajach padły bardzo wysokie nagrody, a wśród szczęśliwców znalazł się także gracz z Polski. Tym razem fortuna uśmiechnęła się do niego bez konieczności odwiedzania kolektury.
Od środy 29 lipca w sklepach ALDI ruszyła nowa oferta z wyposażeniem kuchni. Największą uwagę przyciąga sprzęt kuchenny marki własnej AMBIANO, dostępny za 129,99 zł. W promocji znalazły się także inne urządzenia AGD oraz akcesoria, które mają ułatwić codzienne gotowanie.
Ponad 12 mln Polaków może już sprawdzić prognozowaną wysokość swojej przyszłej emerytury po tegorocznej waloryzacji składek. Na podstawie danych udostępnionych przez ZUS dziennik "Fakt” przygotował symulacje pokazujące, ile dziś trzeba zarabiać, aby w przyszłości otrzymywać świadczenie na poziomie 5 tys. zł brutto. W przypadku 40-latków różnice między kobietami i mężczyznami okazują się bardzo duże.
Wielu emerytów niepotrzebnie ponosi koszt abonamentu RTV, choć obowiązujące przepisy pozwalają części z nich całkowicie uniknąć tej opłaty. W 2026 roku zwolnienie przysługuje emerytom, których miesięczne świadczenie brutto nie przekracza wyznaczonego limitu. Samo spełnienie tego kryterium nie powoduje jednak automatycznego zaprzestania naliczania abonamentu.
Seniorzy otrzymają w 2026 roku kolejne dodatkowe świadczenie pieniężne. Rządowe plany zakładają, że zostanie wypłacone razem z podstawowymi świadczeniami we wrześniu. Pełna kwota będzie odpowiadała obowiązującej od marca najniższej emeryturze. Nie wszyscy uprawnieni dostaną jednak tyle samo, ponieważ wysokość przelewu będzie zależała od miesięcznej emerytury lub renty.
Uchwyt na telefon jest dla wielu kierowców podstawowym elementem wyposażenia samochodu. Pozwala korzystać z nawigacji bez trzymania urządzenia w dłoni, a tym samym uniknąć wysokiego mandatu i punktów karnych. Samo umieszczenie smartfona w uchwycie nie zawsze oznacza jednak, że wszystko odbywa się zgodnie z przepisami. W określonych sytuacjach kontrola może zakończyć się dotkliwą karą.
Majka Jeżowska od wielu lat pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich piosenkarek. Mimo osiągnięcia wieku emerytalnego artystka nadal koncertuje, pojawia się w telewizji i podejmuje kolejne zawodowe projekty. W jednej z ostatnich rozmów opowiedziała o świadczeniu, które co miesiąc otrzymuje z ZUS. Jej słowa ponownie zwróciły uwagę na sytuację emerytalną osób, które przez znaczną część kariery pracowały na własny rachunek.
Sezon na polskie owoce wchodzi w jeden z najbardziej intensywnych momentów. Na targowiskach, w sklepach i bezpośrednio u producentów pojawiają się kolejne gatunki dojrzewające na przełomie lipca i sierpnia. Ceny mogą jednak znacznie różnić się w zależności od miejsca zakupu oraz sposobu zbioru. Coraz więcej plantatorów zaprasza klientów bezpośrednio na pola, gdzie za samodzielnie zebrane owoce można zapłacić wyraźnie mniej.
Prawie 280 tysięcy rodziców w Polsce nie płaci na własne dzieci, a ich łączne zaległości alimentacyjne przekroczyły 16,8 mld zł. Wakacje to moment, w którym te liczby przestają być abstrakcją i zamieniają się w brak kolonii, obozu albo choćby jednodniowej wycieczki. Geografia tego zjawiska kryje jednak zaskoczenie.
Niewidoczna dla większości pacjentów waloryzacja stawek w ochronie zdrowia staje się faktem na kontach pracowników. Sierpniowe przelewy przyniosą odczuwalny wzrost uposażeń, który dla wybranych grup zawodowych oznacza pensje sięgające pięciocyfrowych kwot.
Choć wzrok większości Polaków skierowany jest zazwyczaj na bazowe wskaźniki waloryzacji emerytur, to w cieniu głównych nagłówków dochodzi do przesunięć, które mogą bezpośrednio wpłynąć na portfele setek tysięcy gospodarstw domowych. Splot wskaźników makroekonomicznych i decyzji urzędniczych sprawił, że kryteria dostępu do zasobów państwowej kasy uległy odczuwalnemu przewartościowaniu. Dla wielu osób, które do tej pory znajdowały się tuż nad granicą uprawniającą do pomocy finansowej, zaczyna się zupełnie nowy rozdział.
W połowie marca 2026 roku zapadło orzeczenie, w którym zasądzono wysoką kwotę rekompensaty za infrastrukturę przesyłową zlokalizowaną na prywatnym gruncie. To bezpośrednie następstwo przełomowej decyzji z końca minionego roku, która zablokowała gigantom energetycznym możliwość bezpłatnego przejmowania praw do cudzej własności. Dla właścicieli tysięcy nieruchomości otwiera się droga do uzyskania wysokich rekompensat z tytułu bezumownego korzystania z gruntów.
Status klasy średniej w Polsce w 2026 roku zależy od dochodów mieszczących się w przedziale od 75 proc. do 200 proc. krajowej mediany. Dziś próg wejścia do stabilnego życia staje się wyzwaniem, które redefiniuje nawyki konsumentów oraz plany biznesu. Ile trzeba obecnie zarabiać, aby należeć do wspomnianej klasy średniej?