Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Dla wielu Polaków samochód jest podstawowym środkiem transportu, a wraz z nim nieodłącznym elementem codzienności stały się parkingi. Kierowcy korzystają z nich podczas zakupów, wizyt w galeriach handlowych, załatwiania spraw czy wyjazdów poza miejsce zamieszkania. Problem pojawia się wtedy, gdy za pozornie krótki postój trzeba zapłacić znacznie więcej, niż kierowca się spodziewał. Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów trafiają kolejne skargi dotyczące zasad obowiązujących na prywatnych parkingach.
Kierowcy od 17 sierpnia ponownie tankują na zasadach rządowego programu "Ceny Paliwa Niżej”. Mechanizm ma ograniczać wpływ światowych zawirowań na ceny przy dystrybutorach i obowiązywać do końca wakacji. Minister Energii każdego dnia ustala maksymalne stawki, których stacje nie mogą przekroczyć. Znane są już limity, które będą obowiązywały we wtorek 18 sierpnia.
Oferta gastronomiczna spod jednego z najbardziej znanych hoteli w Trójmieście wywołała gorącą dyskusję w mediach społecznościowych. Cennik mobilnego punktu ze słodkościami pokazał lokalny portal esopot.pl, co natychmiast podzieliło internautów. Powód emocji? Stawki, które dla wielu okazały się sporym zaskoczeniem.
W lipcu 2026 roku zakupy w sklepach detalicznych podrożały średnio o 1,9% rok do roku. Tak wynika z raportu UCE Research i Uniwersytetu WSB Merito. Choć wskaźnik osiągnął historyczne minimum, sytuacja na sklepowych półkach wygląda bardzo różnie w zależności od tego, co wkładamy do koszyka. Eksperci studzą jednak optymizm i ostrzegają, że najbliższe miesiące mogą przynieść powrót wyraźniejszych podwyżek.
Nadgodziny bez dodatkowego wynagrodzenia mogą słono kosztować pracodawcę. Dwóch pracowników pozwało firmę w związku z niewypłaconymi pieniędzmi, a Sąd Rejonowy w Łodzi przyznał im łącznie 200 tys. zł. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny.
Nocna tragedia polskiego autokaru na węgierskiej autostradzie wstrząsnęła opinią publiczną i uruchomiła procedury kryzysowe. W wypadku zginęło 12 osób. Wrak pojazdu należącego do przewoźnika z Jasła zabezpieczyły lokalne służby, a poszkodowani trafili do placówek medycznych. Czy rodziny osób poszkodowanych i ofiar śmiertelnych wypadku mogą ubiegać się o odszkodowanie z OC pojazdu?
Skokowa zmiana opodatkowania zarobków staje się coraz bardziej odczuwalna. Rozwiązaniem problemu ma być nowa inicjatywa ustawodawcza nakierowana na portfele pracujących. Zmiany zapowiada minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska i wskazuje termin decydującego rozstrzygnięcia.
Planujesz większą wypłatę fizycznego pieniądza w najbliższym czasie? Wizyta w bankomacie może zakończyć się rozczarowaniem. Mimo sporych oszczędności na rachunku, maszyna odmówi wydania całej żądanej kwoty. Wszystko przez mało znane obostrzenia transakcyjne.
Dotychczasowe instrumenty wsparcia finansowego nie zatrzymały pogłębiającego się kryzysu demograficznego. Zamiast rozproszonych zapomóg na horyzoncie pojawia się propozycja całkowitego przebudowania systemu. Czy nowy pomysł na uniwersalny przelew dla rodziców odmieni statystyki urodzeń? Kto miałby otrzymać 4806 zł miesięcznie na każde dziecko w nowym modelu świadczenia?
Nie każdy właściciel działki ma się czego obawiać, ale tam, gdzie beton, kostka i place manewrowe zajęły większość terenu, rachunek może być bardzo konkretny. Problem w tym, że potocznie mówi się o „podatku od deszczu”, choć w przepisach chodzi o coś innego - i właśnie ten detal decyduje, kto naprawdę zapłaci.
Po ukończeniu setnego roku życia seniorzy mogą liczyć na wyjątkowe wsparcie od państwa. ZUS wypłaca specjalne świadczenie honorowe, które wynosi obecnie 6938,92 zł brutto miesięcznie. Pieniądze trafiają do ponad 4 tys. osób i są wypłacane niezależnie od pobieranej emerytury lub renty.
We wrześniu na konta części seniorów trafi dodatkowy przelew, czyli tegoroczna 14. emerytura. Nie każdy jednak otrzyma pełną kwotę. Przy wyższym podstawowym świadczeniu czternastka będzie pomniejszana, a po przekroczeniu określonego limitu całkowicie zniknie.
Kierowcy mogą szykować się na niższe ceny paliw. Minister Energii Miłosz Motyka przedstawił szczegóły „Pakietu CPN”, który ma przynieść odczuwalne obniżki na stacjach benzynowych. Nowe rozwiązania wejdą w życie już od najbliższego poniedziałku.
KRUS może płacić co miesiąc 373,67 zł dodatku, chociaż nie każdy senior zdaje sobie z tego sprawę. Ubieganie się o dożywotnie świadczenie wymaga spełnienia kilku twardych kryteriów, przy czym powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) oraz prawo do podstawowej emerytury to dopiero punkt wyjścia.
System kaucyjny miał uprościć zwrot opakowań i sprawić, że klienci bez problemu odzyskają pieniądze zapłacone przy zakupie napoju. W praktyce nowe rozwiązanie nadal rodzi jednak pytania i nieporozumienia. Jeden z klientów Kauflandu zwrócił uwagę na kwotę naliczoną podczas oddawania szklanych butelek. Sprawą zainteresował się rzecznik konsumentów, a sama sieć rozpoczęła jej weryfikację.
Zasiłek pogrzebowy to świadczenie, z którego w trudnych chwilach korzysta wielu Polaków. Ostatnie decyzje rządu oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przynoszą dawno wyczekiwane zmiany w procedurach związanych z pochówkiem. Zwiększenie kwoty wsparcia do 7 tys. zł to dopiero wstęp do pełnego zautomatyzowania wniosków, które wejdzie w życie w 2027 roku.
W czasach gospodarki centralnie sterowanej prywatne fortuny należały w Polsce do rzadkości. Państwo kontrolowało znaczną część przemysłu, handel podlegał licznym ograniczeniom, a przedsiębiorcy musieli działać w warunkach zupełnie innych niż obecnie. Mimo to jeden z Polaków zbudował biznes, który przyniósł mu ogromny majątek i zainteresowanie zagranicznych mediów. Jego historia obejmuje kilka krajów, kolejne firmy, nacjonalizacje, powrót do Polski i konflikt z władzami PRL.
Jesień przynosi istotne zmiany dla części polskich seniorów i świadczeniobiorców. Zakład Ubezpieczeń Społecznych modyfikuje progi przychodów, co w niektórych przypadkach oznacza obniżenie comiesięcznych wypłat. Decydujące okazują się najnowsze odczyty gospodarcze, które bezpośrednio przekładają się na domowe budżety tysięcy dorabiających Polaków.
Kolejna podwyżka opłat czeka kierowców korzystających z autostrady A2. To już druga zmiana cennika w tym roku. Nie wszyscy jednak zapłacą więcej - część podróżnych może liczyć na niższą stawkę, ale trzeba spełnić konkretny warunek.
Żniwa to dla części pracowników okazja do szybkiego zarobku. Doświadczeni kombajniści mogą liczyć nawet na 180 zł brutto za godzinę, a w ciągu całego sezonu zarobić około 20 tys. zł brutto. Mimo wysokich stawek rolnicy wciąż mają trudności ze znalezieniem wykwalifikowanych osób.
5 tys. zł emerytury z ZUS nie jest kwotą, którą łatwo osiągnąć. Wiele zależy od tego, ile zarabiamy i jak wysokie składki odprowadzamy. Jakie wynagrodzenie powinien mieć dziś 40-latek, by w przyszłości otrzymywać takie świadczenie?
Ponad 6,3 mln zł trafiło do jednego szczęśliwca. We wtorkowym losowaniu Lotto padła główna wygrana, a zwycięski kupon został wysłany w województwie pomorskim. Totalizator Sportowy potwierdził rozbicie kumulacji.
40 lat pracy nie zawsze oznacza wysoką emeryturę. Kluczowe znaczenie ma wysokość odprowadzanych składek. Wiadomo, ile może wynieść świadczenie kobiety, która przez całą karierę zawodową zarabiała najniższą krajową.
Od września wrocławianie zapłacą więcej za wywóz śmieci. Miesięczna opłata wzrośnie do 55 zł od osoby. Zmiany obejmą także firmy odbierające odpady, które będą musiały stosować w śmieciarkach m.in. wagi, RFID i monitoring.
Zapowiadana na jesień reforma Trybunału Konstytucyjnego może otworzyć drogę do postępowań dyscyplinarnych wobec sędziów w stanie spoczynku. Publiczna aktywność Krystyny Pawłowicz w mediach społecznościowych staje się zarzewiem sporu, który w skrajnym scenariuszu może uszczuplić jej miesięczne uposażenie.
Szczęśliwy kupon skreślony w letnim losowaniu wywrócił do góry nogami życie kolejnego Polaka, który dołączył do wąskiego grona rodzimych lottomilionerów. Sierpniowa kumulacja przyniosła rozstrzygnięcie, na które gracze w całym kraju czekali od wielu tygodni. Wiadomo, kiedy kupiono szczęśliwy kupon.
Część polskich emerytów otrzyma sierpniowe wypłaty szybciej, niż wskazuje na to standardowy harmonogram ZUS. Wszystko przez układ kalendarza, który wymusza przesunięcia w terminach realizacji przekazów pieniężnych. Do części beneficjentów trafią wyższe kwoty.
To był wyjątkowo szczęśliwy kupon. Jeden z graczy w Polsce trafił ogromną sumę pieniędzy, która może całkowicie zmienić jego życie. Wiadomo, gdzie został zawarty zwycięski zakład.