Wyszukaj w serwisie
polska i świat praca handel finanse Energetyka Eko technologie
BiznesINFO.pl > Pieniądze

Pieniądze

Pieniądze – czym są i skąd się biorą?

Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.

Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.

Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.

Najważniejsze funkcje pieniądza

Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.

Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.

„Kto wymyślił pieniądze”, czyli krótka historia pieniądza

Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.

Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.

Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość. 

Pokaż więcej

dom, płot
20.04.2024 21:54 Zażądała odszkodowania za zniszczony płot. Dostała 3 mln zł kary

Kilka centymetrów wycenione na 3 miliony złotych. Po tym, jak mieszkanka rogatek Łodzi pozwała urzędników za zniszczenie ogrodzenia podczas prac przy kanalizacji, urzędnicy znaleźli kruczek prawny, by zażądać od niej absurdalnej kwoty. Specjalista prawa budowalnego cytowany przez “Interwencję” PolsatNews precyzuje, że sprawa rozgrywa się o… centymetry terenu.

rodzina, pieniądze
19.04.2024 18:05 Zasiłek rodzinny do zmiany? Wkrótce świadczenie może wzrosnąć

Oprócz 800 plus, część rodziców otrzymuje również wsparcie w postaci zasiłku rodzinnego. Okazuje się, że prawdopodobnie wkrótce w świadczeniu zajdą spore zmiany i polskie rodziny będą mogły liczyć na podwyższenie ważnego zasiłku. 

pieniądze, żołnierze
19.04.2024 16:06 Wojsko oferuje pokaźną sumę za szkolenie. Jest tylko jeden warunek

Polacy będą mogli wziąć udział w miesięcznych szkoleniach organizowanych przez wojsko w ramach Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej. Oferta jest atrakcyjna szczególnie dla młodych osób, z uwagi na całkiem pokaźną wypłatę. Przedstawiamy szczegóły.

Pieniądze, świadczenie
19.04.2024 14:37 Mało kto zna to świadczenie, nawet 620 zł z ZUS. Trzeba spełnić pewne warunki

Z 533,30 zł. do 620,36 zł. wzrósł właśnie stały dodatek ZUS dla sieroty zupełnej. Co to za świadczenie i kto jest do niego uprawniony?

lekarz, POZ
19.04.2024 12:44 Tego rejestracja medyczna nie może Ci odmówić. Mało który pacjent o tym wie

Po kolejnej próbie połączenia wreszcie ktoś odbiera. Ale chwilę później okazuje się, że tylko po to, by przekazać nam, że na dziś wolnych miejsc już nie ma. Przychodnie rodzinne (lub tzw. pierwszego kontaktu) często są przepełnione, a kolejki skutecznie uniemożliwiają nawet krótką konsultację. Rzecznik Praw Pacjenta przypomina, w odpowiedzi na setki pytań, o jednym, wartym zapamiętania, prawie. 

Poczta Polska
19.04.2024 11:00 To początek końca Poczty Polskiej? Szykują się potężne zmiany

Poczta Polska zwija działalność? Od początku kwietnia br. sytuacja wokół jednoosobowej Spółki Skarbu Państwa zaognia się na linii pracownicy-zarząd. Spółka masowe zwolnienia tłumaczy "dostosowywaniem profilu działalności do spadających wolumenów listów", ale pracownicy sprawę widzą inaczej i w powietrzu wiszą protesty, motywowane obawą o posady.

PIT, podatek
19.04.2024 10:02 Już za moment mija ważny termin. Zostawisz to na ostatnią chwilę i możesz zapłacić 100 zł

Rozliczenie PIT 2024. Od lutego do kwietnia w Polsce tradycyjnie trwa okres rozliczeń podatków z roku minionego. W zależności od stopnia złożoności naszego rozliczenia i ulg, z których zechcemy skorzystać, może wystarczyć kilka kliknięć w systemie Twój e-PIT, albo przeciwnie - nie obejdzie się bez wizyty w biurze księgowym.

kasa samoobsługowa
18.04.2024 22:59 Kupował cukierki w kasie samoobsługowej. Grozi mu 8 lat więzienia

W codziennym pośpiechu nietrudno o pomyłkę przy kasie samoobsługowej. Często jedno nieprzemyślane działanie powoduje wezwanie pracownika sklepu, który musi zweryfikować kasowane przez nas produkty. Niektórzy celowo popełniają błąd przy kasach, nie zdając sobie sprawy z możliwej kary. 32-latkowi za zważenie słodyczy jako marchewek grozi nawet do 8 lat pozbawienia wolności.

pieniądze
18.04.2024 19:00 Dopłaty dla 145 tys. polskich rodzin. Ogromne pieniądze starczą na dwa lata

Miliardy złotych zostaną przekazane na wymianę okien i ocieplenie. Minister klimatu i środowiska Paulina Henning-Kloska poinformowała, że na realizację programu ”Czyste Powietrze” przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska trafi 6,4 mld zł. Środki pozyskane z unijnego programu FEnIKS mają zabezpieczyć finansowanie programu na dwa lata i pozwolić na obsłużenie ponad 145 tys. polskich rodzin.

pieniądze
18.04.2024 18:01 Senat zdecydował ws. wakacji kredytowych. Znamy szczegóły

Senat przyjął bez poprawek nowelizację ustawy o wakacjach kredytowych, otwierając drogę do wprowadzenia środków wsparcia dla kredytobiorców w trudnej sytuacji finansowej. Nowe przepisy umożliwią zawieszenie spłaty rat kredytowych dwukrotnie w ciągu roku, a także wprowadzą zmiany w Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK), zwiększając maksymalną pomoc finansową i wydłużając okres jej udzielania.

rodzic, dziecko
18.04.2024 15:18 Ważne świadczenie dla rodziców pójdzie w górę. Padła konkretna data

Podwyżka świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego to jedna z obietnic, która padła podczas kampanii wyborczej. Okazuje się, że postulat zostanie spełniony jeszcze w tym roku. Wiadomo, kiedy rodzice mogą spodziewać się wyższych wypłat. Przedstawiamy szczegóły. 

banknoty, pieniądze
17.04.2024 23:07 Wyjątkowa wypłata. Jeśli masz umowę o pracę, dostaniesz ją tylko raz

Wypłata, którą otrzymasz raz w życiu. Przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę, a w przypadku jej niewypłacenia, pracodawca zapłaci karę sięgającą nawet 30 tysięcy złotych. Jakie prawo to reguluje?

ZUS zachęcał 43. tys. pracowników do pielgrzymek. Zainwestował setki tysięcy
17.04.2024 20:18 ZUS wydał setki tysięcy złotych na pielgrzymki. Ujawniamy maile

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał ponad 320 tys. zł. na pracownicze pielgrzymki. Związkowcy podtrzymują, że nie ma mowy o oddolnej inicjatywie pracowników, a raczej niedelikatnej agitacji ze strony władzy rządowej agencji. "Wykorzystali do tego wewnętrzne kanały komunikacji" - zdradza w rozmowie z serwisem BiznesINFO Piotr Szumlewicz, przewodniczący związku zawodowego Związkowa Alternatywa.

pokój w sanatorium, seniorka
17.04.2024 12:47 Sanatoria chcą kolejnych podwyżek. Polacy zapłacą jeszcze więcej?

Od 1 maja stawki w sanatoriach pójdą w górę i pacjenci będą musieli zapłacić więcej za turnus. Jak informuje “Fakt”, uzdrowiska domagają się wprowadzenia kolejnych, pokaźnych podwyżek dla kuracjuszy. Przedstawiamy szczegóły. 

kupony Lotto
17.04.2024 11:26 Padła główna wygrana w grze Lotto. Szczęśliwiec zgarnie ogromną kwotę

Padła kolejna główna wygrana w popularnej grze Lotto - “Szybkie 600”. Wygrany los przyniesie zwycięzcy gigantyczną sumę. Wiadomo, gdzie szczęśliwiec nabył kupon i jaka kwota trafi na jego konto. Przedstawiamy szczegóły. 

list z ZUS-u, pieniądze
17.04.2024 09:39 Ważny dodatek nie tylko dla emerytów, nawet 330 zł. Polacy nie mają o tym pojęcia

Jest wiele dodatków finansowych, które otrzymują Polacy wraz z ich emeryturą lub rentą. Jednym z takich świadczeń jest dodatek pielęgnacyjny. Jak się jednak okazuje, takie wsparcie przysługuje nie tylko emerytom. Pieniądze mogą otrzymać również młodsze osoby, ale muszą spełnić pewien warunek. Przedstawiamy szczegóły. 

pieniądze
16.04.2024 21:44 Tak będą wyglądały ceny prądu w 2024 roku. Podano maksymalną stawkę

Ceny prądu 2024. We wtorkowy wieczór rząd opublikował projekt ustawy o bonie energetycznym i zmianie niektórych innych ustaw. Są nowe stawki, bon energetyczny i.. wnioski. “Wracamy do rynku sprzed kryzysu” - czytamy. Ile zapłacimy za prąd w drugiej połowie 2024 r. i jak będzie wyglądał bon energetyczny? 

Lotto
16.04.2024 20:36 Wydał 2 złote na zdrapkę, zdobył fortunę. Główna wygrana w Lotto

44 tysiące złotych za 2 złote - taki zwrot z inwestycji nie zdarza się często. Mieszkaniec powiatu bydgoskiego w woj. kujawsko-pomorskim zainkasował główną wygraną w zdrapce Lotto. Teraz może sobie kupić… Toyotę Aygo.

pieniądze
16.04.2024 18:30 ZUS wydał ważny komunikat. Czas tylko do 30 kwietnia

Wypłata świadczenia 800 plus wzrosła z 500 zł w styczniu 2024 r. i została zaktualizowana dla wszystkich świadczeniobiorców automatycznie, co oznacza, że nie trzeba składać żadnego wniosku, by zostać objętym podwyżką. Problem jest inny. 1 czerwca br. rozpoczyna się nowy okres rozliczeniowy, który potrwa do 31 maja 2025 r. Przy drobnej nieuwadze można stracić miesięczne świadczenie.

kobieta, pieniądze
16.04.2024 15:30 Tyle wynosi dodatek mieszkaniowy w 2024 r. Do wzięcia nawet 4,5 tys. zł

Dodatek mieszkaniowy to specjalne wsparcie finansowe dla Polaków. Pieniądze mogą dostać jednak tylko te osoby, które spełnią określone warunki, w tym prób dochodowy. Ile wynosi świadczenie i kto konkretnie może je otrzymać? Wyjaśniamy.

seniorka
16.04.2024 12:33 W ten sposób podwyższysz swoją emeryturę. Wystarczy jeden dokument

Wielu seniorów w Polsce otrzymuje niewysokie świadczenia emerytalne. Jak się okazuje, emeryci mają możliwość podwyższenia swoich comiesięcznych wypłat. Wystarczy tylko, że dostarczymy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jeden dokument, który umożliwi ponowne przeliczenie emerytury. 

Koperta ZUS, pieniądze
16.04.2024 09:30 ZUS wypłaca nawet 3500 zł na wniosek. Trzeba jednak spełnić warunki

Przedemerytalne świadczenie kompensacyjne należy się sporej grupie Polaków. Aby je otrzymać, należy spełnić odpowiednie warunki i złożyć wniosek. Komu konkretnie należą się dodatkowe pieniądze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego? 

Rodzice, dziecko
16.04.2024 08:28 Nawet 1500 zł w ramach nowego świadczenia. Niektórzy dostaną 400 zł więcej

Już wkrótce rodzice będą mogli liczyć na dodatkowe dofinansowanie w postaci nowego świadczenia - tzw. babciowego. Wsparcie będzie wypłacane w wysokości 1500 złotych miesięcznie, a niektóre rodziny otrzymają 400 zł więcej. Komu należy się wyższa kwota?

pieniądze
15.04.2024 15:09 Jest sposób na podwyższenie emerytury. Wiadomo, co wpływa na jej wysokość

Co zrobić, by nie mieć małej emerytury? Ta kwestia spędza sen z powiek nie tylko osobom zbliżającym się do wieku emerytalnego. Odpowiedź wydaje się być bardzo prosta – istnieje kilka czynników, które zaważą o wyższej kwocie tego świadczenia.

Żabka
15.04.2024 12:05 Żabka wskoczy na giełdę? Przedstawiono plan

Właściciel sieci polskich sklepów Żabka jeszcze dziś może ogłosić wejście na giełdę w Amsterdamie. Jak donosi agencja Bloomberg, powołując się na nieoficjalne informacje - celem ma być pozyskanie 1,5 miliarda euro. 

seniorka, pieniądze
15.04.2024 10:33 Nawet 1780,96 zł miesięcznie do emerytury. Trzeba spełnić dwa warunki

Część seniorów może liczyć na wypłatę specjalnego dodatku do emerytury. Wysokość świadczenia ostatnio mocno poszła w górę. Aby otrzymać dodatkowe pieniądze, trzeba spełnić dwa kluczowe warunki, a także złożyć wniosek. Komu konkretnie należy się wsparcie i ile wynosi dodatek? Wyjaśniamy.

seniorzy
15.04.2024 09:55 Emeryci mogą się zdziwić. Tak mają wyglądać wypłaty 14. emerytury

Zakład Ubezpieczeń Społecznych już wypłaca trzynaste emerytury. Seniorzy mają powody do radości, bo za jakiś czas będą mogli liczyć na kolejne dodatkowe świadczenie w postaci 14. emerytury. Jakie kwoty wpłyną na konta seniorów? Przedstawiamy szczegóły.

seniorka
15.04.2024 08:42 Tyle będzie wynosiła renta wdowia. Seniorzy mogą sporo zyskać

Wprowadzenie renty wdowiej było jedną z obietnic wyborczych, która już wkrótce ma zostać spełniona. Powstała specjalna strona internetowa, na której umieszczono szczegółowe informacje w sprawie tego świadczenia. Jakie kwoty otrzymają seniorzy w ramach renty wdowiej?