Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Przez lata wyjazd do pracy za Odrę jawił się jako gwarancja finansowego bezpieczeństwa, a niemieckie świadczenie obrosło w Polsce legendą. Rzeczywistość bywa jednak otrzeźwiająca. Historie Polaków, którzy po dwóch dekadach otrzymują wyliczenia z urzędu, pokazują brutalną prawdę o systemie punktowym. Tyle otrzyma Polka po 20 latach pracy.Emigracja zarobkowa Polaków. Kierunek NiemcyTak działa niemiecki system emerytalnyTyle emerytury dostanie Polka po 20 latach pracy w Niemczech
Przez kilkanaście lat ten element organizacji pogrzebu pozostawał niezmienny, mimo że świat wokół nieustannie się zmieniał. Dziś, 1 stycznia 2026 roku, wchodzą w życie zmiany w przepisach, które dostosowują zapisy w ustawach do realiów ekonomicznych. Polacy odetchną z ulgą, trudności zostaną zminimalizowane.To prawo nie uległo zmianie przez 15 latOd 1 stycznia w życie wchodzą zmiany w prawiePochówek po nowemu. Polacy odetchną z ulgą
Puchar Świata w skokach narciarskich to maraton, który nie wybacza błędów, a system kwalifikacji i rywalizacji KO w Turnieju Czterech Skoczni potrafi brutalnie zweryfikować dyspozycję dnia. Podczas gdy uwaga kibiców przez lata skupiona była na weteranach, w cieniu wielkich mistrzów dojrzewał talent. Ile zarobili polscy skoczkowie w tym sezonie? Finanse w sporcie bywają bezwzględnym odzwierciedleniem formy, a zestawienia płacowe kadry skoczków nie pozostawiają złudzeń - doszło do zmiany warty. Skoki narciarskie cieszą się niegasnącą popularnościąZarobki polskich skoczków narciarskichTen skoczek narciarski pobił wszystkich w zarobkach
Nowy Rok to dla wielu domowych budżetów czas niepewności, ale dla tysięcy osób oznacza to konkretne wsparcie finansowe. Wraz z początkiem roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizuje wypłaty w ramach konkretnego świadczenia. Na konta uprawnionych może trafić nawet 4134, a co kluczowe, przyznanie tych środków odbywa się bez względu na dochód.Świadczenia dostępne w PolsceTo świadczenie dotyczy dużej grupy PolakówTyle pieniędzy trafi na konta Polaków
W sferze bezpieczeństwa bankowego niewiele koncepcji zawładnęło wyobraźnią publiczną tak mocno, jak mechanizm tzw. odwróconego kodu PIN. Pomysł ten odwołuje się do sytuacji potencjalnego zagrożenia, oferując teoretyczną deskę ratunku podczas wymuszonej wypłaty gotówki. Jak wygląda rzeczywistość? Czy wpisanie czterocyfrowego hasła w odwrotnej kolejności faktycznie skutkuje zaalarmuje odpowiednie służby i czy to rozwiązanie zostało wprowadzone na szeroką skalę? PIN w odwróconej kolejności w bankomacie czy zadziała w sytuacji zagrożenia?Odwrócony kod PIN w bankomacie - mit czy prawda?Koncepcja odwróconego kodu PIN jako mechanizmu ostrzegawczegoJakie jest historyczne uzasadnienie dla idei odwróconego kodu PIN?
Zakończenie urzędowania w Trybunale Konstytucyjnym to dla sędziów moment przejścia w stan spoczynku, który wiąże się z dużymi przywilejami finansowym. Krystyna Pawłowicz zakończyła urzędowanie trzy lata przed ustawowym końcem kadencji. Kwota, która wpłynęła na konto byłej posłanki, budzi ogromne emocje. To jednak nie wszystko, co ma dostać.Długa kariera Krystyny PawłowiczTyle zarabiają sędziowie TKNa konto Krystyny Pawłowicz wpłynęły pieniądze
Choć miniony sezon wakacyjny wielu touroperatorów zaliczyło do rekordowych, nie wszyscy rynkowi gracze otwierają szampana. W cieniu raportów o rosnącej liczbie zagranicznych wyjazdów Polaków rozgrywa się dramat jednego z najstarszych biur w kraju. Trwa walka o finansową płynność i przyszłość, co stawia pod znakiem zapytania losy tysięcy klientów.Zwyczaje turystyczne PolakówPolacy wciąż chętnie korzystają z biur podróżyPopularne biuro podróży w Polsce mierzy się z problemami
Wyobraź sobie sytuację, w której stoisz przy kasie z pełnym koszykiem zakupów lub próbujesz zapłacić za kolację w restauracji, a terminal wyświetla suchy komunikat o odmowie autoryzacji. Choć Twoje środki na koncie są wystarczające, a karta nie straciła ważności, bankowy system bezpieczeństwa podjął autonomiczną decyzję o wstrzymaniu transakcji. W określonych sytuacjach bank może zablokować Twoje pieniądze. Wielu Polaków wciąż nie zdaje sobie z tego sprawy.Cyfrowy fundament nowoczesnych finansów osobistychTradycyjny portfel wciąż wygrywa w sytuacjach awaryjnychTe działania bank uzna za podejrzane i zablokuje Twoje środki
Mijający rok 2025 zafundował nam prawdziwy rollercoaster na rynkach, a niepewność stała się jedyną stałą w świecie finansów. Czy w nadchodzących miesiącach bezpieczna przystań dla naszych oszczędności wciąż będzie istnieć?
Nadeszły mroźne dni i intensywne opady śniegu, które doprowadziły do poważnych utrudnień na polskich drogach. Choć dla wielu to czas zimowych uroków, dla właścicieli pojazdów wiąże się on z uciążliwymi obowiązkami. Niestety, pośpiech i chęć ułatwienia sobie życia podczas przygotowywania auta do drogi mogą skończyć się mandatem, o którym wielu woli nie pamiętać. Polscy kierowcy nagminnie popełniają ten błąd. Zima zaskoczyła polskich kierowcówOdśnieżanie to obowiązek każdego kierowcyOdśnieżasz tak samochód? Narażasz się na surową karę
Wizja spokojnej starości to dla wielu Polaków motywacja do dekad ciężkiej pracy, jednak rzeczywistość brutalnie weryfikuje marzenia o finansowej niezależności. Choć system emerytalny opiera się na prostych zasadach matematycznych, ostateczna kwota, jaka co miesiąc trafi na konto seniora, zależy od wielu czynników. Wiemy, ile trzeba zarabiać, by otrzymać emeryturę w wysokości 3000 złotych. Wiele osób może się zdziwić.W jaki sposób ZUS wylicza emeryturę?Pułapka groszowych świadczeń i sposoby na podwyższenie świadczeniaTyle musisz zarabiać, by dostać 3000 zł emerytury. Padła kwota
Planowanie sukcesji majątkowej w polskich realiach od lat przypomina stąpanie po kruchym lodzie, gdzie błąd proceduralny potrafi zniweczyć lata gromadzenia rodzinnego kapitału. Nadchodzące zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn obiecują jednak historyczny zwrot w relacjach na linii podatnik–urząd, wprowadzając element ludzki tam, gdzie dotąd rządziła wyłącznie sucha litera prawa.
Biurokracja w Polsce powoli ustępuje miejsca nowoczesnym rozwiązaniom. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, który ma zrewolucjonizować sposób ubiegania się o jedno z najważniejszych świadczeń dla rodziców. Ma być on wypłacany szybciej i sprawniej, ale warunkiem będzie całkowita zmiana komunikacji. Wnioski będą składane inaczej.Resort rodziny ma szerokie kompetencjeTen zasiłek wspiera setki rodzinNadchodzi zmiana w ubieganiu się o znany zasiłek
Tegoroczna Wigilia zapisała się w historii jako moment przełomowy dla milionów Polaków. Po raz pierwszy 24 grudnia stał się dniem ustawowo wolnym od pracy, co diametralnie zmieniło sposób przeżywania tego wyjątkowego dnia. W kontrze do trendu skracania pracy stoi jednak najnowsza petycja, która wpłynęła do senackiej Komisji ds. Petycji w połowie 2025 roku. Autor wniosku postuluje zniesienie jednego dnia wolnego jako receptę na wzrost PKB i zwraca uwagę na konieczność “lepszego dostosowania kalendarza świąt do współczesnych potrzeb Polski”.Wolna Wigilia na stałe w kalendarzuPolacy stracą jeden dzień wolny od pracy? Do Sejmu wpłynęła petycjaGospodarczy spór o dni wolne od pracy
Koniec roku to tradycyjnie czas, gdy Polacy szczególnie interesują się dobrowolnymi formami oszczędzania na emeryturę, zwłaszcza IKZE. Nie chcąc martwić się wysoką dopłatą przy składaniu rocznego zeznania podatkowego, należy zawczasu podjąć konkretne kroki, które przy okazji pozwolą zbudować kapitał na przyszłość. Mimo konkretnej korzyści, wielu inwestorów wciąż w pełni nie wykorzystuje tej możliwości, tracąc realne tysiące złotych rocznie. To, co zrobisz do 31 grudnia, zdecyduje o tym, czy w 2026 r. zamiast dopłaty otrzymasz zwrot w wysokości nawet 5 tys. zł. Dlaczego IKZE to więcej niż zwykłe konto oszczędnościowe?Jak ulga podatkowa przekłada się na długoterminowe oszczędności?Kto powinien rozważyć IKZE i dlaczego nie warto zwlekać?
Planowanie domowych finansów lub firmowych rozliczeń pod koniec roku to wyzwanie, które w najbliższych dniach stanie się jeszcze trudniejsze. Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR) wydała właśnie komunikat, który bezpośrednio wpłynie na portfele milionów Polaków korzystających z bankowości elektronicznej. Jeśli liczysz na to, że Twój przelew dotrze do odbiorcy w standardowym trybie, musisz wykazać się dużą czujnością.Rytm działania polskiego systemu płatniczego czasowo się zmieniTe przelewy nie będą przetwarzaneDziałania, które pozwolą uniknąć finansowych konsekwencji
Dla wielu telewidzów w Polsce poniedziałkowy poranek, 29 grudnia 2025 roku, rozpoczął się od niemiłej niespodzianki. Dwa rozpoznawalne kanały definitywnie zniknęły z eteru. Decyzja nadawców o nieprzedłużaniu koncesji na nadawanie naziemne rzuca nowe światło na kondycję rynku mediów tradycyjnych. Tego już nie obejrzymy za darmo.Polska telewizja w obliczu zmianTe kanały znikają z telewizji naziemnejPolacy zmieniają przyzwyczajenia
Słynna nieruchomość położona w Konstancinie-Jeziornie została wystawiona na sprzedaż. Willa Tomasza Lisa już wcześniej znalazła się w ofercie, teraz cena została jednak obniżona. Kwota wciąż jest zawrotna. To pierwszy raz, kiedy pojawiły się zdjęcia wnętrza luksusowego domu.Tomasz Lis z okazałą rezydencjąTen dom zamieszkiwał Tomasz Lis z byłą żonąCena willi Tomasza Lisa została obniżona
Polacy należą do europejskiej czołówki pod względem liczby gospodarstw domowych posiadających psy lub koty. Rząd planuje jednak poważne zmiany, które obejmą zwierzaki. Nowe rozwiązania będą wiązały się z dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi dla właścicieli oraz z kosztami, a ich niedopełnienie może skutkować sankcjami administracyjnymi.Polacy chętnie przygarniają zwierzętaTo duży problem pupili w PolsceRząd szykuje zmiany, to wiąże się z kosztami
Wpłacanie pieniędzy na konto to dziś rutyna. Gotówka z szuflady, przelew od bliskiej osoby, wpływ „na chwilę” — wszystko odbywa się szybko i bezrefleksyjnie. Problem w tym, że nie każda operacja znika w systemie tak, jak się wydaje. Są sytuacje, w których bank i państwo zaczynają patrzeć uważniej, nawet jeśli z pozoru nie ma ku temu powodu. Gdzie przebiega ta granica i dlaczego wielu Polaków dowiaduje się o niej zbyt późno?Pieniądze krążą szybciej niż świadomość ryzykaGranica istnieje, ale nie tam, gdzie wielu się jej spodziewaTen próg uruchamia obowiązek. Tu kończą się domysły
Koszty życia w Polsce rosną, w tym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Istnieją jednak mechanizmy pozwalające obniżyć te opłaty. Z powodu złożonych przepisów część gospodarstw domowych nie korzysta z przysługujących im ulg i programów osłonowych, przez co ponosi wyższe koszty wywozu odpadów. Wiadomo, komu może przysługiwać obniżka.Polacy od lat segregują odpadyKoszty wywozu śmieci są zróżnicowaneTe grupy mogą starać się o dopłaty do śmieci
System emerytalny w Polsce kojarzy się większości z nas z jedną, konkretną instytucją, do której co miesiąc trafiają nasze składki. Rzeczywistość bywa jednak znacznie bardziej złożona. Odpowiednie zarządzanie swoją przeszłością zawodową może otworzyć drzwi do pobierania dwóch odrębnych świadczeń jednocześnie. To rozwiązanie, które dla wielu seniorów staje się realnym sposobem na znaczną poprawę kondycji domowego budżetu w jesieni życia.Dlaczego ubezpieczenie z KRUS różni się od powszechnego?Kiedy można pobierać emeryturę z ZUS i KRUS jednocześnie?Jak uniknąć pułapek i skutecznie złożyć wniosek?
Narodziny dziecka to rewolucja w domowym budżecie, dlatego polski system zabezpieczenia społecznego oferuje szereg świadczeń mających odciążyć rodziców w tym wyjątkowym czasie. W 2026 roku katalog dostępnych form pomocy jest szeroki, obejmując zarówno wypłaty jednorazowe, jak i regularne wsparcie miesięczne, które często nie zależy od wysokości zarobków.Pierwszy zastrzyk gotówki w 2026 roku, czyli becikowe i dodatki rodzinneStałe wsparcie miesięczne bez względu na stan portfela w 2026 rokuProgram Aktywny Rodzic i wsparcie w opiece
System emerytalny w Polsce potrafi zaskakiwać, a dla konkretnej grupy demograficznej ma przygotowane rozwiązanie, które wielu określa mianem „prezentu od ZUS”. Chodzi o osoby urodzone w latach 1949–1969, które ze względu na specyfikę swojej dawnej pracy mogą liczyć na znacznie korzystniejsze warunki zakończenia aktywności zawodowej.Praca w trudnych warunkach szansą na wcześniejszą emeryturęKluczowe wymagania stażowe i wiekowe dla ubezpieczonychProcedura składania wniosku i niezbędna dokumentacja
Nowe przepisy, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku, fundamentalnie zmieniają zasady przyznawania i wypłaty zasiłku pogrzebowego. Reforma zakłada nie tylko znaczące podwyższenie kwoty świadczenia, ale również skrócenie terminów procesowych oraz redukcję biurokracji w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zmiany te stanowią odpowiedź na wieloletnie zamrożenie stawek wsparcia, które przestały przystawać do realiów rynkowych usług funeralnych.Gigantyczne koszty pogrzebu w PolsceRewolucja w zasiłku pogrzebowym. Zmiana już od 1 stycznia 2026 r.Zasiłek pogrzebowy będzie znacznie wyższy. Tyle wyniesie od 1 stycznia
Coroczna wizyta duszpasterska w polskich domach budzi równie dużo emocji, co kontrowersji, szczególnie w kontekście finansowym. Choć dla wielu to czas modlitwy i spotkania, dla innych to trudny logistycznie oraz budżetowo moment, w którym powraca pytanie o wysokość ofiary złożonej w kopercie. Znany w mediach społecznościowych ksiądz wyjawił, jakie ofiary przekazują Polacy. W tym kontekście pomocne okazują się również dane sondażowe. Jakie kwoty znajdują się w kopertach? Trwa sezon wizyt duszpasterskichNa co trafiają środki zebrane podczas kolędy?Tyle Polacy wkładają do koperty po kolędzie. Padły kwoty
Ostatnie pożegnanie bliskich staje się w Polsce coraz większym wyzwaniem finansowym, a nadchodzący rok przyniesie w tym zakresie prawdziwą rewolucję cenową. Choć temat wzrostu opłat za usługi cmentarne rzadko gości na czołówkach serwisów ekonomicznych, to właśnie tam dokonuje się obecnie jedna z najbardziej radykalnych aktualizacji kosztów – a dokładniej kosztów godnego pochówku. Oto nowe ceny usług obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku.Podwyżki rzędu 100% kontra wyższy zasiłek pogrzebowyUsługi pogrzebowe zdrożeją od styczniaNowe stawki na cmentarzach od 1 stycznia 2026 r.
Jesień życia w polskich realiach ekonomicznych rzadko przypomina sielankę. Choć rządowe programy osłonowe mają za zadanie wspierać domowe budżety najstarszych obywateli, systemowa konstrukcja dodatkowych świadczeń skrywa mechanizmy, które z każdym rokiem działają na niekorzyść coraz większej grupy świadczeniobiorców. W 2026 roku kolejni emeryci otrzymają niższą czternastą emeryturę lub nawet nie otrzymają jej wcale.Sytuacja materialna polskich seniorów i problem groszowych świadczeńTyle wyniesie 14. emerytura w 2026 rokuPułapka progu dochodowego. Wielu seniorów dostanie niższe "czternastki"