biznes finanse video praca handel Eko Energetyka polska i świat O nas
Obserwuj nas na:
BiznesINFO.pl > Pieniądze

Pieniądze

Pieniądze – czym są i skąd się biorą?

Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.

Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.

Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.

Najważniejsze funkcje pieniądza

Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.

Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.

„Kto wymyślił pieniądze”, czyli krótka historia pieniądza

Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.

Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.

Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość. 

Pokaż więcej

XTB
30.04.2026 17:18 Czym jest XTB? To oni wpłacili ponad 6 mln zł na zbiórkę Łatwoganga

XTB od kilku lat buduje jedną z najbardziej widocznych marek finansowych w Polsce. Reklamy spółki pojawiają się przy dużych projektach internetowych, u popularnych twórców i przy wydarzeniach sportowych. Równocześnie z raportów firmy wynika, że zdecydowana większość wyniku nadal pochodzi z produktów wysokiego ryzyka.

Pieniądze
30.04.2026 15:41 Płaca minimalna w 2027 roku. Tyle będzie wynosiła, padła kwota

Zgodnie z nowymi założeniami makroekonomicznymi polska gospodarka ma przyspieszyć dzięki środkom z KPO. W tym samym czasie rosną oczekiwania co do wysokości najniższej krajowej. Zbliżające się decyzje rządu będą miały kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej wielu przedsiębiorstw oraz samej siły nabywczej konsumentów na rynku.

Biedronka kaucje
30.04.2026 14:39 Biedronka pilnie informuje klientów. "Bierzemy kaucję na siebie"

Majóka zbliża się wielkimi krokami, a Polacy ruszają do sklepów uzupełnić zapasy. Wśród najczęściej kupowanych produktów z pewnością znajdą się napoje. Biedronka ma ważny komunikat dla klientów, to dotyczy kaucji za butelki.

Rynna woda
30.04.2026 07:37 Wraca dopłata dla właścicieli domów. Nawet 8000 zł do wzięcia po spełnieniu warunków

Posiadanie nieruchomości w Polsce to symbol statusu, ale i katalog kosztownych obowiązków prawnych. Nowe dopłaty dla właścicieli domów, które ruszą już latem, mają pomóc w rozwiązaniu palącego problemu. Nawet 8000 złotych trafi do wnioskodawców, kwota pokryje 90 proc. kosztów inwestycji.

Turystyka lotnisko
30.04.2026 06:40 Dopłacą 800 zł do wakacji. Wystarczy, że polecisz z tego lotniska w Polsce

Letnie wyjazdy Polaków zyskują nieoczekiwane wsparcie finansowe. Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego zdecydował się na krok, który ma ożywić lokalną infrastrukturę. To nawet niemal 800 złotych dopłaty za lot do uwielbianego raju wakacyjnego Polaków.

800 plus dzieci
29.04.2026 20:02 ZUS zwraca się do rodziców. Przez to mogą nie dostać 800 plus

Zbliża się termin kluczowy dla rodziców, jego przegapienie może poskutkować brakiem wypłaty 800 plus. Oprócz tego Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmodyfikuje daty konkretnych wypłat. Urzędowe formalności nie zaczekają, dokumenty trzeba złożyć jak najszybciej.

Wesele ślub
29.04.2026 15:36 Koperta na wesele to nie wszystko. Goście wydadzą nawet 2 tys. złotych więcej, mogą się zdziwić

Rozpoczyna się kolejny sezon ślubny, który dla wielu Polaków oznacza nie tylko radość ze wspólnego świętowania, ale przede wszystkim potężne wyzwanie finansowe. Koperta przekazywana parze młodej to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Uczestnictwo w uroczystości wymaga obecnie znacznie szerszego planowania i głębokiego sięgnięcia do kieszeni.

Ksiazeczka mieszkaniowa PKO z lat PRL fot. Arkadiusz Ziolek/East News
29.04.2026 13:40 Masz ten dokument sprzed 1990 roku? Możesz odzyskać nawet 20 tys. zł od państwa

Dla wielu to tylko zapomniany papier z czasów PRL, często schowany w szufladzie albo dawno uznany za bezwartościowy. Tymczasem wciąż istnieje mechanizm, który może zamienić go w realne pieniądze – i to bez konieczności kupowania mieszkania. Co więcej, nawet brak dokumentu nie zawsze zamyka drogę do wypłaty.Spis treści:Kto dostanie pieniądze z książeczki mieszkaniowej z PRL'u i ile można zyskać?Jakie warunki trzeba spełnić? (kluczowa data i rejestracja)Co zrobić, gdy dokument zaginął lub nigdy nie był użyty?

Czerwony dywan
29.04.2026 12:59 Jak długo serial płaci aktorom? Obsada nadal dzieli 20 mln dolarów rocznie

Dwadzieścia lat po emisji finałowego odcinka, obsada kultowej produkcji komediowej wciąż dominuje w finansowych rankingach. Jedna z czołowych gwiazd formatu ujawniła, że dzięki sile streamingu i globalnej popularności, aktorzy inkasują rocznie kwoty, o których większość dzisiejszych celebrytów może jedynie pomarzyć.

Deszczówka
29.04.2026 10:07 Nowe dopłaty dla właścicieli domów. Można dostać 8 tys. zł bezzwrotnego wsparcia

Właściciele domów jednorodzinnych mogą liczyć na nawet 8 tys. złotych bezzwrotnego wsparcia. Resort klimatu i środowiska, dysponując budżetem 173 mln złotych, uruchamia nową odsłonę programu dopłat, który ma stać się kluczowym orężem w walce z narastającym deficytem wody pitnej w Polsce.

Położna praca
29.04.2026 06:40 Tyle zarabia położna w Polsce. Porównano pensje z zagraniczną, można się zdziwić

Praca położnej wiąże się z wieloma wyzwaniami i stresem, tymczasem zarobki w ochronie zdrowia nie zawsze zadowalają. Kwoty, które na rękę otrzymują pracownice, mogą zaskoczyć. Różnice pomiędzy rynkiem publicznym i prywatnym są bardzo dobrze widoczne.

Parking seniorka
29.04.2026 06:20 Paragon grozy prosto z sanatorium. Kuracjusze często nie zdają sobie sprawy z tej opłaty

Wyjazd do uzdrowiska to dla wielu seniorów niezbędny krok, by podreperować nadszarpnięte zdrowie. Zamiast zasłużonego spokoju, na miejscu często czekają jednak przykre pułapki finansowe. Za kluczową usługę trzeba zapłacić czasem więcej, niż za pokój i wyżywienie.

Samolot zarobki
28.04.2026 17:46 Tyle zarabia pilot PLL LOT. Kwota zaskakuje, w grę wchodzą kosmiczne pieniądze

Zawód pilota rozpala wyobraźnię, kojarzy się z prestiżem oraz niezwykle wysokim statusem społecznym. Droga za stery potężnych maszyn pasażerskich wymaga jednak dużych nakładów finansowych i lat wyrzeczeń. Wysokie zarobki mają to zrekompensować. W PLL LOT pracownicy mogą liczyć na zastrzyk gotówki.

Gabinet dentystyczny
28.04.2026 16:38 Polaków nie stać na chorowanie. Masowo rezygnują z leczenia tych schorzeń

Zderzenie rosnących kosztów utrzymania z potężną inflacją medyczną zmusza obywateli do drastycznych cięć w domowych budżetach. Badania wykazują, że ponad jedna trzecia Polaków w ogóle nie podejmuje się leczenia tych chorób. Najnowszy raport ujawnia, co najczęściej odkładamy na później.

Eurojackpot, banknoty
28.04.2026 13:08 Polacy zgarnęli potężne kwoty. Jeden gracz wygrał ponad 1,19 mln zł

Polskę zalewa fala wysokich wygranych, które w ostatnim tygodniu kwietnia uczyniły milionerami mieszkańców aż czterech województw. Choć w Eurojackpot nie rozbito głównej kumulacji, jeden gracz ze Stargardu zgarnął ponad 1,19 mln zł, a w Lotto Plus padły dwie „szóstki” w Annoborze i Brzesku. Totalizator Sportowy ujawnił właśnie dokładne adresy kolektur, które w ostatnich dniach stały się nowymi symbolami finansowego sukcesu na mapie kraju.

Best Brands Poland
28.04.2026 11:18 Polish Momentum jako wyzwanie dla nowoczesnego marketingu w 2026 roku

Polska gospodarka znajduje się w wyjątkowym momencie, w którym rosnąca pewność siebie konsumentów i rekordowy optymizm zmieniają zasady gry rynkowej. Motyw przewodni tegorocznej edycji rankingu Best Brands Poland, „Polish Momentum. The time is now”, definiuje nową erę świadomego wyboru i wysokich oczekiwań wobec brandów. Marki wyróżnione “Oscarami Marketingu” poznamy 7 maja podczas finałowej gali Best Brands Awards 2026.

Nowy podatek od nieruchomości fot. Gemini
28.04.2026 11:17 Nowy podatek od mieszkań już w 2027. Kwota będzie zależeć od wyceny urzędnika

Od 1 stycznia 2027 r. może wejść w życie nowy sposób opodatkowania mieszkań i domów. Zamiast metrażu liczyć się ma wartość nieruchomości, a stawki – choć na pierwszy rzut oka niskie – mogą znacząco wzrosnąć przy większej liczbie lokali. Projekt ustawy już trafił do Sejmu i zakłada rozwiązanie, które wielu określa jako „podatek katastralny bez katastru”. Kluczowy szczegół? Wartość nieruchomości nie będzie oczywista – i tu pojawia się pole do interpretacji.Sprawdzamy:podatek od mieszkań 2027 – ile wyniesie i kto zapłaci więcejwartość nieruchomości zamiast m2 – jak będzie liczona podstawatrzecie mieszkanie pod lupą – nawet 1,5% podatku rocznie

Przyjęcie, komunia, wesele
28.04.2026 10:42 Komunia za 10 tys. zł? Uroczystość duchowa, rachunek jak za wesele

Pierwsza Komunia Święta nie należy do najtańszych uroczystości, co staje się coraz większym wyzwaniem dla domowych budżetów. Rodzice dzieci, które w 2026 roku przystąpią do sakramentu, muszą zmierzyć się z drastycznie rosnącymi kosztami obsługi cateringowej oraz wynajmu sal. Choć dla wielu jest to duchowe przeżycie, finansowa strona przedsięwzięcia zaczyna przypominać organizację małego wesela, gdzie rachunek końcowy potrafi zaskoczyć nawet najlepiej przygotowanych.

Pieniądze, rachunki
28.04.2026 09:26 Ryczałt energetyczny z ZUS. Kto może dostać ponad 4 tys. zł rocznie?

Polski system zabezpieczenia społecznego oferuje szereg dodatków, o których istnieniu wielu uprawnionych dowiaduje się z dużym opóźnieniem. Jednym z najbardziej stabilnych, a jednocześnie wymiernych wsparć jest ryczałt energetyczny. Choć kwota ta na pierwszy rzut oka może wydawać się skromna, w skali roku pozwala na zaoszczędzenie ponad czterech tysięcy złotych.

pasibus
28.04.2026 07:10 60 tys. zł na zbiórkę Łatwoganga, ale za coś w zamian. Tak Pasibus odniósł się do afery

Zbiórka charytatywna zorganizowana przez influencera Łatwoganga stała się hitem na całym świecie. Udział znanej sieci burgerowni w głośnej akcji na rzecz dzieci walczących z chorobą nowotworową miał być gestem solidarności. Zamiast tego wywołał burzę i ważną dyskusję o etycznych granicach marketingu. Sieć wydała oficjalne oświadczenie.

Leżenie w łóżku
27.04.2026 21:35 Szukają "odważnych" do leżenia w łóżku przez dwa miesiące. NASA wypłaci astronomiczną kwotę

Współczesny rynek pracy bywa bezlitosny, a najwyższe zarobki wymagają tytanicznego wysiłku i ciągłego stresu. Okazuje się jednak, że ogromne pieniądze można zarobić za całkowity brak ruchu. Rozpoczyna się projekt naukowy, w którym sowite wynagrodzenie trafia do osób gotowych na dwumiesięczne leżenie w łóżku.

Paliwo ceny 28 kwietnia
27.04.2026 17:58 Nowy komunikat ws. cen paliw. Od wtorku 28 kwietnia kierowcy zapłacą więcej na stacjach

Ogłoszono ceny paliw na 28 kwietnia 2026 roku. Ceny maksymalne poszły w górę - od wtorku kierowcy będą musieli zapłacić więcej za tankowanie pojazdów. Konflikt na Bliskim Wschodzie wciąż wpływa na kwoty, które musimy zostawiać na stacjach paliw.

Łatwogang stream
27.04.2026 17:27 Wpłaciłeś na zbiórkę Łatwoganga? O tej uldze mogłeś zapomnieć. Skarbówka zwróci pieniądze

Internetowa akcja charytatywna Łatwoganga na rzecz pacjentów onkologicznych zdominowała przestrzeń publiczną, stając się fenomenem na niespotykaną dotąd skalę. Gigantyczne zaangażowanie darczyńców ma jednak nie tylko wymiar społeczny. Przekazanie środków otwiera furtkę do konkretnych rozwiązań dotyczących rozliczeń podatkowych. O tej uldze w PIT zapomina wielu Polaków wpłacających darowizny na szczytne cele. 

Senior pieniądze
27.04.2026 16:35 400+ dla seniora tylko po złożeniu wniosku. Urząd wskazał ważną datę

Wsparcie finansowe dla najstarszych mieszkańców polskich miast staje się coraz częstszym elementem lokalnej polityki społecznej, wykraczając poza ogólnokrajowe programy rządowe. Jedna z nadmorskich miejscowości zdecydowała się na waloryzację swojego flagowego świadczenia, które już wkrótce trafi do portfeli uprawnionych osób. Choć kwota rośnie, czasu na dopełnienie niezbędnych formalności pozostało niewiele, a przekroczenie majowego terminu oznacza, że wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania w bieżącym roku kalendarzowym.

Matura
27.04.2026 13:41 Tyle kosztuje pomoc w przygotowaniu odwołania maturalnego. Maturzyści i rodzice muszą liczyć się ze sporym wydatkiem

Maj to dla setek tysięcy młodych ludzi czas największej próby, ale prawdziwe emocje i walka o przyszłość zaczynają się paradoksalnie dopiero po otrzymaniu arkuszy z ocenami. Kiedy 8 lipca systemy informatyczne pokażą wyniki, dla wielu osób nie będzie to koniec drogi, lecz sygnał do rozpoczęcia biurokratycznej batalii o każdy brakujący punkt. W ostatnich latach obserwujemy zjawisko, które ekonomiści i socjologowie nazywają „boomem na odwołania”. Nie jest to już tylko wyraz niezadowolenia ambitnego ucznia, ale profesjonalny rynek usług, na którym za fachowo przygotowane pismo do komisji trzeba zapłacić tyle, co za wizytę u cenionego prawnika lub konsultację medyczną.

Fundacja Cancer Fighters fot. Wojciech Olkusnik/East News
27.04.2026 12:51 Ile pieniędzy ze zbiórki Cancer Fighters trafi do państwa? 251 mln zł i kluczowa zasada, o której mało kto wie

Ponad 251 mln zł zebrane w zaledwie 9 dni, rekordowy finał 27 kwietnia o godz. 21:37 i miliony widzów śledzących transmisję na żywo – akcja Piotra „Łatwoganga” Garkowskiego dla fundacji Cancer Fighters już przeszła do historii. Widzowie oglądali nie tylko rozmowy i występy gwiazd, ale też emocjonalne gesty solidarności, jak golenie głów na wizji. Sukces zbiórki nie zamyka jednak tematu. Przy takiej skali pieniędzy pojawia się jedno pytanie, które coraz częściej wraca w sieci: czy od tych milionów trzeba zapłacić podatek?Sprawdzamy:251 mln zł ze zbiórki – czy podatek CIT lub PIT w ogóle wchodzi w gręFundacja Cancer Fighters – kto formalnie kontroluje środki i ich wydatkowanieDarowizny a fiskus – kiedy pojawia się podatek od spadków i darowizn

Stream charytatywny Latwogang
27.04.2026 10:57 Podczas transmisji Łatwogang zebrał ponad 250 milionów zł. To oni wpłacili najwięcej

Skala zaangażowania polskiego internetu w szczytne cele właśnie zyskała zupełnie nowy wymiar, którego nikt nie był w stanie przewidzieć. To, co zaczęło się od jednego utworu muzycznego, przerodziło się w wielodniowe widowisko podczas streamu zorganizowanego przez influencera Łatwogang. Wydarzenie zakończyło się ogromnym sukcesem i wiadomo już oficjalnie, kto wpłacił najwyższą kwotę na zbiórkę.

Pieniądze
27.04.2026 09:46 Nawet 170 tys. zł na wynajem mieszkania. Z dopłat mogą skorzystać ci Polacy

Rynek nieruchomości w Polsce od lat stanowi barierę nie do przejścia dla wielu młodych ludzi, a sytuacja osób z niepełnosprawnościami jest w tym kontekście jeszcze trudniejsza. Choć uwaga opinii publicznej skupia się głównie na kredytach hipotecznych, istnieje mało znany mechanizm wsparcia, który oferuje realną pomoc w usamodzielnieniu się. Program Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych pozwala uzyskać gigantyczne dopłaty do czynszu.

BiznesINFO.pl
Obserwuj nas na: