Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Polski rynek kapitałowy wchodzi w fazę przyspieszonego rozwoju. Rok 2026 może przynieść historyczne rekordy notowań na warszawskiej giełdzie – twierdzą uczestnicy rynku. Materiał powstał na podstawie rozmowy przeprowadzonej przez BiznesInfo z Albertem „Longtermem” Rokickim, inwestorem i komentatorem rynku finansowego.Zdaniem ekspertów kluczowe znaczenie będą miały trzy czynniki: napływ kapitału z programów emerytalnych, rosnące zainteresowanie inwestorów zagranicznych oraz globalna polityka gospodarcza Stanów Zjednoczonych, w tym działania Donalda Trumpa zmierzające do osłabienia dolara i zwiększenia stymulacji fiskalnej.Jednocześnie coraz więcej Polaków zaczyna traktować inwestowanie w spółki dywidendowe jako realną alternatywę dla tradycyjnego wynajmu nieruchomości.
Narodowy Bank Polski rozszerza prestiżową serię numizmatyczną o nowy walor upamiętniający jedną z kluczowych postaci polskiego oświecenia. Nowa moneta kolekcjonerska łączy w sobie wysoką próbę kruszcu z bogatą symboliką historyczną, stanowiąc istotny element współczesnego medalierstwa. Jak wygląda?
Lipiec 2026 roku zapowiada się jako kluczowy moment dla wielu osób pobierających świadczenia emerytalne poza granicami Polski. Nadchodząca reforma, oparta na twardych danych gospodarczych, przyniesie odczuwalny zastrzyk gotówki bez konieczności przechodzenia przez biurokratyczny labirynt wniosków.Skąd biorą się pieniądze na coroczne podwyżki świadczeń?Wyższe przelewy dla seniorów w NiemczechSiła nabywcza pieniądza kontra wyzwania współczesnej gospodarki
Monety traktujemy głównie jako środek do regulowania drobnych płatności, rzadko zwracając uwagę na ich potencjalną wartość kolekcjonerską. Tymczasem na polskim rynku numizmatycznym rośnie zainteresowanie także monetami pozostającymi w obiegu. Za ten nominał można wiele dostać.Polacy chętnie kolekcjonują te przedmiotyTe monety są wiele warteLepiej sprawdzić portfel, ta moneta jest warta krocie
Choć w polskim prawie i kulturze dawanie napiwków pozostaje kwestią dobrowolną, w praktyce gastronomicznej uznaje się je za niepisany standard potwierdzający jakość obsługi. Okazuje się jednak, że granica między hojnością a nietaktem jest niezwykle cienka, a niewłaściwa forma gratyfikacji może wywołać u personelu więcej rozczarowania niż radości.Opłaty serwisowe w restauracjachGest, który może zaboleć bardziej niż brak pieniędzyJaki napiwek będzie odpowiedni, aby docenić pracę kelnerów i kelnerek?
Większość z nas żyje w przekonaniu, że brak fizycznego telewizora z kineskopem lub nowoczesną matrycą LCD w salonie definitywnie zamyka temat rozliczeń z Pocztą Polską. Przez lata utarło się, że abonament radiowo-telewizyjny to danina archaiczna, powiązana ściśle z posiadaniem odbiornika zdolnego do natychmiastowego odbioru sygnału naziemnego lub satelitarnego. Jeśli jednak sądzisz, że pozbycie się „pudła” z mieszkania daje Ci pełny immunitet przed kontrolą i ewentualnymi zaległościami finansowymi, możesz być w poważnym błędzie.Opłaty abonamentowe wzrosnąJuż nie tylko radio i telewizor. Definicja odbiornika w dobie cyfrowej rewolucjiRyzykowne przeczekiwanie okresu przejściowego
Publiczne pieniądze, medialne zobowiązania i pytania, które wracają jak bumerang. W ostatnich miesiącach temat finansowania TVP wzbudza coraz większe emocje. Decyzje zapadały etapami, często poza światłem kamer, a ich skutki odczuwalne są do dziś. Skala wsparcia budzi ciekawość i niepokój jednocześnie. Znamy konkretną kwotę, na którą “zrzucają się” Polki i Polacy.Publiczne pieniądze i media. Temat, który regularnie wracaPresja kosztów i granice oszczędnościPadły konkretne kwoty. Tak wygląda finansowanie w liczbach
Zmiany w przepisach dotyczących stażu pracy otwierają przed pracownikami etatowymi nowe możliwości w zakresie dokumentowania ich doświadczenia zawodowego. Dzięki nowelizacji przepisów, wiele osób może liczyć na zwiększenie wymiaru przysługujących im uprawnień pracowniczych poprzez uwzględnienie form aktywności zawodowej, które dotychczas nie wpływały na staż ogólny.
Jeszcze do niedawna praca w firmach komunalnych była stygmatyzowana i traktowana jako zajęcie "ostatniej szansy”. Ten obraz jednak gwałtownie się zmienia, głównie za sprawą zawartości portfeli pracowników sektora oczyszczania miasta. Okazuje się, że kierowca śmieciarki w dużym mieście może zarobić znacznie więcej niż początkujący pracownik korporacji czy urzędnik.Problemy polskiego rynku pracyTo trzeba zrobić, aby zostać kierowcą śmieciarkiZarobki kierowców śmieciarki w Polsce
Wiosna na polskim rynku świadczeń socjalnych tradycyjnie kojarzy się z waloryzacją emerytur i rent, czyli mechanizmem dostosowującym wysokość wypłat do poziomu inflacji i wzrostu płac. W 2026 roku oczy setek tysięcy seniorów zwrócone są jednak nie tylko na podstawowe świadczenia, ale przede wszystkim na rentę wdowią. To stosunkowo nowe rozwiązanie w polskim systemie ubezpieczeń społecznych, które pozwala łączyć własną emeryturę z częścią świadczenia po zmarłym małżonku, staje się kluczowym elementem domowych budżetów.Mechanizm waloryzacji dotyczy również renty wdowiejNowe limity wypłat dla seniorówSeniorzy wyczekują tych zmian
Prawdziwe oblężenie przeżywa obecnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Lawina wniosków o wydanie zaświadczeń potwierdzających okresy ubezpieczenia zalała urzędy w całym kraju. Powód jest prozaiczny, ale kluczowy dla domowych budżetów: nowe przepisy, które pozwalają doliczyć do stażu pracy lata spędzone na umowach cywilnoprawnych czy prowadzeniu własnego biznesu.Pułapki systemu, na które Polacy powinni zwrócić uwagęSto tysięcy wniosków w kilka dniProcedura składania wniosku do ZUSPułapka roku 1999 i obowiązki pracownika w dokumentowaniu lat
Jesień i zima to dla wielu najlepiej zarabiających Polaków czas przykrej niespodzianki na wyciągu z konta. Choć warunki zatrudnienia pozostają bez zmian, przelew od pracodawcy staje się wyraźnie niższy. Za tym zjawiskiem stoi system progresji podatkowej, który po przekroczeniu określonego limitu dochodów bezlitośnie obcina wypłaty „na rękę”.Dlaczego stan portfela maleje pod koniec roku?Różnica między przychodem a dochodemOd tej kwoty zaczyna się drugi próg podatkowy. Wspólne rozliczanie z małżonkiem może mieć kluczowe znaczenie
Choroba nie wybiera, ale moment pójścia na zwolnienie lekarskie bywa dla niektórych idealną okazją do nadrobienia zaległości. Zakład Ubezpieczeń Społecznych coraz wnikliwiej przygląda się temu, co robimy w czasie orzeczonej niezdolności do pracy. Okazuje się, że jeden nieprzemyślany ruch może kosztować nas utratę całego zasiłku.Zasady przydzielania L4To Polacy robią na L4Konsekwencje nadużywania L4
Puchar Świata w skokach narciarskich to marzenie każdego zawodnika, ale finansowa rzeczywistość może zaskakiwać. Choć zwycięstwo daje prestiż i zapisuje się w historii sportu, nagrody pieniężne w sezonie 2025/2026 wciąż są dalekie od milionowych kontraktów znanych z piłki nożnej czy tenisa.Ile naprawdę można zarobić za wygraną w Pucharze Świata?Premie sezonowe i klasyfikacja generalna - tu liczy się regularnośćDlaczego skoki narciarskie nie dają fortuny? Porównanie z innymi sportami
Kamil Stoch zbliża się do końca sportowej kariery, ale jego finansowa przyszłość jest zabezpieczona. Trzykrotny mistrz olimpijski przez lata zgromadził majątek liczony w milionach złotych.Miliony wypracowane na skoczniach i poza nimiBiznesy rodzinne i inwestycje na przyszłośćKoniec kariery bez finansowych obaw
Popularny program świadczeniowy jest wypłacany w cyklach rocznych, dlatego beneficjenci muszą co roku składać nowy wniosek. Wkrótce ZUS rozpocznie przyjmowanie dokumentów na kolejny okres świadczeniowy. Niedotrzymanie terminów może skutkować opóźnieniem wypłaty lub utratą świadczenia za pierwszy miesiąc nowego okresu.Postępująca cyfryzacja ZUSZbliża się termin nadsyłania wnioskówRodzice muszą pamiętać o ważnych terminach
Powrót na rynek pracy po okresie bezrobocia to ważny krok, który wiąże się nie tylko z nowymi obowiązkami, ale także z możliwością uzyskania dodatkowego wsparcia finansowego. Dodatek aktywizacyjny stanowi realną zachętę dla osób gotowych do podjęcia zatrudnienia, oferując wymierną pomoc w okresie przejściowym. Poniżej przedstawiamy kluczowe informacje dotyczące kryteriów przyznawania tego świadczenia, jego wysokości oraz procedur niezbędnych do jego uzyskania.
Na polski rynek paliwowy wchodzi całkiem nowa sieć. Marka znana z motorsportu planuje rozpoczęcie działalności w Polsce w 2026 roku. Za ekspansję odpowiada spółka QMex Energy. Wiadomo, gdzie pojawią się pierwsze punkty, na których Polacy będą mogli zatankować paliwo premium.Samochody na polskich drogachRynek paliwowy w Polsce się rozszerzaWiadomo, gdzie staną pierwsze stacje paliw znanej sieci
Ruszyła 34. edycja Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, największej akcji charytatywnej w Polsce, organizowanej od ponad 30 lat. Co roku wraz z finałem zbiórki pojawiają się pytania dotyczące transparentności finansowej fundacji. Sprawdzamy, jak w 2026 roku wygląda system finansowania i wydatkowania środków przez Fundację WOŚP.WOŚP gra od ponad trzech dekadTajemnica finansów WOŚPRozliczenie finału WOŚP już dostępne
Ostatni dzwonek przed maturą to sygnał nie tylko do nauki, ale przede wszystkim do rozpoczęcia sezonu studniówkowego. Tradycyjna zabawa, niegdyś kojarzona z polonezem na sali gimnastycznej i skromnym poczęstunkiem, ewoluowała w wydarzenie o randze i kosztach małego wesela. Tegoroczne cenniki lokali są bezlitosne, a kwoty budzą skrajne emocje.Tradycja studniówki w PolsceTyle kosztuje talerzyk studniówkowy 2026Studniówka 2026: te koszty ponoszą rodzice uczniów
Styczeń to tradycyjnie czas wizyt duszpasterskich, które w polskiej kulturze budzą tyle samo emocji, co kontrowersji związanych z finansami. Choć Kościół podkreśla duchowy wymiar spotkania, dla wielu gospodarzy kluczowym dylematem pozostaje zawartość koperty. Jak wynika z najnowszych danych, podejście do tego zwyczaju ewoluuje, a deklarowane przez Polaków kwoty mogą być dla wielu sporym zaskoczeniem.Między tradycją a domowym budżetemStatystyczna zawartość polskiej kopertyOdwrót od wizyt i nowe standardy w parafiach
Śmierć bliskiej osoby to nie tylko trudny czas żałoby, ale również początek skomplikowanej batalii prawnej o pozostawiony majątek. Kodeks cywilny przewiduje niezwykle precyzyjną, wielostopniową drabinę dziedziczenia, która chroni dobra materialne. Wiadomo, co dzieje się z oszczędnościami bezdzietnego krewnego, który nie spisał ostatniej woli.Polacy wciąż nie spisują testamentówTak działa prawo spadkoweTyle odziedziczą po zmarłym wuju
Unia Europejska, w imię walki z praniem brudnych pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, zaciska pętlę wokół tradycyjnych banknotów. Dla przeciętnego Kowalskiego oznacza to jedno: wypłata większej gotówki staje się drogą przez mękę, pełną formularzy, pytań i podejrzliwych spojrzeń urzędników bankowych. Sprawdzamy, jakie obowiązują limity.
Czy wystarczy jedna plotka, by rozpędzić kurs spółki o kilkadziesiąt procent? Rynek już to widział. Gdy w 2022 r. Elon Musk ogłosił chęć zakupu Twitter, akcje natychmiast wystrzeliły. Dziś podobny mechanizm zadziałał na akcjach InPost - z tą różnicą, że nie ma ceny, nie ma kupującego i nie ma oficjalnej oferty. Czy rynek właśnie wycenia realny scenariusz przejęcia, czy jedynie gra emocjami?Pytania, które dziś zadają sobie inwestorzyCzy rynek faktycznie „wie coś więcej”, czy tylko reaguje na plotkę?Jak długo kurs może utrzymać się na podwyższonych poziomach bez ceny i oferty?Czy InPost czeka scenariusz podobny do Twittera - szybki wzrost i równie szybka korekta?
Zrozumienie struktury wydatków energetycznych w gospodarstwie domowym wymaga precyzyjnej identyfikacji odbiorników o najwyższym zapotrzebowaniu na moc. Choć intuicja często podpowiada nam, że najbardziej kosztowne w eksploatacji są urządzenia pracujące w trybie ciągłym, rzeczywiste dane pomiarowe weryfikują te przekonania, wskazując na konkretne technologie kuchenne jako główne źródło obciążeń finansowych. Wiemy, które urządzenie jest największym “pożeraczem” prądu w domach Polaków.Wiele osób nie ma pojęcia, które urządzenia zużywają najwięcej prąduKtóre urządzenie AGD w polskich domach zużywa najwięcej energii elektrycznej?Nawet ponad 550 zł rocznie. To urządzenie drenuje budżety domowe Polaków
Czwartkowy wieczór na zawsze zmieni życie jednego z graczy, który bezbłędnie wytypował szczęśliwą kombinację liczb. 8 stycznia odbyło się kolejne losowanie Lotto, które przyniosło gigantyczną wygraną jednemu z Polaków. Wiadomo już, jakie liczby przyniosły szczęście graczowi. Przedstawiamy szczegóły.Fenomen Lotto w PolsceNieodebrane wygrane w LottoWyniki losowania Lotto z 8 stycznia. Potężna kumulacja rozbita
W polskim systemie emerytalnym ukryty jest kapitał, o który upominamy się zdecydowanie zbyt rzadko, choć prawo do niego nie przedawnia się przez lata. Mowa o miliardach złotych zgromadzonych na subkontach w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, które po śmierci ubezpieczonego nie stają się własnością państwa, lecz podlegają dziedziczeniu.Dlaczego warto ubiegać się o zwrot środków z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych?Miliardy z ZUS czekają na właścicieliDziesięć minut, które zmienia stan konta spadkobiercy
Początek roku dla większości z nas kojarzy się z planowaniem wydatków i zaciskaniem pasa po świątecznym szaleństwie. Jednak dla jednego z mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego, pierwsze dni stycznia stały się momentem, który całkowicie zdefiniował jego finansową przyszłość, a wszystko to za cenę mniejszą niż bochenek chleba.Statystyczne szanse na sukces przełamane szczęściemCoraz więcej osób decyduje się na grę systemową - co to znaczy?Wielka wygrana w Lotto tuż po Nowym Roku. Polak zgarnął fortunę