10 cech toksycznego szefa. Gdy je zauważysz, lepiej zacznij wysyłać CV
Charyzmatyczny, pewny siebie, podejmujący ryzyko bez mrugnięcia okiem – tak w teorii wygląda idealny lider. Najnowsze dane pokazują jednak mroczną stronę sukcesu w korporacjach. Okazuje się, że osoby o cechach antyspołecznych zajmują wysokie stanowiska znacznie częściej niż przeciętny obywatel, pozostawiając po sobie zniszczone zespoły i toksyczną atmosferę.
- Współczesna psychologia biznesu
- Cechy toksycznego szefa
- Jak radzić sobie w toksycznej pracy?
Mroczna triada na szczytach władzy
Współczesna psychologia biznesu coraz częściej posługuje się terminem mrocznej triady, w skład której wchodzą narcyzm, makiawelizm oraz psychopatia. Statystyki są niepokojące. Badania Stellenbosch Business School z 2025 roku wskazują, że o ile w ogólnej populacji odsetek psychopatów wynosi ok. 1%, o tyle na szczeblach dyrektorskich liczba ta wzrasta do 4%. W niektórych sektorach, takich jak finanse czy technologie, cechy te może wykazywać nawet 10%!
Dlaczego to właśnie oni wygrywają wyścig o awanse? Posiadają zestaw cech, które w korporacyjnym świecie bywają błędnie postrzegane jako atuty:
- Odporność na stres: Całkowity deficyt empatii pozwala im podejmować trudne i brutalne decyzje bez emocjonalnego obciążenia
- Mistrzowska manipulacja: Potrafią skutecznie zarządzać emocjami innych i udawać troskę, by realizować własne cele
- Wizerunek wizjonera: Ich brawura i brak lęku sprawiają, że otoczenie często odbiera ich jako odważnych liderów i wizjonerów.
10 cech i zachowań, dzięki którym rozpoznasz toksycznego szefa
Zanim antyspołeczny szef w Twoim biurze całkowicie zniszczy komfort pracy, warto zwrócić uwagę na konkretne zachowania. Oto 10 oznak, że Twój przełożony może wykazywać cechy psychopatyczne:
- Dwie twarze: Jest uroczy dla przełożonych (lizusostwo), ale opryskliwy i lekceważący dla podwładnych.
- Patologiczne kłamstwa: Kłamie bez mrugnięcia okiem, zaprzeczając faktom i wcześniejszym ustaleniom.
- Gaslighting: Wmawia pracownikom błędy lub złe zrozumienie poleceń, by podważyć ich pewność siebie.
- Brak granic: Oczekuje dyspozycyjności w nocy i w weekendy, samemu nie dając zespołowi czasu na regenerację.
- Instrumentalne relacje: Skraca dystans tylko po to, by wyciągnąć informacje, które później wykorzysta do manipulacji.
- Poczucie nieomylności: Każdy sukces przypisuje sobie, a za każdą porażkę obwinia zespół lub czynniki zewnętrzne.
- Zasada „dziel i rządź”: Celowo skłóca pracowników, by nikt nie mógł stworzyć przeciwko niemu wspólnego frontu.
- Traktowanie ludzi jak KPI: Problemy zdrowotne czy osobiste pracowników traktuje jedynie jako przeszkodę w realizacji celów.
- Brak skrupułów: Jeśli oszukuje inwestorów w raportach, możesz być pewien, że te same metody zastosuje wobec Ciebie.
- Deficyt lojalności: Liczą się tylko jego interesy; relacje zawodowe traktuje czysto użytkowo.
Jak radzić sobie w toksycznej pracy?
Walka z psychopatą rzadko kończy się sukcesem pracownika, a cena bywa wysoka – od depresji po głębokie wypalenie zawodowe.
Jakie strategie przetrwania warto zastosować?
- Dokumentuj wszystko: Archiwizuj maile i rób notatki z ustaleń, by mieć twarde dowody w razie konfliktu.
- Buduj sieć wsparcia: Rozmawiaj z zaufanymi współpracownikami, aby zachować obiektywny obraz rzeczywistości.
- Planuj ewakuację: Często jedynym skutecznym rozwiązaniem jest zmiana działu lub firmy, zanim toksyczna relacja wpłynie na Twoje zdrowie.
Pamiętaj: dla toksycznego lidera lojalność to pojęcie obce. Jesteś dla niego wart tyle, ile Twój ostatni wynik w tabeli Excela.
Źródła:
- Schoeman, R. (2025): How toxic leaders are impacting workforce, Stellenbosch Business School.
- Wisse, B. et al. (2024): Emotional regulation and trust in psychopathic leaders, Journal of Leadership & Organizational Studies.
- Człowiek Absurdalny, "10 OZNAK psychopaty w pracy", materiał wideo (2022).
Obserwuj w Google News
