Krzysztof Gawkowski komentuje awarię Microsoft. Ministerstwo Cyfryzacji pracuje nad nowymi rozwiązaniami

Od wczoraj niezliczone instytucje publiczne oraz prywatne przedsiębiorstwa na całym świecie zmagają się z poważnymi zakłóceniami w dostępie do kluczowych narzędzi informatycznych. Awaria w Microsoft uderzyła w systemy komunikacji, chmurę obliczeniową oraz codzienne środowisko pracy biurowej. Skala zjawiska objęła ponad siedemdziesiąt krajów, powodując przestoje w urzędach, placówkach medycznych oraz firmach usługowych.

Wielka awaria w Microsoft dotknęła polskie firmy

Czy pojedyncza usterka u jednego dostawcy powinna zatrzymywać funkcjonowanie całych sektorów gospodarki? To pytanie coraz głośniej zadają sobie eksperci od cyberbezpieczeństwa oraz ekonomiści analizujący koszty takich przestojów.

Problem polega na ogromnej koncentracji rynku oprogramowania biurowego i chmurowego, czyli usług polegających na przechowywaniu danych oraz uruchamianiu programów na zewnętrznych serwerach.

Według analiz rynkowych tylko trzej najwięksi amerykańscy dostawcy kontrolują ponad dwie trzecie globalnego rynku infrastruktury chmurowej. W sektorze publicznym dominacja gotowych pakietów licencyjnych bywa jeszcze wyraźniejsza.

Takie uzależnienie technologiczne sprawia, że zmiana systemu staje się kosztowna i skomplikowana organizacyjnie. Gdy jednak dojdzie do poważnej usterki u lidera rynku, skutki odczuwają miliony obywateli jednocześnie.

Monopol technologicznego giganta kosztuje miliardy

Uzależnienie administracji od zamkniętych systemów generuje nie tylko ryzyko operacyjne, lecz także gigantyczne wydatki z budżetu państwa. Co roku polskie urzędy centralne oraz samorządy wydają setki milionów złotych na odnawianie licencji na standardowe oprogramowanie biurowe oraz systemy operacyjne. Pieniądze te w zdecydowanej większości wypływają z kraju, zasilając konta zagranicznych koncernów technologicznych. 

Tymczasem dywersyfikacja dostawców stanowi podstawową zasadę zarządzania ryzykiem w nowoczesnych finansach i biznesie. Żadna duża instytucja finansowa nie trzyma wszystkich rezerw w jednym banku, ale w sferze IT wciąż dominuje monokultura.

Szansą na przełamanie tego impasu jest wykorzystywanie programów komputerowych, których kod źródłowy jest jawny, dzięki czemu każdy może go badać, modyfikować oraz bezpłatnie wdrażać.

Rozwiązania oparte na otwartym kodzie od lat napędzają najważniejsze serwery internetu, giełdy papierów wartościowych oraz superkomputery. Ich największą zaletą jest pełna kontrola nad infrastrukturą oraz brak opłat licencyjnych za każde pojedyncze stanowisko pracy.

Czy przejście na otwarte standardy oznacza jednak brak jakichkolwiek kosztów? Oczywiście, że nie, ponieważ instytucje muszą inwestować we wdrożenie, szkolenia pracowników oraz lokalne wsparcie techniczne.

Różnica polega na tym, że środki te zostają w krajowej gospodarce, budując kompetencje polskich informatyków i rodzimych firm technologicznych. Według szacunków Komisji Europejskiej każde euro zainwestowane w otwarte oprogramowanie generuje czterokrotnie wyższy zwrot dla gospodarki kontynentu.

Na ostatnie wydarzenia błyskawicznie zareagowało kierownictwo resortu odpowiedzialnego za cyfryzację państwa.

Zobacz też: Poważna awaria Microsoft. Dziesiątki tysięcy zgłoszeń od użytkowników

Krzysztof Gawkowski zapowiada powstanie nowych systemów w Polsce

Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski we wpisie na platformie X ocenił, że obecna awaria w Microsoft stanowi wyraźną ilustrację problemów wynikających z cyfrowego uzależnienia od globalnych korporacji. Polityk podkreślił, że zróżnicowanie dostawców oraz oparcie się na rozwiązaniach otwartych pozwala skutecznie ograniczać tego typu ryzyka.

W resorcie trwają już zaawansowane prace nad szerokim wdrażaniem otwartego oprogramowania w administracji publicznej, czemu poświęcono także zorganizowany wczoraj Dzień Otwartych Technologii.

Zapowiedzi nie kończą się jednak na deklaracjach i konferencjach branżowych. Ministerstwo wpisało ten kierunek do Strategii Cyfryzacji i zapowiada konkretne działania finansowe. Już niedługo ma ruszyć specjalny konkurs na pilotażowe wdrożenia otwartego oprogramowania w jednostkach samorządu terytorialnego.

W dalszej perspektywie rząd planuje stworzyć centralny katalog zweryfikowanych i bezpiecznych narzędzi, które będą udostępniane bezpłatnie dla całej administracji państwowej.

Takie podejście ma przynieść budżetowi ogromne oszczędności oraz realnie wzmocnić cyfrową suwerenność Polski. Jeśli pilotaż w samorządach zakończy się sukcesem, rodzima administracja może stać się wzorem uniezależniania się od technologicznych gigantów w całym regionie.