Rząd to kolegialny organ władzy wykonawczej, co do zasady obecny każdy państwie o ustroju demokratycznym. Na czele rządu zazwyczaj stoi Premier (Pierwszy Minister), choć w niektórych państwach szef rządu nosi inną nazwę, wynikającą z tradycji. Dla przykładu, w Niemczech rolę szefa rządu pełni kanclerz.
Kompetencje rządu również mogą nieznacznie różnić się w zależności od kraju, jednak zwykle są dość podobne. W Polsce rząd przede wszystkim zapewnia wykonanie ustaw, uchwala budżet państwa i kieruje jego wykonaniem, koordynuje i kontroluje prace organów administracji rządowej, a także sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków międzynarodowych i obronności państwa.
Sposób wybierania rządu w każdym państwie definiowany jest nieco inaczej, w zależności od ustalonego porządku prawnego. W Polsce zasady te ustalane są przez Konstytucję. Zgodnie z jej zapiskami, to Prezydent RP jest odpowiedzialny za wybór nowego premiera – powołuje on go wedle własnego uznania, choć przyjęta jest w Polsce tradycja, wedle której na premiera powołuje się prezesa partii, która zwyciężyła w wyborach, lub innego z jej prominentnych członków.
Gdy desygnowany przez prezydenta kandydat na premiera stworzy rząd, proponuje on jego skład posłom na Sejm wraz ze swoim planem działania, wygłaszając exposé. Decyzja o zaakceptowaniu składu nowego rządu (udzielenie wotum zaufania) zależna jest wówczas od głosowania sejmowego. Wotum zaufania musi być udzielone bezwzględną większością głosów, przy udziale minimum połowy ustawowej liczby posłów.
Jeżeli posłowie nie zdecydują się na udzielenie wotum zaufania nowemu rządowi, ten musi podać się do dymisji. Wówczas inicjatywa wyboru premiera przypadnie właśnie posłom. Kandydata na premiera może zgłosić grupa minimum 46 posłów. Wotum zaufania po raz kolejny musi zostać udzielone bezwzględną większością głosów. Jeżeli i w tym przypadku nowy rząd nie zostanie wybrany, inicjatywa powraca do prezydenta, jednak dla udzielenia wotum zaufania w kolejnym głosowaniu wystarczy większość zwykła.
Wybory parlamentarne 2023 już za nami, a partią, która zdobyła w nich największą ilość głosów, zostało Prawo i Sprawiedliwość. Prezydent Andrzej Duda zapewne powierzy misję utworzenia rządu jednemu z reprezentantów właśnie tej partii, jednak jest mało prawdopodobne, by Prawo i Sprawiedliwość utworzyło rząd – większość sejmowa w tych wyborach przypadła w udziale opozycyjnej koalicji, budowanej przez Koalicję Obywatelską, Trzecią Drogę i Lewicę.
Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki, a także drogę, jaką zgodnie z Konstytucją trzeba przejść w celu utworzenia nowego rządu, powinniśmy uzbroić się w cierpliwość. Zaprzysiężenie nowego rządu zobaczymy zapewne dopiero w grudniu, a na jego czele prawdopodobnie stanie Donald Tusk.
Pokaż więcej
Ministerstwo Zdrowia szykuje nowe, restrykcyjne przepisy dla ochrony zdrowia. Jak podała Polska Agencja Prasowa, resort chce karać przełożonych za łamanie wyznaczonych norm czasu pracy i wynagrodzeń. Zmiany mają uderzyć zarówno w dyrektorów placówek, jak i w samych medyków.
Wydarzenia z przełomu lat 80. i 90. XX wieku ukształtowały współczesną Polskę, przenosząc ją z głębokiego kryzysu centralnego planowania do rynkowego prymusa Europy Środkowej. Zmarł prof. Stanisław Gomułka, naukowiec i praktyk, którego analityczny umysł pomógł uratować kraj przed bankructwem i otworzyła drzwi do nowoczesnej gospodarki. Jego odejście to symboliczny koniec pewnej ery w historii polskiej myśli ekonomicznej.
Wielkie plany infrastrukturalne wchodzą w nową fazę, a rząd deklaruje przełom w komunikacji zbiorowej. Odważne obietnice zakładają, że podróż pociągiem stanie się podstawowym sposobem przemieszczania się po kraju, drastycznie skracając czas spędzony w drodze.
Napięcie po prawej stronie sceny politycznej sięga punktu wrzenia. Choć oficjalne przekazy mówią o zachowaniu jedności, w kulisach toczy się twarda walka o przyszłość ugrupowania. Decyzje, które zapadną w najbliższych dniach, mogą raz na zawsze zmienić dotychczasowy układ sił.
Letnie festiwale i plenerowe koncerty mogą wkrótce zniknąć z mapy wielu polskich aglomeracji. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało radykalne zmiany w prawie, które oddadzą samorządom pełną kontrolę nad poziomem decybeli podczas imprez masowych. Nowe przepisy drastycznie zmienią zasady gry na rynku rozrywkowym.
Rząd proponuje głębokie zmiany w systemie emerytalnym, które mogą powiązać wysokość świadczeń z rodzicielstwem. Minister funduszy Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz wywołała burzę, proponując zrównanie wieku emerytalnego bezdzietnych kobiet i mężczyzn oraz wprowadzenie specjalnych premii.
Szybko rosnące koszty flagowego programu darmowych leków zmusiły rząd do poszukiwania pilnych oszczędności. Ministerstwo Zdrowia planuje głębokie cięcia w refundacji dla seniorów, które mogą przynieść budżetowi państwa nawet 1,8 miliarda złotych rocznie. Zmiany są nieuniknione, ale na szali leży bezpieczeństwo pacjentów.
Wokół polskiego systemu emerytalnego narasta nowy, niezwykle emocjonalny spór. Propozycja powiązania wieku emerytalnego kobiet z macierzyństwem wywołała ogromne poruszenie wśród ekonomistów i demografów. Czy zrównanie wieku emerytalnego bezdzietnych kobiet z mężczyznami to krok w stronę ratowania finansów publicznych, czy też prosta droga do pogłębienia ubóstwa Polek?
Polityczny krajobraz nad Wisłą zaczyna przypominać układankę, w której dotychczasowi liderzy tracą kontrolę nad całością obrazu. Najnowsze badanie preferencji partyjnych pokazuje spadek poparcia dla dotychczasowego układu sił, otwierając drzwi do władzy ugrupowaniom, które dotąd pozostawały na drugim planie.
Temat nowego dodatku dla emerytów wrócił do Sejmu. Chodzi o świadczenie określane jako „1600 plus dla seniora”, które miałoby przysługiwać za wychowanie pracujących dzieci. Czy dodatkowe pieniądze mają szansę wejść w życie?
12 miejscowości w Polsce wkrótce może zyskać status miasta. Podano datę, kiedy w życie wejdą nowe przepisy, a wraz z nimi zmienią się również granice niektórych gmin i miast. Rządowy projekt jest obecnie na etapie opiniowania.
Polski system zabezpieczenia społecznego mierzy się z wyzwaniem finansowym, które stawia pod znakiem zapytania dotychczasowe zasady przechodzenia na emeryturę. Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz postuluje pilne otwarcie debaty i proponuje rewolucyjne oraz głębokie zmiany w wieku emerytalnym szczególnie dla kobiet.
Nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie płacy minimalnej na 2027 rok. Po fiasku negocjacji decyzja o wysokości najniższego wynagrodzenia przechodzi w ręce rządu. FInalną decyzję poznamy już niedługo.
Rząd nie wyklucza ponownego uruchomienia programu ograniczającego wzrost cen paliw. Jak poinformował wiceminister energii Konrad Wojnarowski, resort monitoruje sytuację na rynku i jest gotowy wrócić do tego rozwiązania, jeśli eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie wywoła kolejne gwałtowne podwyżki cen ropy. Program, którego koszt dla budżetu państwa wyniósł około 4,7 mld zł, zakończył się na początku lipca.
Podczas konferencji prasowej Ministerstwo Zdrowia przedstawiło szeroki pakiet zmian, który ma na nowo uporządkować finanse publicznej ochrony zdrowia. Szefowa resortu ogłosiła rozwiązania, które wyraźnie zmienią sytuację finansową szpitali i personelu medycznego, od maksymalnych stawek na kontraktach po ograniczenie liczby miejsc pracy.
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozstrzygnęła los obywatelskiej propozycji, która zakładała wprowadzenie nowego świadczenia dla obywateli kosztem dotychczasowych programów socjalnych. Po zapoznaniu się ze szczegółowymi wyliczeniami Ministerstwa Finansów parlamentarzyści podjęli jednoznaczną decyzję.
Trzej niezależni senatorowie, wywodzący się z ruchów lokalnych, ogłosili utworzenie nowej partii parlamentarnej pod nazwą Nowa Polska. Formacja, zasilana przez doświadczonych prezydentów miast i wójtów, zamierza aktywnie powalczyć o głosy proeuropejskich wyborców oraz osób rozczarowanych dotychczasowymi działaniami koalicji rządzącej. Czy nowe ugrupowanie jest w stanie namieszać na polskiej scenie politycznej?
Wielu kierowców z ogromnymi nadziejami patrzy na kolejne zawirowania cen paliw na stacjach. Jedni wyczekują kolejnych obniżek, inni drżą przed zapowiadanymi podwyżkami. Tymczasem Ministerstwo Energii opublikowało nowe maksymalne ceny detaliczne, które zaczną obowiązywać od 18 czerwca. Mimo zbliżającej się wielkimi krokami obniżki, eksperci ostrzegają kierowców.
Burza wokół rekordowych zarobków medyków, którą zapoczątkowały doniesienia medialne o 28-letnim lekarzu-milionerze bez specjalizacji, doczekała się błyskawicznej reakcji obozu władzy. Gabinet Donalda Tuska przygotował przepisy, które otwierają drogę do szerokiej inwigilacji dochodów w sektorze medycznym, a w perspektywie - do drastycznych cięć pensji. Rząd przyjął projekt ustawy umożliwiający zbieranie danych o zarobkach medyków po numerze PESEL.
“Małpki”, czyli tanie alkohole w małych opakowaniach, które od lat stanowią stały element krajobrazu polskich miast i miasteczek, mogą wkrótce stać się towarem luksusowym. Rząd Donalda Tuska przygotował radykalne zmiany w przepisach, które uderzą bezpośrednio w segment napojów wysokoprocentowych o najmniejszych objętościach. Zmiana ma wymiar nie tylko fiskalny, ale przede wszystkim społeczny, choć walka z nałogiem przyniesie przy okazji zastrzyk gotówki dla państwowej kasy.
Brak postępów w pracach rządowego zespołu zajmującego się przyszłością Funduszu Kościelnego skłonił Lewicę do przygotowania własnego projektu ustawy. Jak podaje RadioZET.pl, zespół powołany na początku 2024 roku i kierowany przez Władysława Kosiniaka-Kamysza nie doprowadził dotąd do przełomu. Choć likwidacja funduszu była jedną z zapowiedzi koalicji rządzącej, do tej pory nie została wdrożona.
Wśród polskich kierowców zawrzało. W sieci pojawiły się niepokojące informacje o nowych obowiązkach drogowych. Zamieszanie było tak duże, że głos zabrało Ministerstwo Infrastruktury. Resort wyjaśnił, co tak naprawdę czeka kierowców i skąd wziął się cały ten zamęt.
Czy operatorzy sieci będą mogli zdalnie wyłączać domową fotowoltaikę? Nowe propozycje przepisów wywołały ogromne zaniepokojenie wśród setek tysięcy polskich prosumentów. Podczas gdy branża bije na alarm, oficjalne komunikaty rządu mają za zadanie uspokoić nastroje.
Polskie kurorty mogą wkrótce zdrożeć. Z nowego projektu Ministerstwa Finansów, który trafił do Rządowego Centrum Legislacji, wynika, że zasady naliczania opłat za krajowy urlop przejdą reformę. Nowe przepisy wpłyną na kieszenie turystów i zmienią codzienność właścicieli hoteli.
Kierowcy mogą odetchnąć z ulgą. Od soboty, 30 maja, na stacjach paliw zaczną obowiązywać nowe, niższe ceny benzyny i oleju napędowego. To efekt kolejnych obniżek ogłoszonych przez resort energii oraz uspokojenia sytuacji na rynku ropy. Dla wielu Polaków to szczególnie ważna wiadomość przed początkiem sezonu wyjazdowego.
Gorący spór o status osób żyjących w związkach nieformalnych doczekał się wreszcie finału na Wiejskiej. Po wielomiesięcznych, burzliwych dyskusjach i latach legislacyjnego paraliżu, posłowie wykonali decydujący krok w stronę reformy prawa cywilnego. Droga do wejścia przepisów w życie pozostaje jednak wyboista, a kluczowe karty trzyma teraz Pałac Prezydencki, który zapowiada twarde stanowisko.
Rząd przygotowuje istotne zmiany w systemie podatkowym, które mogą znacząco wpłynąć na sytuację wielu przedsiębiorców. Planowane przepisy budzą szczególne obawy wśród osób rozliczających się ryczałtem, ponieważ w praktyce mogą oznaczać wyższe obciążenia i mniej korzystne zasady rozliczeń.
Ceny paliw zmieniają się niemal każdego dnia, dlatego kierowcy muszą na bieżąco śledzić nowe limity publikowane przez resort energii. Ministerstwo opublikowało już maksymalne stawki, które będą obowiązywać od piątku 22 maja.