Nie do wiary, ile będzie kosztował węgiel. Polacy masowo likwidują piece. Zacznie się w 2028 roku

Nowy podatek w rachunkach. ETS2 zmieni ceny paliw

System ETS2 to rozszerzenie unijnej polityki klimatycznej, które bezpośrednio obciąży dostawców paliw wykorzystywanych do ogrzewania budynków. Choć formalnie, opłaty wykonują firmy dystrybucyjne, to zostaną one przeniesione na konsumentów końcowych w cenie każdej tony węgla czy metra sześciennego gazu. Według raportu opracowanego przez Instytutu Reform, wdrożenie systemu ETS2 wygeneruje dla polskiego budżetu oraz gospodarki, do 2032 roku, strumień środków sięgający 124 mld zł. 

Mimo że ta kwota ma sfinansować osłony, prognozowane obciążenie dla polskiego społeczeństwa w początkowej fazie i tak wyniesie miliardy złotych, które zostaną doliczone bezpośrednio do cen paliw. Transformacja energetyczna wymusza na obywatelach szybką adaptację, ponieważ od 2028 roku mechanizm rynkowy zacznie realnie windować koszty eksploatacji starych kotłów poprzez doliczanie opłat emisyjnych do każdej tony surowca. 

Właściciele domów, którzy nie zdecydują się na modernizację, muszą liczyć się z drastycznym spadkiem siły nabywczej swoich dochodów, co potwierdzają również wcześniejsze wyliczenia w raporcie Wandy Buk i Marcina Izdebskiego o skumulowanym wzroście wydatków o ponad 10 tys. zł dla typowego gospodarstwa domowego.

Miliardy złotych strat. Raport ujawnia skalę wyzwania

Stawka o jaką toczy się gra, to aż 124 mld zł skumulowanego kosztu do 2030 roku. Te środki, zamiast na inwestycje, zostaną przeznaczone na zakup uprawnień do emisji, co osłabi konkurencyjność polskiej gospodarki. Dokumentacja wskazuje na następujące kluczowe obszary obciążeń:

• Wzrost cen detalicznych węgla kamiennego o kilkaset złotych na tonie.
• Proporcjonalne podwyżki cen gazu ziemnego i oleju opałowego.
• Zwiększenie kosztów transportu towarowego, co wpłynie na ceny żywności. Wprowadzenie tych opłat jest nieuniknione bez renegocjacji pakietu Fit for 55 na poziomie unijnym. Obecnie polski rząd jest wzywany do podjęcia natychmiastowych działań osłonowych, które mogłyby zamortyzować nadchodzący wstrząs cenowy dla najuboższych rodzin.

Należy pamiętać, że Polacy coraz częściej rezygnują z tradycyjnych źródeł ciepła, obawiając się nie tylko cen surowca, ale i przyszłych obciążeń fiskalnych. Likwidacja pieców węglowych staje się koniecznością ekonomiczną, a nie tylko wyborem ekologicznym. Proces ten jest wspierany przez programy dotacyjne, jednak tempo zmian musi wzrosnąć, aby zdążyć przed pełnym wdrożeniem ETS2 w 2028 roku. 

Systematyczne odchodzenie od węgla w sektorze bytowo-komunalnym jest monitorowane przez Centralną Ewidencję Emisyjności Budynków (CEEB). Rejestr ten pokazuje, że liczba wniosków o wymianę „kopciuchów” na pompy ciepła lub kotły biomasowe utrzymuje się na wysokim poziomie, co potwierdza mobilizację społeczeństwa w obliczu nadchodzących zmian legislacyjnych.

Apel do rządu. Ochrona obywateli przed ETS2

Bez systemowych rozwiązań Polska może stanąć w obliczu głębokiego ubóstwa energetycznego. Postulaty zawarte w najnowszych analizach wskazują na konieczność utworzenia specjalnych funduszy z przychodów ze sprzedaży uprawnień, które w całości wróciłyby do obywateli w formie dopłat do termomodernizacji. 

Rok 2028 będzie momentem krytycznym, w którym różnica w kosztach ogrzewania między domem ocieplonym a budynkiem bez izolacji stanie się barierą nie do przejścia dla wielu budżetów domowych. Niezbędne jest przyspieszenie wydatkowania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz Społecznego Funduszu Klimatycznego, aby realnie wesprzeć proces wymiany źródeł ciepła w najstarszych zasobach mieszkaniowych.

źródło: gov.pl

*Węgiel kamienny powstawał przez miliony lat ze szczątków roślinnych, które pod wpływem ogromnego ciśnienia i temperatury bez dostępu tlenu przekształciły się w skałę osadową. Choć kojarzy się głównie z energetyką, jest on również niezbędnym surowcem w procesie wytwarzania stali oraz produkcji niektórych leków i filtrów do uzdatniania wody. Polska posiada jedne z największych złóż tego surowca w Europie, jednak ich wydobycie z coraz głębszych pokładów staje się z każdym rokiem bardziej kosztowne i technicznie wymagające.