Trump grozi Unii Europejskiej. Zaporowe cła mają uderzyć w przemysł motoryzacyjny

Stary kontynent w obliczu nowego protekcjonizmu

Relacje handlowe między Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską od lat przypominają przeciąganie liny, jednak ostatnie deklaracje płynące z Waszyngtonu stawiają je w zupełnie nowym, znacznie chłodniejszym świetle. 

Donald Trump, forsując politykę „America First”, oskarżył Brukselę o systematyczne łamanie dotychczasowych ustaleń i stosowanie barier, które rzekomo dyskryminują amerykańskich producentów na europejskim rynku. 

Warto pamiętać, że cło to nic innego jak opłata nakładana przez państwo na towary w związku z ich wywozem i przywozem przez granice celne, co bezpośrednio podnosi cenę finalną produktu dla konsumenta. Obecne stawki celne na samochody osobowe sprowadzane z USA do UE wynoszą 10 proc., podczas gdy USA nakłada zaledwie 2,5 proc. cła na auta osobowe z Europy, choć w przypadku lekkich ciężarówek i SUV-ów sytuacja wygląda zgoła inaczej. 

Ta dysproporcja stała się głównym argumentem administracji Trumpa, która widzi w niej rażącą niesprawiedliwość i przyczynę ogromnego deficytu handlowego Stanów Zjednoczonych w relacjach z Europą.

Zobacz też: Jeśli skończyłeś 60 lat, nie musisz za to płacić. Polacy nie wiedzą o tych ulgach dla seniora

Analitycy zwracają uwagę, że rynek motoryzacyjny jest dla Unii Europejskiej kluczowym sektorem, generującym miliony miejsc pracy i stanowiącym o potędze takich gospodarek jak niemiecka czy francuska. Nagła zmiana reguł gry i drastyczne podniesienie barier wejścia na rynek amerykański, który jest jednym z największych odbiorców luksusowych i popularnych modeli z Europy, może wywołać efekt domina. 

Czy rzeczywiście jesteśmy świadkami końca ery swobodnej wymiany handlowej przez Atlantyk? Historia pokazuje, że podobne napięcia często kończyły się na dyplomatycznych przepychankach, jednak tym razem determinacja Białego Domu wydaje się znacznie większa. 

Europejscy producenci, którzy i tak zmagają się z wysokimi kosztami energii oraz rosnącą konkurencją ze strony marek chińskich, stają przed kolejnym wyzwaniem, które może zmusić ich do rewizji planów produkcyjnych i ewentualnego przenoszenia fabryk bliżej amerykańskiego odbiorcy, co byłoby scenariuszem katastrofalnym dla europejskiego rynku pracy.

 

Bruksela nie zamierza bezczynnie czekać na wyrok

Reakcja Komisji Europejskiej na zapowiedzi Donalda Trumpa była niemal natychmiastowa i pozbawiona złudzeń co do intencji wspólnoty. Bruksela zapowiedziała twardą obronę interesów unijnych firm i przygotowanie listy produktów z USA, które mogłyby zostać objęte odwetowymi cłami, jeśli Waszyngton rzeczywiście zdecyduje się na wprowadzenie zapowiadanych 25 proc. na auta. 

To klasyczny mechanizm eskalacji w sporach międzynarodowych – każda akcja spotyka się z symetryczną lub nawet silniejszą reakcją, co w literaturze przedmiotu określa się mianem wojny handlowej. 

Branża motoryzacyjna w Europie już teraz ostrzega przed „ogromnymi kosztami”, które nie ograniczą się jedynie do spadku sprzedaży pojazdów. Przerwanie skomplikowanych łańcuchów dostaw i konieczność przebudowy logistyki uderzą w tysiące poddostawców części, w tym również w polskie fabryki produkujące podzespoły dla niemieckich gigantów. 

Według danych cytowanych przez Bankier.pl, wprowadzenie tak wysokich ceł mogłoby kosztować europejską gospodarkę miliardy euro rocznie, obniżając dynamikę wzrostu PKB (produktu krajowego brutto) w całym regionie.

Zobacz też: Wywieszasz flagę 2 maja? Nawet nie wiesz, że za takie zachowanie można dostać 5 tys. zł mandatu

Spór ten ma również głęboki wymiar polityczny. Donald Trump używa ceł jako narzędzia negocjacyjnego, próbując wymusić na Unii Europejskiej ustępstwa w innych obszarach, takich jak dostęp do rynku produktów rolnych czy kwestie związane z opodatkowaniem gigantów technologicznych z Doliny Krzemowej.

Eksperci z FXMAG zauważają, że rynek giełdowy reaguje na te doniesienia wyjątkowo nerwowo – akcje takich koncernów jak Volkswagen, BMW czy Mercedes-Benz notowały spadki bezpośrednio po wystąpieniach prezydenta USA. Warto dodać, że amerykański rynek jest dla tych marek kluczowy nie tylko ze względu na wolumen sprzedaży, ale przede wszystkim ze względu na marże generowane na modelach segmentu premium. 

Jeśli cena BMW serii 5 czy Mercedesa klasy E wzrośnie nagle o jedną czwartą, amerykańscy klienci mogą łaskawszym okiem spojrzeć na ofertę rodzimego Cadillaca czy Tesli, co trwale osłabi pozycję europejskich marek na tamtejszym kontynencie.

Gospodarcze konsekwencje transatlantyckiego starcia

Perspektywa wojny celnej budzi uzasadniony niepokój po obu stronach oceanu, ponieważ w dobie globalizacji nie ma graczy w pełni izolowanych od wstrząsów. 

Choć Trump przekonuje, że cła pomogą amerykańskiemu przemysłowi, ekonomiści ostrzegają, że za protekcjonizm zapłacą ostatecznie amerykańscy konsumenci w postaci wyższych cen nie tylko aut, ale i usług powiązanych. Z kolei dla Europy, a w szczególności dla Niemiec, które są „silnikiem” gospodarczym kontynentu, 25-procentowe cło na samochody to cios prosto w serce eksportu. Już teraz widać, że niepewność co do przyszłych warunków handlowych hamuje inwestycje w sektorze R&D (badań i rozwoju), co w dłuższej perspektywie może osłabić konkurencyjność technologiczną europejskich pojazdów elektrycznych. 

Sytuacja jest o tyle skomplikowana, że Unia Europejska musi balansować między asertywnością wobec USA a koniecznością utrzymania dobrych relacji z największym partnerem handlowym, z którym łączy ją nie tylko biznes, ale i strategiczne sojusze obronne.

Zobacz też: Tutaj nigdy nie chowaj pieniędzy w domu. To miejsce włamywacze sprawdzają od razu

Wnioski płynące z obecnego napięcia są gorzkie dla zwolenników wolnego handlu. Decyzja o nałożeniu ceł może być punktem zwrotnym, który definitywnie zakończy okres stabilnych reguł wypracowanych w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO). 

Jeśli Bruksela zrealizuje swoje groźby odwetu, możemy spodziewać się podrożenia amerykańskich produktów w Europie – od motocykli Harley-Davidson, przez bourbon, aż po zaawansowane maszyny przemysłowe. To spirala, z której bardzo trudno wyjść bez poniesienia strat wizerunkowych i finansowych. Ostateczny wynik tego starcia zależeć będzie od determinacji obu stron w nadchodzących negocjacjach. 

Na ten moment jednak, inwestorzy i przedsiębiorcy muszą przygotować się na scenariusz, w którym luksusowe auto z napisem „Made in Germany” stanie się w Stanach Zjednoczonych towarem niemalże deficytowym, a europejskie porty mogą zostać zalane samochodami, których nie udało się wysłać za Ocean. To nie jest już tylko polityczna retoryka wyborcza, ale realna przebudowa światowego ładu ekonomicznego, w którym bariery i mury stają się ważniejsze niż otwartość rynków.