6 dni urlopu więcej od maja. Ci Polacy skorzystają na nowych zasadach liczenia stażu pracy

Koniec ery sztywnego podziału na etaty i zlecenia

Przez lata polski system prawny był rygorystyczny: okresy prowadzenia działalności gospodarczej czy pracy na wybranych umowach cywilnoprawnych często nie liczyły się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Sytuacja ta budziła poczucie niesprawiedliwości, szczególnie w branżach kreatywnej czy IT, gdzie formy B2B lub zlecenia są standardem. 

Pierwszy krok w stronę normalizacji nastąpił 1 stycznia 2026 roku, kiedy nowe zasady objęły sektor publiczny. Od 1 maja 2026 roku nowe przepisy zaczną obowiązywać w całym sektorze prywatnym, co oznacza, że każdy pracodawca w Polsce będzie musiał zweryfikować uprawnienia podwładnych. Zmiany te wynikają z konieczności dostosowania prawa do unijnych standardów oraz realnej struktury zatrudnienia w Polsce.

Składka ZUS jako przepustka do nowych przywilejów

Kluczowym kryterium nowych przepisów jest fakt odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Od maja do stażu pracy będą wliczane okresy zatrudnienia inne niż umowa o pracę, od których odprowadzano składki ZUS. Oznacza to, że do ogólnego stażu doliczymy czas spędzony na umowach-zleceniach, umowach agencyjnych oraz o świadczenie usług. Doświadczenie zawodowe będą budować także okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) lub współpracy przy niej. Przepisy uwzględniają również członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych, a nawet okresy opieki nad dzieckiem w czasie zawieszenia działalności gospodarczej. 

Zobacz także: Taką emeryturę dostają od ZUS nauczycielki. Ta kwota to nie żart

Obecnie granica 10 lat stażu zwiększa pulę dni wolnych z 20 do 26. Dzięki nowym regulacjom wiele osób szybciej osiągnie wymagany próg i uzyska prawo do pełnego wymiaru 26 dni urlopu wypoczynkowego. Dłuższy staż wpłynie także na dodatek stażowy, nagrody jubileuszowe oraz kwotę odprawy.

Formalności w świecie PUE ZUS i lawina wniosków

Nabycie uprawnień u konkretnego pracodawcy wymaga od pracownika aktywności. Musi on pobrać z ZUS zaświadczenie potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniom (wniosek USP). Wniosek składa się online przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS). Elektroniczne zaświadczenie należy następnie przekazać do działu kadr obecnego pracodawcy. 

Ustawodawca przewidział 24 miesiące na dostarczenie dokumentów, przy czym nowe okresy wlicza się do stażu od dnia wejścia w życie przepisów, czyli od 1 stycznia lub 1 maja 2026 roku, zależnie od sektora zatrudnienia. Do 25 marca 2026 roku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło już ponad 572 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia USP. Eksperci spodziewają się, że wraz ze zbliżającym się majowym terminem liczba ta może wzrosnąć kilkukrotnie. Nowy system premiuje lojalność wobec państwowego systemu ubezpieczeń, niezależnie od formy zatrudnienia.