Nawet kilkaset złotych więcej do emerytury. W ten sposób można podwyższyć świadczenie
Oficjalne statystyki pokazują rosnące kwoty wypłat, lecz rzeczywistość milionów polskich seniorów wygląda zupełnie inaczej. Gdy domowy budżet kurczy się w zderzeniu z kosztami życia, raz przyznana kwota nie musi być wyrokiem na całe życie. Wystarczy poznać konkretne mechanizmy, które w pełni legalnie pozwalają podwyższyć emeryturę.
Przeciętna emerytura wypłacana obecnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sięga 4399 zł brutto, co wynika z najświeższych danych ubezpieczyciela. Statystyka bywa jednak wyjątkowo złudna, ponieważ ponad 40 proc. osób pobiera świadczenia znacznie niższe od tej granicy.
Czy każdy może złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury?
Wielu emerytów zakłada z góry, że decyzja wydana w chwili zakończenia aktywności zawodowej ma charakter ostateczny. To podstawowy błąd, który kosztuje seniorów setki złotych w skali każdego miesiąca. Prawo pozwala wznowić sprawę w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, o ile tylko ujawnią się nowe okoliczności faktyczne. Czym są owe okoliczności w rozumieniu prawnym?
Chodzi o sytuacje, w których ubezpieczony odnajdzie dokumenty nieuwzględnione w pierwotnym postępowaniu bądź podejmie dodatkową aktywność zarobkową. Wówczas regularnie odprowadzane składki powiększą wypłacane już świadczenie. Czy każdy emeryt może liczyć na automatyczną weryfikację swojego stanu konta?
Zdecydowanie nie, gdyż urzędnicy działają niemal zawsze wyłącznie na formalny wniosek zainteresowanego. Aby zainicjować całą procedurę, należy złożyć oficjalny wniosek na druku ERPO, czyli wniosek o przeliczenie emerytury lub renty.
Na szczęście formularz można wysłać bez wychodzenia z domu przez platformę ZUS PUE, co oszczędza czas oraz nerwy w urzędowych korytarzach. Trzeba tylko precyzyjnie wskazać powód ponownej kalkulacji, a także załączyć odpowiednie zaświadczenia.
Czy ponowne przeliczenie emerytury się opłaca?
Najprostsza metoda na trwałe podniesienie świadczenia leży często na dnie domowej szafy. Przed 1 stycznia 1999 roku polski system emerytalny funkcjonował w oparciu o zupełnie inne reguły. Kluczowy dla wysokości świadczeń pozostaje tak zwany kapitał początkowy, czyli odtworzona kwota składek sprzed reformy emerytalnej, do którego wyliczenia państwo wymagało twardych dowodów zarobkowych.
Wiele zakładów pracy upadało nagle, a archiwa płacowe gubiły się w zawierusze transformacji ustrojowej. Gdy brakowało papierów, urząd przyjmował w wyliczeniach pensję minimalną lub zerową. Jeśli jednak po latach odnajdziesz stare druki Rp-7 (obecnie ERP-7), wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej czy zaświadczenia ze zlikwidowanych przedsiębiorstw, instytucja natychmiast przeliczy świadczenie.
Każdy dodatkowo udokumentowany rok zarobków z pensją wyższą niż przyjęta w pierwotnej decyzji podbija ostateczny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru. ZUS uwzględni także inne zapomniane okresy, o ile dostarczysz twarde dowody. Zaliczeniu podlegają okresy zasadniczej służby wojskowej, udokumentowane dyplomem ukończenie studiów magisterskich, a także urlopy wychowawcze oraz lata osobistej opieki nad dziećmi.
Czy opłaca się przekopać piwnice w poszukiwaniu papierów sprzed trzech dekad? Doświadczenie pokazuje, że korekta stażu potrafi podnieść miesięczny przelew od 100 zł do nawet kilkuset złotych. Trzeba jednak uważać na urzędniczą rutynę, która czasem zniechęca petentów przy okienku.
Zobacz też: Stare meble z PRL mogą być warte tysiące złotych. Liczy się jeden szczegół
Kto powinien zyskać najwięcej na ponownym przeliczeniu emerytury?
Drugą sprawdzoną ścieżką jest łączenie pobierania świadczenia z dalszą pracą na etacie lub zleceniu. Jeśli senior odprowadza składki emerytalno-rentowe, zyskuje ustawowe prawo do złożenia wniosku o ponowne przeliczenie raz w roku kalendarzowym lub bezpośrednio po zakończeniu zatrudnienia.
Mechanizm jest banalnie prosty: nowe składki są dzielone przez średnie dalsze trwanie życia, czyli oficjalną tablicę statystyczną określającą przeciętną liczbę miesięcy życia publikowaną co roku przez GUS.
Dla przykładu, 61-letnia kobieta otrzymująca średnią krajową pensję (ok. 9 tys. zł brutto) po roku dalszej pracy podnosi swoją comiesięczną wypłatę o blisko 90 zł, a 66-letni mężczyzna zyskuje ponad 100 zł miesięcznie.
Prawdziwa rewolucja dotyczy jednak trzeciego sposobu, o którym tysiące kobiet w Polsce wciąż nie mają pojęcia. Przepisy przewidują potężny zastrzyk gotówki dla pań urodzonych w latach 1949-1968, które w przeszłości należały do Otwartych Funduszy Emerytalnych. Kiedy kobieta z tego przedziału wieku osiąga 60 lat, jej świadczenie jest ustalane po raz pierwszy.
Gdy jednak kończy 65 lat, następuje drugie przeliczenie na wybitnie preferencyjnych warunkach. Jak precyzuje wiceminister rodziny Sebastian Gajewski, stan konta z wieku 60 lat dzieli się wtedy przez tablicę dalszego trwania życia dla 65-latki, dokładnie tak, jakby kobieta w ogóle nie pobierała wcześniej emerytury.
Skutek finansowy jest spektakularny, bo przeciętny zysk wynosi aż 900 zł miesięcznie. Co najlepsze, w tym jednym przypadku nie trzeba składać żadnego druku ERPO, gdyż ubezpieczyciel weryfikuje konto z urzędu. Warto trzymać rękę na pulsie i weryfikować decyzje, ponieważ dobrze zaplanowane ruchy dają realną szansę na godniejsze życie na starość.
