Już w ten weekend zmiana czasu na zimowy. Zegarki przestawimy o godzinę

Zmiana czasu od lat budzi kontrowersje zarówno w Polsce, jak i w pozostałych państwach Unii Europejskiej. Zwolennicy tego rozwiązania wskazują na możliwość lepszego wykorzystania światła dziennego, natomiast przeciwnicy zwracają uwagę na jego wpływ na sen i codzienne funkcjonowanie. Mimo wieloletnich dyskusji nie podjęto jeszcze decyzji o rezygnacji z sezonowego przestawiania zegarków. W 2026 roku powrót do czasu zimowego odbędzie się zgodnie z dotychczasowym harmonogramem, a najważniejsze zmiany odczujemy już w niedzielny poranek.

Zmiana czasu w Polsce. Dlaczego dwa razy w roku przestawiamy zegarki?

Sezonowa zmiana czasu jest stosowana w Polsce od dziesięcioleci. Jej głównym założeniem było lepsze wykorzystanie naturalnego światła dziennego poprzez dostosowanie godzin aktywności ludzi do zmieniającej się długości dnia. W okresie letnim przesunięcie wskazań zegarów o godzinę do przodu pozwala zachować więcej światła w godzinach wieczornych.

Z kolei jesienią następuje powrót do czasu standardowego, potocznie nazywanego zimowym. Oznacza to, że słońce zaczyna wschodzić i zachodzić wcześniej według zegarka, choć sama długość dnia nie zmienia się wskutek przestawienia wskazówek.

W państwach Unii Europejskiej zmiana czasu odbywa się dwa razy w roku - w ostatnią niedzielę marca oraz ostatnią niedzielę października. Zasady te wynikają z unijnych regulacji, które mają zapewnić jednolity harmonogram dla państw członkowskich.

W ostatnich latach coraz częściej pojawiały się jednak postulaty odejścia od sezonowego przestawiania zegarków. W 2018 roku Komisja Europejska przedstawiła propozycję zniesienia zmian czasu, a rok później Parlament Europejski poparł takie rozwiązanie.

Do tej pory państwa członkowskie nie osiągnęły jednak porozumienia w tej sprawie. Obecnie nadal obowiązuje system dwóch zmian czasu rocznie, a ostateczny termin ewentualnej rezygnacji z tego rozwiązania pozostaje nieznany.

Czas zimowy 2026. Kiedy przestawiamy zegarki i o której godzinie?

Zmiana czasu na zimowy nastąpi w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października 2026 roku. Dokładnie o godzinie 3:00 wskazówki zegarów należy cofnąć na 2:00. Oznacza to, że noc będzie o godzinę dłuższa.

Dla osób, które nie muszą wstawać o określonej porze, będzie to okazja do dodatkowych 60 minut snu. Przykładowo osoba kładąca się spać o 23:00 i budząca się o 7:00 według nowych wskazań zegarka będzie mogła spędzić w łóżku dziewięć godzin zamiast ośmiu.

Nowoczesne urządzenia elektroniczne, takie jak smartfony, komputery i większość inteligentnych zegarków, powinny automatycznie dostosować godzinę do nowego czasu. Warunkiem jest odpowiednia konfiguracja urządzenia i włączona automatyczna aktualizacja strefy czasowej.

Ręcznego przestawienia mogą natomiast wymagać tradycyjne zegary ścienne, budziki, zegarki analogowe oraz niektóre urządzenia gospodarstwa domowego.

Zmiana wpłynie również na godziny wschodu i zachodu słońca. W niedzielę rano według wskazań zegarów zrobi się jasno wcześniej niż dzień wcześniej, ale jednocześnie szybciej zapadnie wieczorny zmrok.

Tegoroczny termin wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 roku, które określa daty wprowadzania i odwoływania czasu letniego w latach 2022–2026.

Co istotne, 25 października będzie ostatnią datą zmiany czasu wskazaną w obecnie obowiązującym polskim rozporządzeniu. Nie oznacza to jednak automatycznego zakończenia tej praktyki.

15 października 2026 roku opublikowano projekt nowego rozporządzenia obejmującego lata 2027–2031. Zakłada on kontynuację dotychczasowego systemu. Zgodnie z harmonogramem Komisji Europejskiej kolejne zmiany czasu w 2027 roku mają przypadać na 28 marca i 31 października.

Zobacz też: mObywatel z ważną nowością. Wielu Polaków czekało na taką funkcję

Zmiana czasu a sen. Jak przestawienie zegarków wpływa na organizm?

Chociaż jesienna zmiana czasu pozwala potencjalnie spać godzinę dłużej, nie dla wszystkich będzie oznaczała lepszy wypoczynek. Nawet jednogodzinne przesunięcie może wpływać na rytm dobowy organizmu, odpowiedzialny między innymi za regulację snu, czuwania i wydzielania niektórych hormonów.

Jak wskazują amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), nagła zmiana godzin codziennej aktywności może powodować przejściowe problemy z zasypianiem, budzeniem się oraz koncentracją. Organizm potrzebuje bowiem czasu, aby dostosować się do nowego rozkładu dnia.

Jesienne przestawienie zegarków jest zazwyczaj łatwiejsze do zaakceptowania niż wiosenne, ponieważ nie wymaga skrócenia nocy o godzinę. Nie oznacza to jednak, że wszyscy odczują je pozytywnie.

Szczególnie wrażliwe mogą być osoby mające ustalony rytm snu, pracujące zmianowo lub zmagające się z problemami z zasypianiem. U części osób pojawić się może wcześniejsza senność wieczorem albo budzenie się przed planowaną godziną.

Specjaliści zalecają, aby w okresie zmiany czasu zadbać o regularność snu i unikać gwałtownego przestawiania całego harmonogramu dnia. Pomocne może być stopniowe przesuwanie godzin zasypiania i wstawania w ciągu kilku dni poprzedzających zmianę.

Warto również zadbać o kontakt z naturalnym światłem dziennym, szczególnie w godzinach porannych, oraz ograniczyć korzystanie z intensywnie świecących ekranów przed snem. Znaczenie ma także utrzymywanie odpowiedniej temperatury i zaciemnienia sypialni.

Zmiana czasu na zimowy odbędzie się już w najbliższą niedzielę, 25 października. O godzinie 3:00 ponownie zrobi się 2:00, a kolejna zmiana - zgodnie z planowanym harmonogramem - nastąpi wiosną 2027 roku. Choć Unia Europejska od lat rozważa zakończenie tej praktyki, na razie nie zapadła wiążąca decyzja o jej zniesieniu.