Polacy odwracają się od pomp ciepła. Teraz stawiają na inne ogrzewanie
Na polskim rynku energetycznym widać wyraźną zmianę preferencji właścicieli domów jednorodzinnych. Choć jeszcze niedawno jedno z rozwiązań grzewczych było szczególnie mocno promowane jako przyszłość ogrzewania, obecnie w programie dotacyjnym dominują zupełnie inne urządzenia. Najnowsze statystyki pokazują, że różnice w zainteresowaniu poszczególnymi technologiami są ogromne. Eksperci zwracają jednak uwagę, że najpopularniejszy wybór nie zawsze oznacza najniższe rachunki za ogrzewanie.
Transformacja energetyczna w Polsce obejmuje nie tylko rozwój odnawialnych źródeł energii, ale również stopniową wymianę przestarzałych systemów grzewczych. Właściciele domów mogą korzystać z państwowych dotacji, które pozwalają ograniczyć wydatki związane z modernizacją instalacji. Zainteresowanie poszczególnymi technologiami zmienia się jednak wraz z cenami urządzeń, kosztami ich eksploatacji oraz warunkami przyznawania dofinansowania. Dane z pierwszych miesięcy 2026 roku pokazują, które rozwiązania zdecydowanie dominują obecnie we wnioskach o wsparcie.
Energetyka w Polsce przechodzi zmiany. Właściciele domów szukają tańszego ogrzewania
Modernizacja systemów ogrzewania pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań polskiej energetyki. W wielu domach jednorodzinnych nadal wykorzystywane są przestarzałe urządzenia grzewcze, które charakteryzują się niską sprawnością i przyczyniają się do emisji zanieczyszczeń powietrza. Ich wymiana wiąże się jednak ze znacznymi wydatkami, dlatego właściciele nieruchomości coraz częściej poszukują rozwiązań umożliwiających ograniczenie zarówno kosztów inwestycji, jak i późniejszych rachunków.
Duże znaczenie mają w tym kontekście programy publicznego wsparcia, które pomagają finansować modernizację budynków mieszkalnych. Jednym z najważniejszych jest "Czyste Powietrze”, funkcjonujące od września 2018 roku. Jego celem jest poprawa efektywności energetycznej domów jednorodzinnych oraz ograniczenie emisji szkodliwych substancji powstających podczas ogrzewania.
W ramach programu właściciele nieruchomości mogą ubiegać się między innymi o dofinansowanie wymiany nieefektywnego źródła ciepła, ocieplenia przegród budowlanych oraz wymiany stolarki okiennej i drzwiowej. Wysokość przyznawanej pomocy zależy od spełnienia określonych warunków, w tym kryteriów dochodowych i wymagań dotyczących efektywności energetycznej.
Wybór nowego urządzenia grzewczego nie jest jednak prosty. Znaczenie mają początkowe koszty zakupu i montażu, dostępność odpowiedniego paliwa, sprawność instalacji oraz standard ocieplenia budynku. Ważnym czynnikiem pozostają również ceny energii, które w ostatnich latach podlegały znacznym wahaniom.
Zmiany widać także w preferencjach osób korzystających z programu "Czyste Powietrze”. Najnowsze zestawienia pokazują, że zainteresowanie poszczególnymi technologiami grzewczymi jest bardzo nierównomierne, a jedno rozwiązanie zdecydowanie wyprzedza pozostałe.
Polacy wybierają kotły na biomasę. Pompy ciepła daleko w tyle
Z danych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wynika, że w pierwszych miesiącach 2026 roku zdecydowaną większość źródeł ogrzewania wskazywanych we wnioskach do programu "Czyste Powietrze” stanowiły kotły na biomasę. Są to przede wszystkim urządzenia wykorzystujące pellet drzewny oraz kotły zgazowujące drewno.
Skala zainteresowania tym rozwiązaniem jest znacząca. W styczniu 2026 roku kotły na biomasę odpowiadały za aż 81 proc. wskazań. W kolejnych miesiącach ich udział nieznacznie się zmieniał, ale przez cały analizowany okres utrzymywał się na bardzo wysokim poziomie.
Według danych przytoczonych przez Money.pl udział poszczególnych źródeł ciepła przedstawiał się następująco:
- Styczeń 2026 r. - kotły na biomasę 81 proc., pompy ciepła 18 proc., pozostałe źródła 1 proc.;
- Luty 2026 r. - kotły na biomasę 78 proc., pompy ciepła 21 proc., pozostałe źródła 1 proc.;
- Marzec 2026 r. - kotły na biomasę 76 proc., pompy ciepła 23 proc., pozostałe źródła 1 proc.;
- Kwiecień 2026 r. - kotły na biomasę 79 proc., pompy ciepła 20 proc., pozostałe źródła 1 proc.
Oznacza to, że w kwietniu niemal cztery na pięć wskazywanych we wnioskach urządzeń grzewczych stanowiły kotły na biomasę. Pompy ciepła odpowiadały natomiast za około jedną piątą. Co istotne, w porównaniu ze styczniem ich udział wzrósł o dwa punkty procentowe, choć w marcu był jeszcze wyższy.
Dane pokazują więc wyraźną dominację biomasy, ale nie potwierdzają systematycznego spadku zainteresowania pompami ciepła w pierwszych czterech miesiącach roku. Udział tych urządzeń pozostawał stosunkowo stabilny i mieścił się w przedziale od 18 do 23 proc.
Zestawienie dotyczy źródeł ciepła deklarowanych we wnioskach o dofinansowanie, a nie wszystkich systemów grzewczych instalowanych w Polsce. Nie oznacza to również, że każde ze wskazanych urządzeń zostało już zamontowane.
Wyniki stanowią jednak istotny sygnał dla branży energetycznej. Pokazują, że pomimo rozwijania technologii pomp ciepła i ich potencjalnych korzyści eksploatacyjnych wielu beneficjentów państwowego programu wybiera obecnie kotły na biomasę.
Kotły na biomasę popularne mimo wzrostu cen pelletu. Co dalej z programem Czyste Powietrze?
Rosnąca popularność kotłów na biomasę zwraca uwagę również dlatego, że koszty ich eksploatacji znacząco wzrosły. Jak wynika z raportu Polskiego Alarmu Smogowego opublikowanego 21 września 2026 roku, cena pelletu drzewnego wzrosła w ciągu roku o 52 proc.. Przekłada się to na znacznie większe wydatki gospodarstw domowych korzystających z tego rodzaju ogrzewania.
Eksperci przeprowadzili analizę kosztów ogrzewania domu jednorodzinnego o powierzchni 150 mkw., zamieszkanego przez czteroosobową rodzinę. Przyjęto budynek o średnim poziomie ocieplenia i zapotrzebowaniu na energię wynoszącym 120 kWh na metr kwadratowy rocznie. Wyliczenia obejmowały zarówno ogrzewanie pomieszczeń, jak i przygotowanie ciepłej wody użytkowej.
Według raportu roczne koszty ogrzewania wyniosły:
- Kocioł na pellet - 12 852 zł;
- Kocioł gazowy - 8676 zł;
- Pompa ciepła - od 4700 do 7189 zł, w zależności od technologii;
- Ogrzewanie olejem opałowym - 14 880 zł.
Najkorzystniej w zestawieniu wypadła gruntowa pompa ciepła współpracująca z ogrzewaniem podłogowym. Jej roczny koszt eksploatacji oszacowano na 4700 zł, czyli o ponad 8 tys. zł mniej niż w przypadku ogrzewania pelletem.
Przedstawione wartości nie obejmują jednak kosztów zakupu i montażu urządzeń. W przypadku pomp ciepła, szczególnie gruntowych, początkowa inwestycja może być znacznie droższa. Wybór konkretnej technologii wymaga więc uwzględnienia zarówno kosztów eksploatacji, jak i wydatków związanych z instalacją.
Niezależnie od zmieniających się preferencji beneficjentów program "Czyste Powietrze” pozostaje jednym z głównych instrumentów wspierających termomodernizację polskich domów. Według danych NFOŚiGW, aktualnych na 9 października 2026 roku, od początku jego funkcjonowania złożono ponad 1,11 mln wniosków o dofinansowanie, a łączna kwota wnioskowanego wsparcia przekroczyła 43,3 mld zł. Wypłacone środki wyniosły już ponad 23,1 mld zł.
Program przeszedł istotne zmiany po czasowym wstrzymaniu przyjmowania wniosków w listopadzie 2024 roku. Nabór wznowiono 31 marca 2025 roku na nowych zasadach, obejmujących między innymi obowiązkowy audyt energetyczny przed realizacją inwestycji. Kolejny pakiet zmian zaczął obowiązywać 20 lipca 2026 roku.
Obecnie dofinansowanie nadal można uzyskać zarówno na kwalifikujące się pompy ciepła, jak i kotły na pellet oraz urządzenia zgazowujące drewno. Muszą one spełniać wymagania programu, w tym dotyczące wpisu na listę zielonych urządzeń i materiałów (ZUM). Z kolei kotły na paliwa kopalne, takie jak gaz i olej, nie są objęte wsparciem w aktualnym naborze.
Od 2027 roku program ma zakończyć również dofinansowanie ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Wsparcie dla kwalifikujących się kotłów na biomasę pozostanie natomiast dostępne.
Właściciele domów planujący modernizację ogrzewania powinni więc przeanalizować nie tylko obowiązujące dotacje, lecz także przewidywane koszty użytkowania urządzenia w kolejnych latach. Jak pokazują najnowsze dane, najczęściej wybierane źródło ciepła nie musi być jednocześnie najtańsze w eksploatacji.
Obserwuj w Google News
