Iran postawił Europie ultimatum. Trump reaguje, zapowiada "znacznie surowszą karę"

Cieśnina Ormuz pod presją

Cieśnina Ormuz, ten wąski przesmyk łączący Zatokę Perską z Morzem Arabskim, jest bez wątpienia najważniejszym strategicznym szlakiem wodnym na kuli ziemskiej. To tędy, w warunkach normalnego funkcjonowania rynku, przepływa około jednej piątej światowych dostaw ropy naftowej oraz skroplonego gazu ziemnego, co czyni ją kluczowym elementem łańcucha dostaw dla największych gospodarek.

Obecnie jednak obraz tego regionu przypomina raczej sceny z filmu katastroficznego niż tętniący życiem trakt handlowy. Ruch na przesmyku został sparaliżowany, co natychmiast wywołało nerwowe drgnięcia na wykresach giełdowych i wahania cen surowców. Po obu stronach cieśniny zakotwiczyły setki statków, które w obawie przed eskalacją konfliktu nie decydują się na podjęcie ryzykownej przeprawy.

Iran ogłosił bowiem, że szlak jest całkowicie zablokowany, a każda jednostka próbująca złamać ten zakaz musi liczyć się z bezpośrednim ostrzałem ze strony irańskich sił zbrojnych. Choć administracja USA utrzymuje, że odbywa się tam bardzo ograniczony transport, rzeczywistość rynkowa wskazuje na głęboki regres i narastającą panikę wśród importerów energii, którzy z niepokojem patrzą na puste terminale i rosnące koszty frachtu.

Biały Dom ostrzega przed surową karą

Na radykalne działania Teheranu błyskawicznie zareagował Donald Trump, który w swoim charakterystycznym, bezkompromisowym stylu wezwał Iran do natychmiastowego odblokowania cieśniny. Amerykański prezydent podkreślił, że nie pozwoli, aby „reżim terrorystyczny trzymał świat w szachu” i manipulował globalnymi dostawami surowców energetycznych, co uderza bezpośrednio w interesy Stanów Zjednoczonych oraz ich sojuszników.

Nie pozwolę, aby reżim terrorystyczny trzymał świat w szachu i próbował zatrzymać dostawy ropy naftowej na całym świecie, a jeśli Iran podejmie jakiekolwiek działania w tym kierunku, spotka go znacznie surowsza kara - ostrzega Donald Trump.

Ostrzeżenie płynące z Waszyngtonu oznacza, że jeśli Iran nie wycofa się z blokady, spotka go „znacznie surowsza kara” niż dotychczasowe sankcje czy ograniczenia dyplomatyczne. Trump otwarcie zasygnalizował możliwość przeprowadzenia uderzeń odwetowych na konkretne cele, wymieniając w tym kontekście irańskie elektrownie.

Choć zaznaczył, że atak na infrastrukturę energetyczną zostanie wykonany jedynie w ostateczności ze względu na potencjalnie katastrofalne skutki humanitarne i ekologiczne, sama obecność takiej narracji w przestrzeni publicznej podgrzewa atmosferę do czerwoności. USA wskazują, że obiekty te są „łatwymi celami”, co ma służyć jako skuteczny straszak wobec Irańskiego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, który bezpośrednio nadzoruje operacje w rejonie Zatoki Perskiej.

Jeśli Iran zrobi cokolwiek, by to zrobić, zostanie uderzony znacznie, znacznie mocniej. Zlikwiduję te cele, które były łatwe i o których wspomniałem - zaznaczał Trump.

Iran wysnuwa śmiałe żądania wobec Europy

W odpowiedzi na amerykańskie groźby Iran zdecydował się na ruch, który wielu analityków nazywa klasycznym szantażem dyplomatycznym skierowanym prosto w serce Europy i państw arabskich. Irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej ogłosił w poniedziałek, że kraje te mogą odzyskać prawo do bezpiecznego i swobodnego przepływu swoich jednostek przez cieśninę Ormuz, ale pod jednym, niezwykle twardym warunkiem. 

Chodzi o natychmiastowe wydalenie z poszczególnych stolic ambasadorów Stanów Zjednoczonych oraz Izraela. Teheran stawia więc państwa Starego Kontynentu przed dramatycznym wyborem: lojalność wobec dotychczasowych sojuszników albo tania energia i drożne szlaki handlowe. Zgodnie z zapowiedziami irańskich mediów, każdy kraj, który ugnie się pod tym ultimatum, miałby otrzymać „pełne prawo i swobodę przepływu” już od następnego dnia po ogłoszeniu decyzji personalnej wobec dyplomatów.

To próba wbicia klina w zachodnią koalicję i wykorzystania kryzysu energetycznego do przeforsowania własnych celów politycznych na Bliskim Wschodzie. Obecnie nie ma jednak żadnych sygnałów, które dawałyby realną nadzieję na szybkie wznowienie żeglugi bez kapitulacji jednej ze stron.