SAFE odchodzi w zapomnienie? Minister mówi o nowej alternatywie po odrzuceniu NBP

SAFE – miliardy euro i stawka dla gospodarki

Unijny fundusz SAFE o wartości 150 mld euro miał być jednym z kluczowych źródeł finansowania inwestycji obronnych w Europie. Dla Polski oznaczał dostęp do ogromnego kapitału na preferencyjnych warunkach, który mógł znacząco przyspieszyć modernizację armii i rozwój przemysłu.

Jak podkreśla w rozmowie z Biznes Info politolog dr Karol Szulc, potencjalne skutki są znacznie szersze niż tylko sektor wojskowy:

„Weto programu SAFE musi wpłynąć na tempo inwestycji, ponieważ chodziło o ogromne pieniądze na niezwykle preferencyjnych warunkach kredytowania. Tak duży dopływ kapitału (…) miałby bardzo duży wpływ na całą polską gospodarkę, a zwłaszcza na sektor obronny” – mówi ekspert.

W praktyce chodzi nie tylko o wojsko, ale o cały łańcuch inwestycji, który obejmuje technologie, przemysł i rynek pracy. To właśnie dlatego decyzje wokół SAFE mają znaczenie systemowe.

Spór o złoto i NBP. Minister mówi jasno: „miraż zysków”

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych pomysłów było finansowanie zbrojeń poprzez wykorzystanie potencjalnych zysków banku centralnego lub rezerw, w tym złota. Minister finansów jasno odrzuca ten scenariusz.

— Nie mogę się zgodzić na modernizację Wojska Polskiego opartą na mirażu przyszłych zysków banku centralnego — powiedział Andrzej Domański w rozmowie z „Financial Times”.

Minister wskazuje na kluczowy problem: czas.

— Potrzebujemy środków na modernizację Wojska Polskiego już teraz. Nie widzę sensu w zwlekaniu, dlatego jak najszybciej skorzystamy z funduszu SAFE — podkreśla.

Ostateczny wynik finansowy banku centralnego za dany rok będzie znany dopiero w 2027 roku, co wyklucza szybkie wykorzystanie tych środków.

W tle pozostaje też kwestia rezerw – Polska posiada ok. 550 ton złota, co stanowi ponad jedną czwartą wszystkich aktywów, jednak decyzje o ich wykorzystaniu należą do NBP.

MDM – nowa alternatywa dla SAFE. Na czym polega?

W obliczu sporu pojawia się nowa opcja: multilateral defence mechanism (MDM). To międzynarodowy mechanizm finansowania obronności, oparty – podobnie jak SAFE – na długu, ale w szerszej formule współpracy państw.

Projekt wspierają m.in. Wielka Brytania, Holandia i Finlandia. Zakłada emisję wspólnego długu zabezpieczonego gwarancjami państw oraz finansowanie wspólnych zakupów sprzętu wojskowego.

Korzyści są oczywiste:

• niższe koszty finansowania,
• efekt skali przy zakupach,
• większa stabilność projektów inwestycyjnych.

Dla Polski to na razie opcja dodatkowa, ale – jak wskazuje minister – „interesująca”. Rząd nie zamyka się na nowe rozwiązania, ale jasno określa priorytety.

Źródło: Biznes Info, Financial Times