Te banknoty straciły ważność. Wymiana możliwa tylko w 3 bankach
Tysiące osób, w tym wielu pracowników z Polski, może posiadać w domowych skrytkach banknoty, które wkrótce stracą status legalnego środka płatniczego. Chodzi o walutę kraju, który kojarzy się z powszechną cyfryzacją.
- Skandynawska walka z szarą strefą i wycofanie wysokich nominałów
- Historyczne serie banknotów znikają z rynku po dekadach
- Ostateczny termin i restrykcyjne zasady wymiany gotówki
Skandynawska walka z szarą strefą i wycofanie wysokich nominałów
Decyzja Danmarks Nationalbank o wycofaniu części gotówki ma na celu przede wszystkim uderzenie w szarą strefę oraz ograniczenie prania brudnych pieniędzy. Gotówka o wysokich nominałach od lat budzi kontrowersje, ponieważ ułatwia transport dużych sum poza oficjalnym systemem bankowym, co wykorzystują grupy przestępcze. Według przedstawicieli banku centralnego, przejrzystość przepływów pieniężnych stała się priorytetem w dobie globalnych restrykcji finansowych.
W centrum tych wydarzeń znalazł się banknot o nominale 1000 koron, który stał się niemal niewidoczny w codziennym życiu mieszkańców Kopenhagi czy Odense. Analizy duńskich urzędników wykazały, że jego przydatność w obrocie detalicznym jest znikoma, ponieważ większość płatności odbywa się cyfrowo. W efekcie najwyższy nominał stracił ważność już w maju 2025 roku, co stanowiło pierwszy etap wielkiej wymiany waluty.
Historyczne serie banknotów znikają z rynku po dekadach
Proces czyszczenia rynku nie ogranicza się tylko do jednego nominału. Duński bank centralny zdecydował o wycofaniu niemal wszystkich starszych serii banknotów. Na liście znalazły się wzory wydawane w 1944 oraz 1952 roku, znane jako seria Portrety i krajobrazy. Z obiegu znikają również banknoty z 1972 roku (Portrety i zwierzęta) oraz seria z 1997 roku zatytułowana Portrety i sztuka kościelna. Skala tej operacji jest bezprecedensowa i wymusza na posiadaczach duńskiej waluty szybką weryfikację zasobów.
Obecnie w mocy pozostaje najnowsza seria z 2009 roku, prezentująca Mosty i znaleziska archeologiczne, z wyjątkiem banknotu 1000 koron. Pozostałe nominały z tej serii – 50, 100, 200 oraz 500 koron – są nadal pełnoprawnymi środkami płatniczymi. Danmarks Nationalbank zapowiada jednak dalszą ewolucję: w latach 2028 lub 2029 planowane jest wprowadzenie nowej generacji pieniądza z nowoczesnymi zabezpieczeniami przed fałszerstwami.
Ostateczny termin i restrykcyjne zasady wymiany gotówki
Dla posiadaczy wycofanych nominałów kluczową datą jest 31 maja 2026 roku. Po tym terminie stare korony bezpowrotnie stracą wartość nominalną. Logistyka przedsięwzięcia może być trudna dla osób spoza Danii, ponieważ bank centralny wprowadził rygorystyczne warunki wymiany. Procedury wykluczają drogę korespondencyjną oraz pomoc pośredników finansowych w innych krajach ze względu na surowe przepisy bezpieczeństwa.
Wymiana jest możliwa wyłącznie w trzech placówkach Banku Narodowego Danii: w Kopenhadze, Aarhus oraz Odense. Do okienka należy stawić się osobiście, okazując ważny dokument tożsamości ze zdjęciem oraz wypełniając oświadczenie o pochodzeniu środków. Ma to zapobiec legalizacji pieniędzy z nieudokumentowanych źródeł. Po maju 2026 roku jedyną opcją pozostanie sprzedaż banknotów kolekcjonerom, co jednak może wiązać się z ceną znacznie niższą niż ich pierwotna wartość.