ZUS wypłaca pieniądze po zamarłych. Wystarczy złożyć 1 wniosek. Można zyskać minimum 42 tys. zł

ZUS umożliwia odebranie pieniędzy po zmarłych. Setki milionów złotych nadal czekają na wypłatę

Na subkontach emerytalnych prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych znajdują się ogromne kwoty należące do osób, które już nie żyją. Jak wynika z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, z 939 mln zł zgromadzonych na subkontach zmarłych Polaków aż około 660 mln zł wciąż nie zostało wypłaconych osobom uprawnionym. Powód jest prosty – bliscy często nie wiedzą, że mają prawo ubiegać się o te środki.

Skala problemu jest ogromna. W latach 2020–2024 zmarło 42 351 osób posiadających subkonto w ZUS, natomiast wypłaty środków dokonano jedynie w 8037 przypadkach. Oznacza to, że większość uprawnionych nie zgłosiła się po należne pieniądze. Jak poinformował wiceminister pracy Sebastian Gajewski: 

Kwota środków pozostających dotychczas na subkontach tych osób z powodu braku złożenia wniosku o ich wypłatę wynosi 659 mln zł.

ZUS podkreśla, że środki zgromadzone na subkontach nie przepadają po śmierci właściciela. Mogą zostać przekazane wskazanym osobom lub spadkobiercom, jednak nie dzieje się to automatycznie. Konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku przez osobę uprawnioną. Według danych przekazanych przez ZUS średnia wartość środków zgromadzonych na jednym subkoncie wynosi około 42 tys. zł, choć w indywidualnych przypadkach kwoty mogą być znacznie wyższe.

Kto może otrzymać pieniądze i jakie warunki trzeba spełnić?

Prawo do środków zgromadzonych na subkoncie ZUS mają osoby wskazane wcześniej przez zmarłego lub jego spadkobiercy. W praktyce oznacza to, że pieniądze mogą trafić nie tylko do członków najbliższej rodziny, ale także do innych osób, które zostały formalnie wskazane jako uprawnione.

Szczególne zasady obowiązują w przypadku małżeństw. Jeżeli zmarły pozostawał w związku małżeńskim i istniała wspólność majątkowa, połowa środków zgromadzonych na subkoncie przypada współmałżonkowi w ramach tzw. wypłaty transferowej. Pozostała część trafia do osób wskazanych przez zmarłego. Jeżeli takich wskazań nie było, środki wchodzą do masy spadkowej i są dziedziczone na zasadach ogólnych.

ZUS przypomina, że podstawowym warunkiem otrzymania pieniędzy jest złożenie wniosku. Sam fakt śmierci właściciela subkonta nie uruchamia procedury wypłaty. Co ważne, nie obowiązuje termin przedawnienia na zgłoszenie roszczenia. Oznacza to, że osoby uprawnione mogą wystąpić o wypłatę nawet wiele lat po śmierci bliskiego. Zakład zaznacza również, że przed złożeniem dokumentów warto ustalić, czy zmarły posiadał subkonto oraz czy wskazał osoby uprawnione do otrzymania środków.

Skąd pochodzą pieniądze zgromadzone na subkontach w ZUS?

Subkonto w ZUS jest częścią systemu emerytalnego funkcjonującego w Polsce od 2011 roku. Jest ono prowadzone dla osób objętych ubezpieczeniem emerytalnym i służy do ewidencjonowania części składek emerytalnych. To właśnie na tych subkontach odkładane są środki, które w określonych sytuacjach mogą podlegać dziedziczeniu.

Znacząca część pieniędzy znajdujących się dziś na subkontach ma związek z reformą systemu emerytalnego i zmianami dotyczącymi Otwartych Funduszy Emerytalnych. Część składek, które wcześniej trafiały do OFE, została przekazana do ZUS i zapisana właśnie na subkontach. Dzięki temu środki te zachowały charakter dziedziczny. Oznacza to, że po śmierci ubezpieczonego nie wracają do systemu, lecz mogą zostać wypłacone osobom uprawnionym.

ZUS wyjaśnia, że jeśli ubezpieczony wcześniej wskazał osoby uprawnione do przejęcia środków, instytucja może poinformować je o możliwości złożenia wniosku. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy takie wskazanie nigdy nie zostało dokonane. Wówczas Zakład nie wie, kogo zawiadomić o istnieniu pieniędzy pozostawionych na subkoncie. To właśnie dlatego setki milionów złotych pozostają niewypłacone mimo istnienia osób, które mogłyby je odzyskać.

Eksperci wskazują, że świadomość dotycząca funkcjonowania subkont nadal pozostaje niewielka, mimo że zgromadzone tam środki mogą stanowić znaczące wsparcie finansowe dla rodzin po śmierci bliskiej osoby.