RP: Ile jest wody w ropie? Orlen z mankiem w oleju napędowym

Orlen na językach

Już 5 czerwca akcjonariusze Orlenu zatwierdzili sprawozdanie finansowe koncernu za zeszły rok, z którego wynika, że Polski Koncern Naftowy zawiązał 156 mln zł rezerw od wartości posiadanych zapasów ropy naftowej. W swoim sprawozdaniu koncern wyjaśnił to sporem z państwową firmą PERN, która zarządza polską siecią rurociągów do przesyłu ropy naftowej i magazynów do przechowywania transportowanego surowca. 

Grupa PERN świadczy także usługi w zakresie dozowania dodatków i biokomponentów do paliw, wykonuje badania laboratoryjne produktów naftowych, inspekcje stanu technicznego rurociągów, dzierżawi włókna światłowodowe, prowadzi transmisje danych internetowych, a także oferuje usługi kolokacji.

Orlen w swoim sprawozdaniu napisał, że "5 marca 2020 r. PERN SA poinformował Spółkę, że w związku z przeprowadzoną przez niego jako operatora systemu rurociągowego inwentaryzacją zapasów ropy naftowej dostarczanej przez park zbiornikowy w Adamowie zapas operacyjny [rosyjskiej] ropy typu Rebco Spółki jest niższy o 89 653 ton metrycznych netto z powodu różnic w metodologii obliczenia ilości tego zapasu. W konsekwencji zdaniem PERN SA zapas operacyjny Spółki w zakresie ropy naftowej typu Rebco wyniósł 31 grudnia 2019 r. 535 812 ton metrycznych netto".

Orlen na minusie, manko w ropie 

Koncern kierowany przez Daniela Obajtka nie zgadza się ze stanowiskiem PERN i w swoim sprawozdaniu nawet zagroził tej firmie pozwami. Ale na wszelki wypadek wprowadził rezerwę na tę ilość ropy, której manko wykazała inwentaryzacja wykonana przez PERN.

PERN i PKN Orlen są spółkami, które nie mogą bez siebie funkcjonować z uwagi na charakter infrastruktury przesyłowej i magazynowej dla ropy naftowej i paliw. PKN Orlen jest uzależniony od dostaw ropy rurociągami obsługiwanymi przez PERN który to z kolei jest uzależniony od ilości przesyłanego surowca i taryf. Oczywiście interesy Orlenu i PERN-u w zakresie wysokości stawek za przesył i magazynowanie ropy naftowej są całkowicie rozbieżne.

Jak obliczać ilość wody w ropie naftowej dostarczanej przez PERN do płockiej rafinerii Orlenu? Ile jest ropy w ropie? Jak wyjaśnił wyborczej PERN, różnice opisane w sprawozdaniu Orlenu "wynikają z różnej metodologii badania parametrów ropy naftowej w momencie jej wejścia do Polski w Adamowie i jej przekazania do rafinerii PKN Orlen". 

Ile jest ropy w ropie?

PERN wskazał, że rozlicza się ze swoimi klientami rafineriami w jednostkach masy netto, czyli w ilości ropy naftowej wyrażonej w tonach bez uwzględnienia zanieczyszczeń, czyli na przykład wody. A tę ilość zanieczyszczeń określają na świecie różne standardy. Problem w tym, że te standardy różnią się oznaczaną zawartością wody. Według rosyjskiej normy GOST jest jej mniej, a według amerykańskiej ASTM więcej w tej samej ilości surowca brutto (wraz z zanieczyszczeniami). PERN dowodzi, że różnice te "doprowadziły do rozbieżności w ilości ropy przekazywanej do rafinerii". Sięgają one 0,09 proc. ilości ropy, która trafiła do rafinerii Orlenu. 

Stosowanie różnych norm sprawia, że wg rosyjskiej normy GOST w tonach metrycznych trafiało do instalacji PERN więcej (z mniejszą ilością wody), a wg amerykańskiej normy ASTM na wyjściu było jej mniej (z większą ilością wody). 

Inwentaryzacja PERN

Te rozbieżności między ewidencją a stanem faktycznym PERN stwierdził podczas wewnętrznej inwentaryzacji w listopadzie zeszłego roku. Zarządca polskich rurociągów poinformował Orlen o swoich ustaleniach i zaczął usuwać skutki rozbieżności. Według PERN trwają już negocjacje w sprawie zastąpienia aneksu, który wprowadził to zamieszanie. Gorzej jest jednak z likwidacją skutków stosowania od 12 lat rozbieżnych norm. Bo Orlen nie zgadza się na korektę "pozornej akumulacji" swoim zapasów "czystej" ropy naftowej w systemie PERN. 

Przypominamy, że PERN i PKN ORLEN zawarły porozumienia dotyczące realizacji inwestycji przewidzianych w Polityce Rządu RP dla infrastruktury logistycznej w sektorze naftowym, przyjętej przez Radę Ministrów 28.11.2017 r. z inicjatywy Pełnomocnika Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej.  W ramach podpisanych umów, PERN zobowiązał się do budowy nowego odcinka rurociągu paliwowego pomiędzy Boronowem a Trzebinią oraz zwiększenia możliwości dostaw rurociągowych paliw w kierunku Warszawy. Równocześnie firmy uzgodniły modernizację i rozbudowę infrastruktury przesyłowej ropy naftowej pomiędzy Podziemnym Magazynem Ropy i Paliw w Górze, a rafinerią w Płocku.