ZUS wstrzymał 800 plus rodzinie z Ukrainy. Po interwencji przyznał wypłatę i przeprosił
Od początku 2026 roku część cudzoziemców musi spełniać dodatkowe warunki, aby otrzymywać w Polsce 800 plus. Nowe przepisy szczególnie mocno zmieniły sytuację obywateli Ukrainy ze statusem UKR, ponieważ prawo do świadczenia zostało powiązane m.in. z aktywnością zawodową rodzica. W praktyce nowe zasady zaczęły prowadzić także do sporów dotyczących ich interpretacji. Jedna z takich spraw zakończyła się dopiero pod koniec września, gdy po miesiącach oczekiwania ZUS przyznał rodzinie należne pieniądze.
Przypadek jest szczególny, ponieważ dotyczy rodziny wychowującej kilkoro dzieci, w tym dziecko z niepełnosprawnością. To właśnie przewidziany w przepisach wyjątek od wymogu pracy stał się źródłem sporu z urzędem.
800 plus dla Ukraińców na nowych zasadach. ZUS sprawdza aktywność zawodową
Od 1 lutego 2026 roku zmieniły się zasady przyznawania 800 plus obywatelom Ukrainy ze statusem UKR, którzy przyjechali do Polski w związku z wojną. Dotychczasowe wypłaty zostały wstrzymane z końcem stycznia, a osoby chcące zachować prawo do świadczenia musiały złożyć nowy wniosek.
Jednym z najważniejszych nowych wymogów jest aktywność zawodowa w Polsce. ZUS sprawdza ją na podstawie danych znajdujących się w systemach publicznych. Za aktywność zawodową uznawane są m.in. zatrudnienie na umowie o pracę lub zlecenie, prowadzenie działalności gospodarczej, a także niektóre inne formy podlegania ubezpieczeniom.
To niejedyny warunek. Wnioskodawca i dziecko muszą mieszkać w Polsce, a dziecko w odpowiednim wieku powinno realizować obowiązek edukacyjny w polskiej placówce. ZUS może co miesiąc weryfikować, czy przesłanki nadal są spełniane i w określonych przypadkach wstrzymać wypłatę.
Przepisy przewidują jednak wyjątki od wymogu aktywności zawodowej. Dotyczą m.in. osób wnioskujących o pieniądze na dziecko będące obywatelem Polski albo posiadające odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności. Właśnie interpretacja tego ostatniego wyjątku stała się kluczowa w sprawie jednej z ukraińskich rodzin.
ZUS przyznał 800 plus tylko na jedno dziecko. Rodzina zakwestionowała decyzję
Pani Iryna przyjechała do Polski po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny w Ukrainie w 2022 roku i pobierała 800 plus na dzieci. Po zmianie przepisów sytuacja rodziny skomplikowała się, ponieważ kobieta nie spełniała nowego wymogu aktywności zawodowej.
Jedno z jej dzieci ma jednak orzeczenie o niepełnosprawności. Wiosną ZUS przyznał świadczenie właśnie na to dziecko, uznając przewidziany w ustawie wyjątek od obowiązku pracy. Jednocześnie urząd odmówił przyznania pieniędzy na dwoje jego rodzeństwa ze względu na brak zatrudnienia matki.
Taką interpretację zakwestionował ekspert prawny Marcin Wojewódka. Wskazywał, że sposób sformułowania przepisu może prowadzić do wniosku, iż osoba spełniająca przesłankę związaną z opieką nad dzieckiem z niepełnosprawnością jest zwolniona z wymogu aktywności zawodowej jako wnioskodawca. ZUS przyjął jednak w tej sprawie bardziej zawężającą wykładnię.
Rodzina zdecydowała się więc na inne rozwiązanie. Złożono kolejny wniosek o pieniądze, ale tym razem jako wnioskodawcę wskazano ojca dzieci, który pracuje zawodowo w Polsce. W ten sposób spełniony został podstawowy warunek aktywności zawodowej wymagany przy przyznawaniu 800 plus cudzoziemcom.
Nie zakończyło to jednak sprawy od razu. Na ostateczne rozpatrzenie dokumentów rodzina czekała przez kolejne miesiące.
Zobacz też: Ważny komunikat Banku Pekao. Chodzi o bezpieczeństwo pieniędzy klientów
Rodzina dostanie pieniądze. ZUS przeprosił za długie oczekiwanie
Decyzja w sprawie nowego wniosku zapadła dopiero pod koniec września. ZUS ostatecznie przyznał rodzinie prawo do 800 plus również na pozostałe dzieci. Oznacza to, że świadczenie będzie mogło być wypłacane zgodnie z nowymi zasadami na podstawie aktywności zawodowej ojca.
Instytucja odniosła się również do czasu, jaki zajęło rozpatrzenie sprawy. Rzeczniczka ZUS Anna Kalita przeprosiła rodzinę za przedłużające się postępowanie i zadeklarowała, że Zakład będzie dążył do tego, aby podobne opóźnienia nie powtarzały się w przyszłości.
Przypadek nie oznacza jednak zmiany ogólnych zasad wypłaty 800 plus dla Ukraińców. Od lutego osoby ze statusem UKR nadal muszą co do zasady wykazywać aktywność zawodową, a dzieci realizować obowiązek edukacyjny w Polsce. Wyjątki określone w ustawie pozostają natomiast źródłem możliwych sporów interpretacyjnych.
Obowiązujące przepisy stanowią, że warunek pracy nie dotyczy m.in. osób wnioskujących o 800 plus na dziecko posiadające określone orzeczenie o niepełnosprawności. Opisana sprawa pokazuje jednak, że przy rodzinach z kilkorgiem dzieci ustalenie zakresu tego wyjątku może nie być oczywiste.
Dla rodzin najważniejsze pozostaje to, kto formalnie składa wniosek. Jeżeli robi to rodzic spełniający warunek aktywności zawodowej, ZUS może zweryfikować tę informację na podstawie danych o ubezpieczeniach i zatrudnieniu. W przypadku odmowy zainteresowani mają również możliwość odwołania się od wydanej decyzji.
Obserwuj w Google News
