Polacy nagminnie zostawiają to przy kasach. Urząd skarbowy ostrzega przed konsekwencjami
Wielu Polaków po zrobieniu zakupów odchodzi od kasy, nie zabierając ze sobą paragonu. Choć taki nawyk może wydawać się nieistotny, Krajowa Administracja Skarbowa ostrzega przed jego konsekwencjami. Pozostawiony dowód sprzedaży może zostać wykorzystany do nieuczciwych praktyk podatkowych, a jego brak bywa problematyczny również dla konsumentów. Warto jednak wiedzieć, że polskie przepisy inaczej traktują obowiązki sprzedawców i klientów. W określonych sytuacjach za niewydanie dokumentu grożą poważne kary finansowe.
Skarbówka od lat prowadzi kampanie zachęcające Polaków do odbierania paragonów. Problem nie sprowadza się jednak wyłącznie do dokumentowania codziennych wydatków. Chodzi również o prawidłowe rejestrowanie sprzedaży oraz pieniądze, które powinny trafiać do budżetu państwa.
Paragon fiskalny potwierdza zakupy. Sprzedawca musi przestrzegać przepisów
Paragon fiskalny stanowi jeden z podstawowych dokumentów potwierdzających sprzedaż towarów i usług. Zawiera między innymi nazwę sprzedawcy, numer NIP, datę transakcji, nazwy zakupionych produktów, ich ceny oraz informacje dotyczące podatku VAT. Pozwala więc sprawdzić, czy kwota naliczona przy kasie odpowiada rzeczywistej wartości zakupów.
Obowiązek ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kas rejestrujących dotyczy znacznej części przedsiębiorców prowadzących sprzedaż na rzecz konsumentów. Przepisy przewidują jednak określone zwolnienia, zależne między innymi od rodzaju działalności i sposobu dokonywania płatności.
Jeżeli przedsiębiorca podlega obowiązkowi stosowania kasy fiskalnej, powinien zarejestrować transakcję i wydać kupującemu właściwy dokument. Może to być paragon papierowy albo, po spełnieniu odpowiednich warunków, elektroniczny.
Ministerstwo Finansów podkreśla, że nie każdy dokument otrzymany przy kasie jest paragonem fiskalnym. Przykładowo potwierdzenie zapłaty kartą z terminala płatniczego nie zastępuje dokumentu rejestrującego sprzedaż na kasie.
Podobny problem dotyczy niektórych lokali gastronomicznych, w których klientom wydawane bywają rachunki kelnerskie. Takie wydruki mogą zawierać wykaz zamówionych produktów i należną kwotę, ale nie stanowią paragonu fiskalnego.
Właśnie dlatego administracja skarbowa zachęca konsumentów do sprawdzania otrzymywanych dokumentów. Prawidłowy paragon powinien zawierać między innymi oznaczenie "PARAGON FISKALNY”, dane przedsiębiorcy, jego NIP oraz oznaczenia identyfikujące kasę.
Skarbówka ostrzega przed zostawianiem paragonów. Chodzi o poważne nadużycia
Klient nie ma prawnego obowiązku zabierania paragonu po zakończeniu zakupów. Może pozostawić dokument przy kasie i nie grozi mu za to żadna kara. Ministerstwo Finansów zwraca jednak uwagę, że takie postępowanie może sprzyjać nieuczciwym praktykom.
Jednym z zagrożeń jest wykorzystywanie pozostawionych paragonów do wystawiania fikcyjnych faktur. Nieuczciwy przedsiębiorca może posłużyć się dokumentem dotyczącym rzeczywistej sprzedaży, aby stworzyć fakturę dla podmiotu, który faktycznie nie dokonał zakupu.
Takie działania mogą służyć nieuprawnionemu obniżaniu zobowiązań podatkowych lub wyłudzaniu zwrotów VAT.
Krajowa Administracja Skarbowa ostrzega również przed procederem polegającym na ukrywaniu rzeczywistej sprzedaży. Nieuczciwi sprzedawcy mogą nie rejestrować części transakcji, przez co należny podatek nie trafia do budżetu państwa.
Skala możliwych nadużyć bywa znaczna. We wrześniu 2026 roku podlaska KAS poinformowała o wynikach kontroli przedsiębiorcy prowadzącego stacje kontroli pojazdów. W latach 2022-2025 firma nie zaewidencjonowała około 30 tys. wpłat klientów na łączną kwotę przekraczającą 3 mln zł.
W rezultacie zaniżono zobowiązania z tytułu VAT o ponad 700 tys. zł. Przedsiębiorca przyznał się do nieprawidłowości, skorygował deklaracje i uregulował należny podatek wraz z odsetkami.
KAS podkreśliła, że konsekwentne odbieranie dowodów zakupu przez klientów mogłoby utrudnić prowadzenie podobnego procederu na tak dużą skalę.
Brak paragonu a reklamacja. Jakie kary grożą za niewydanie dowodu sprzedaży?
Niezabranie paragonu nie oznacza, że konsument traci prawo do reklamacji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnia, że zakup można udokumentować również w inny sposób, na przykład potwierdzeniem transakcji kartą, korespondencją elektroniczną lub zeznaniami świadków.
Sprzedawca nie może uzależniać przyjęcia reklamacji od przedstawienia paragonu fiskalnego. Dokument ten znacznie ułatwia jednak wykazanie, kiedy, gdzie i za jaką kwotę dokonano zakupu.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku dobrowolnego zwrotu pełnowartościowego towaru kupionego w sklepie stacjonarnym. Przedsiębiorca zasadniczo nie ma obowiązku przyjmowania takiego zwrotu, a jeżeli go umożliwia, może określić warunki, w tym wymagane potwierdzenie zakupu.
Znacznie poważniejsze konsekwencje grożą przedsiębiorcom, którzy pomimo ustawowego obowiązku nie wydają paragonów.
Zgodnie z art. 62 Kodeksu karnego skarbowego sprzedaż z pominięciem kasy rejestrującej lub niewydanie dokumentu potwierdzającego sprzedaż może stanowić przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe.
W 2026 roku maksymalna grzywna za wykroczenie skarbowe wynosi co do zasady 96 120 zł. W przypadku przestępstwa skarbowego wysokość kary zależy od liczby i wysokości stawek dziennych. Nie jest więc tak, że za każdy niewydany paragon automatycznie nakładana jest taka sama kara.
Konsument, który nie otrzymał należnego paragonu, może zgłosić nieprawidłowość do urzędu skarbowego, za pośrednictwem aplikacji e-Paragony albo bezpłatnej infolinii pod numerem 800 060 000.
Skarbówka zachęca do takich zgłoszeń, przypominając, że prawidłowe ewidencjonowanie sprzedaży pomaga ograniczać szarą strefę i chronić uczciwą konkurencję.
