ZUS ponownie przelicza emerytury. Te roczniki zyskają najwięcej

Nie wszyscy muszą jednak samodzielnie składać wnioski. W przypadku tzw. emerytur czerwcowych ZUS ma dokonać przeliczenia z urzędu. Inaczej wygląda sytuacja osób, których świadczenia pomniejszono o kwoty wcześniej pobranych emerytur.

Kto może złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury?

Ponowne przeliczenie świadczenia może być szansą na zwiększenie miesięcznych wpływów z ZUS. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w materiale Dziennik.pl, możliwość ta dotyczy przede wszystkim kilku grup emerytów. Pierwszą z nich są osoby, które po przejściu na emeryturę nadal pracują i odprowadzają składki na ubezpieczenia społeczne. Dodatkowe wpłaty powiększają zgromadzony kapitał, dlatego świadczenie może zostać ponownie obliczone. Wniosek można składać raz w roku lub po zakończeniu pracy.

Kolejna grupa to seniorzy, którzy odnaleźli dokumenty potwierdzające wcześniejsze okresy zatrudnienia albo wyższe zarobki. Chodzi mi.in. o świadectwa pracy, umowy i zaświadczenia z archiwów. Takie materiały mogą mieć znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy dotyczą okresów sprzed 1999 roku. Warto również zwrócić uwagę na osoby pobierające wcześniej emeryturę wcześniejszą. Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn, mogą one wystąpić o wyliczenie świadczenia na nowych zasadach.

W materiale wskazano także art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jako jedną z podstaw ponownego przeliczania świadczeń. Przywołano również art. 110, zgodnie z którym mniej korzystny wynik ponownego obliczenia nie powinien prowadzić do obniżenia dotychczasowej emerytury. Jeśli nowe wyliczenie okaże się niższe, pozostaje dotychczasowa, wyższa kwota. Oznacza to, że przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, czy emeryt należy do jednej z grup uprawnionych do ponownego ustalenia wysokości świadczenia.

Emerytury czerwcowe przeliczone automatycznie. Seniorzy nie muszą składać wniosków

Szczególną grupę stanowią osoby określane jako emeryci czerwcowi. Problem dotyczył seniorów, którzy przeszli na emeryturę w czerwcu w latach 2009–2019. W ich przypadku niekorzystne zasady waloryzacji składek powodowały, że świadczenia były niższe o około 200–300 zł miesięcznie w porównaniu z emeryturami przyznawanymi w innych miesiącach. 

W praktyce oznacza to, że ZUS ma przeliczyć emerytury z urzędu. Seniorzy objęci tym rozwiązaniem nie muszą składać dodatkowych wniosków ani pism. Według informacji podanych w materiale Dziennik.pl przeciętna podwyżka ma wynieść około 200–220 zł brutto miesięcznie. Jest to wzrost świadczenia na przyszłość, a nie jednorazowa wypłata rekompensaty za wcześniejsze lata.

Ważne jest właśnie rozróżnienie między podwyższeniem emerytury a wyrównaniem za okres, w którym świadczenie było wypłacane w niższej wysokości. Ustawa naprawcza nie przewidziała wypłaty zaległych kwot ani rekompensat za minione lata. Seniorzy, których dotyczy problem emerytur czerwcowych, mogą oczekiwać wyższego comiesięcznego świadczenia, ale nie powinni zakładać, że otrzymają dodatkowo pieniądze za cały wcześniejszy okres pobierania zaniżonej emerytury. 

Roczniki 1949–1959 mogą walczyć o wyższe świadczenia. Sprawa wymaga działania

Osobną grupą są emeryci, których świadczenia zostały pomniejszone o kwoty pobranych wcześniej emerytur wcześniejszych. Sprawa wiąże się z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego o sygnaturze SK 140/20. W materiale wskazano, że problem dotyczy kobiet urodzonych w latach 1949–1959, z wyłączeniem rocznika 1953, którego sytuacja została wcześniej uregulowana. Wśród mężczyzn chodzi o osoby urodzone w latach 1949–1952 oraz w 1954 roku.

ZUS nie podwyższa automatycznie świadczeń na podstawie samego wyroku TK. Seniorzy, którzy chcą ubiegać się o korzystniejsze wyliczenie, muszą złożyć wniosek do ZUS. Jeśli otrzymają decyzję odmowną, kolejnym krokiem jest odwołanie do sądu okręgowego. Sądy powszechne w większości przypadków orzekają na korzyść emerytów. Na drodze sądowej można również ubiegać się o jednorazowe wyrównanie za minione lata. Potencjalna różnica w miesięcznym świadczeniu może wynosić od kilkuset do nawet ponad 1000 zł.

Materiał opisuje także sposób obliczania emerytury po przeliczeniu składek z dalszej pracy. ZUS uwzględnia nowe składki zgromadzone od momentu przyznania dotychczasowego świadczenia, następnie je waloryzuje, a uzyskany kapitał dzieli przez średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach, zgodnie z tablicami GUS. Wniosek o ponowne przeliczenie składek można złożyć na formularzu ERPO. Osobiście w placówce, pocztą lub przez internet za pośrednictwem PUE ZUS.