Masz kredyt gotówkowy? Resort chce zakazać odsetek od prowizji

Założenia nowej ustawy o kredycie konsumenckim pojawiły się 3 listopada w wykazie prac rządu. Przygotowuje je Ministerstwo Sprawiedliwości. Jeden z zapisanych tam pomysłów dotyczy odsetek naliczanych od prowizji, składek ubezpieczeniowych i innych kosztów sfinansowanych kredytem. Resort chce, by bank mógł pobierać odsetki tylko od pieniędzy faktycznie udostępnionych klientowi.

To istotne również przy zwykłym kredycie gotówkowym. Jeśli prowizja jest doliczona do pożyczanej kwoty, klient oddaje nie tylko samą prowizję. W ratach może płacić również odsetki od tej części długu.

50 tys. zł na konto, a odsetki od 55 tys. zł

Wyobraźmy sobie kredyt, z którego klient otrzymuje 50 tys. zł. Bank nalicza 5 tys. zł prowizji, nie pobiera jej od razu, ale dopisuje do kwoty spłacanej w ratach. Jeśli oprocentuje całość, odsetki liczy od 55 tys. zł, choć do dyspozycji kredytobiorcy trafiło 50 tys. zł. Ostateczny koszt zależy od oprocentowania i okresu spłaty - same 5 tys. zł prowizji nie mówi jeszcze, ile wyniosą dodatkowe odsetki.

Zapowiadany zakaz dotyczy odsetek od prowizji, nie samej możliwości pobrania prowizji. Ministerstwo chce wyraźnie rozdzielić pieniądze wypłacone klientowi od kosztów udzielenia kredytu. Te drugie nie miałyby powiększać kwoty, od której naliczane są odsetki.

To nie jest jednak problem, który pojawił się dopiero wraz z nową propozycją. W kwietniu Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrzył sprawę polskiego kredytobiorcy, którego bank obciążył odsetkami również od sfinansowanej kredytem składki ubezpieczeniowej. Trybunał uznał, że umownej stopy oprocentowania nie można stosować do kosztów, których faktycznie nie wypłacono konsumentowi. Wskazał przy tym również inne opłaty związane z kredytem.

Masz już umowę? Sprawdź, od jakiej kwoty bank liczy odsetki

Jeśli spłacasz kredyt, możesz już dziś sprawdzić, czy bank naliczał odsetki również od prowizji lub ubezpieczenia i wystąpić o zwrot tych odsetek. W umowie i formularzu informacyjnym znajdziesz kwotę kredytu, prowizję oraz całkowitą kwotę do zapłaty, a w harmonogramie wysokość rat. Jeśli z dokumentów nie wynika, od jakiej kwoty naliczane są odsetki, zapytaj o to bank w reklamacji.

We wrześniu Związek Banków Polskich uznał, że banki powinny przestać naliczać takie odsetki zarówno w nowych kredytach, jak i tych już spłacanych. W przypadku umów, które nadal obowiązywały 23 kwietnia 2026 r., gdy zapadł wyrok TSUE, ZBP zaproponował zwrot odsetek pobranych od tego dnia. Rzecznik Finansowy uważa, że banki powinny oddać klientom również odsetki pobrane wcześniej.

Każdy bank ma sam ustalić sposób rozliczenia i poinformowania klientów. Jeśli nie uwzględni reklamacji, można zwrócić się o pomoc do Rzecznika Finansowego. Sama zapowiedź nowej ustawy nie obniża rat ani nie uruchamia zwrotu pieniędzy.

Kredyt bez odsetek? Rząd chce zmienić zasady

Za niektóre naruszenia przepisów bank lub firma pożyczkowa może stracić prawo do odsetek i innych kosztów kredytu. Konsument może wtedy, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, spłacić tylko pożyczoną kwotę. To tzw. sankcja kredytu darmowego.

Ministerstwo chce zachować to prawo klientów, ale zmienić zasady jego stosowania. Dziś za naruszenia o różnej wadze bank może stracić prawo do wszystkich odsetek i innych kosztów kredytu. Po zmianach skutek dla banku miałby zależeć od tego, jak poważny był błąd. Resort nie podał jeszcze, w których przypadkach klient nadal będzie mógł spłacić tylko pożyczoną kwotę, a w których przewidziana będzie inna sankcja.

Rząd planuje przyjąć projekt w II kwartale 2027 r. Potem ustawa będzie musiała przejść przez parlament, zostać podpisana przez prezydenta i ogłoszona. Kiedy nowe zasady zaczną obowiązywać, jeszcze nie wiadomo.