Nawet kilkaset złotych więcej co miesiąc. ZUS może przeliczyć świadczenie na korzystniejszych zasadach
Wielu polskich emerytów nie zdaje sobie sprawy, że wysokość przyznanego świadczenia nie zawsze jest ostateczna. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w określonych przypadkach może ponownie obliczyć emeryturę, uwzględniając dodatkowe składki lub wcześniej nieudokumentowane okresy zatrudnienia. Dla części seniorów oznacza to możliwość zwiększenia miesięcznych wypłat nawet o kilkaset złotych. Istnieje również grupa kobiet, w przypadku których podwyżka może wynieść średnio około 900 zł miesięcznie, a cały proces odbywa się bez konieczności składania wniosku.
Nie wszystkie możliwości zwiększenia świadczenia wymagają przepracowania kolejnych lat. Czasami znaczenie mają dokumenty przechowywane od kilku dekad, które nie zostały uwzględnione podczas pierwszego wyliczania emerytury. Przepisy przewidują jednak różne procedury w zależności od historii ubezpieczeniowej i sposobu ustalenia dotychczasowego świadczenia.
Emerytury w Polsce. Od czego zależy wysokość świadczenia z ZUS?
Wysokość emerytury wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zależy przede wszystkim od przebiegu aktywności zawodowej ubezpieczonego, zgromadzonych składek oraz wieku przejścia na emeryturę. Istotne znaczenie ma również system, według którego obliczane jest świadczenie. Osoby objęte starszymi zasadami podlegają częściowo innym regulacjom niż seniorzy, których emerytury ustalono na podstawie kapitału zgromadzonego na indywidualnym koncie.
W przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku podstawę wyliczenia stanowią przede wszystkim zwaloryzowane składki emerytalne zapisane w ZUS, kapitał początkowy oraz, w odpowiednich przypadkach, pieniądze zgromadzone na subkoncie. ZUS dzieli tę kwotę przez średnie dalsze trwanie życia, ustalane na podstawie tablic publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny.
Oznacza to, że znaczenie ma zarówno wysokość wynagrodzenia i odprowadzanych składek, jak i moment zakończenia aktywności zawodowej. Co do zasady późniejsze przejście na emeryturę może zwiększyć miesięczne świadczenie, ponieważ zgromadzony kapitał jest dzielony przez mniejszą liczbę miesięcy prognozowanego dalszego życia.
Przyznana emerytura podlega również corocznej waloryzacji, która ma ograniczać skutki wzrostu cen. Nie jest to jednak jedyny sposób zwiększenia wypłat.
W określonych okolicznościach senior może wystąpić o indywidualne przeliczenie świadczenia. ZUS uwzględnia wówczas nowe informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia, a ostateczny rezultat zależy od sytuacji konkretnej osoby.
ZUS może przeliczyć emeryturę. Jakie dokumenty trzeba przygotować?
Jednym ze sposobów zwiększenia emerytury jest ponowne obliczenie świadczenia z uwzględnieniem wcześniej nieprzedstawionych dokumentów. Dotyczy to szczególnie osób, które pracowały przed 1999 rokiem, ponieważ informacje o ich zatrudnieniu i wynagrodzeniach nie zawsze zostały w pełni uwzględnione podczas ustalania kapitału początkowego.
Warto odszukać między innymi świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, dokumenty ERP-7, dawniej Rp-7, oraz legitymacje ubezpieczeniowe zawierające informacje o wysokości zarobków. Jeżeli pozwolą one udokumentować nieuwzględnione wcześniej okresy ubezpieczenia lub wyższe wynagrodzenie, mogą wpłynąć na wysokość emerytury.
Możliwość przeliczenia przysługuje również osobom, które po przejściu na emeryturę kontynuowały pracę i odprowadzały składki emerytalne. W przypadku świadczeń obliczanych według nowych zasad ZUS uwzględnia dodatkowo zgromadzone składki i dzieli je przez właściwe średnie dalsze trwanie życia.
Jak podaje WP Finanse, przykładowa 61-letnia kobieta zarabiająca około 9 tys. zł brutto może po kolejnym roku pracy zwiększyć emeryturę o około 90 zł miesięcznie. W przypadku 66-letniego mężczyzny wzrost może przekroczyć 100 zł.
Podstawowym formularzem służącym do ponownego obliczenia emerytury jest wniosek ERPO. Z kolei do ponownego ustalenia kapitału początkowego służy formularz EKP. Dokumenty można złożyć w ZUS, a wniosek ERPO także za pośrednictwem eZUS.
Co istotne, jeżeli przeliczenie świadczenia dałoby niższą kwotę niż dotychczasowa, ZUS nadal będzie wypłacał emeryturę w poprzedniej wysokości.
Zobacz też: Taka będzie zima 2026/2027 w Polsce. Prognoza IMGW wskazuje na nagły zwrot
Nawet 900 zł więcej emerytury. Kobiety z OFE mogą liczyć na automatyczne przeliczenie
Szczególne zasady dotyczą kobiet, które należały do Otwartych Funduszy Emerytalnych i po ukończeniu 60 lat uzyskały prawo do okresowej emerytury kapitałowej. Po osiągnięciu 65. roku życia ZUS ponownie ustala wysokość ich świadczenia, uwzględniając zwaloryzowane składki, kapitał początkowy oraz środki zgromadzone na subkoncie.
Mechanizm ten może przynieść znaczącą podwyżkę. Jak informuje WP Finanse, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski wskazywał podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu, że średni wzrost emerytury w takiej sytuacji wynosi około 900 zł miesięcznie.
Nie oznacza to jednak, że każda seniorka otrzyma dokładnie taką kwotę. Wysokość podwyżki zależy od indywidualnego kapitału emerytalnego i historii ubezpieczeniowej. Samo członkostwo w OFE nie gwarantuje również uzyskania dodatkowych pieniędzy.
W 2026 roku 65 lat kończą kobiety urodzone w 1961 roku. Te, które spełniają warunki przewidziane dla okresowej emerytury kapitałowej, mogą zostać objęte ponownym wyliczeniem świadczenia. Co do zasady ZUS przeprowadza tę procedurę z urzędu, bez konieczności składania dodatkowych dokumentów.
Wyjątek dotyczący terminu przeliczenia może obejmować kobiety, którym okresową emeryturę kapitałową przyznano przed październikiem 2017 roku. W ich przypadku możliwe jest wcześniejsze wystąpienie z wnioskiem po ukończeniu 65 lat.
Nowa emerytura nie może być niższa od dotychczasowej łącznej kwoty emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i okresowej emerytury kapitałowej. Przeliczenie nie musi jednak w każdym przypadku oznaczać wzrostu wypłaty.
