Polki z największą luką emerytalną. Musiałyby odkładać 2400 zł miesięcznie

Z analizy danych zawartych w listopadowym raporcie „Pensions Outlook 2026” wynika, że w żadnym z pozostałych 40 badanych państw kobiety nie musiałyby odkładać tak dużej części pensji jak w Polsce. Wśród mężczyzn Polska zajmuje trzecie miejsce w Europie – za Litwą i Irlandią.

Aż 2400 zł dla kobiety, 1600 zł dla mężczyzny

Raport pokazuje lukę jako część wynagrodzenia, a nie kwotę w złotych. Serwis Euronews przeliczył wynik dla mężczyzny zarabiającego w Polsce średnią krajową: to ok. 1600 zł miesięcznie.

Na podstawie tych samych danych BiznesInfo wyliczyło kwotę dla kobiety - blisko 2400 zł miesięcznie. To o 800 zł więcej niż w przypadku mężczyzny zarabiającego tyle samo.

Autorzy raportu przyjęli, że pracownik chce po przejściu na emeryturę zachować dochód równy 70 proc. wcześniejszej pensji brutto. Wyliczone kwoty należałoby odkładać obok obowiązkowych składek przez całą karierę, aby zgromadzony kapitał uzupełniał późniejszą emeryturę.

Model zakłada rozpoczęcie pracy i oszczędzania w wieku 22 lat oraz regularne wpłaty aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. Kto zacznie oszczędzać później, ma mniej czasu na zbudowanie kapitału i musiałby przeznaczać na ten cel jeszcze większą część pensji.

Pięć lat różnicy mocno obniża emerytury Polek

Obecnie kobieta może przejść na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyzna – w wieku 65 lat. Jeżeli oboje skorzystają z tego prawa od razu, kobieta będzie opłacać składki i gromadzić dodatkowe oszczędności o pięć lat krócej.

Wcześniejsze zakończenie pracy obniża świadczenie również przez sposób jego obliczania. Zebrany w ZUS kapitał jest dzielony przez przewidywaną liczbę miesięcy dalszego życia. Przy przejściu na emeryturę w wieku 60 lat trzeba rozłożyć pieniądze na więcej wypłat niż w wieku 65 lat. Nawet taki sam kapitał przełożyłby się więc na niższą miesięczną emeryturę. Poza tym, kobiety żyją przeciętnie dłużej niż mężczyźni, dlatego niższe świadczenie musi im zwykle wystarczyć na dłużej.

Pierwsze miejsce Polek nie wynika w tym zestawieniu z niższych zarobków, ponieważ model porównuje kobiety i mężczyzn otrzymujących taką samą, przeciętną pensję. Decydujące znaczenie ma przede wszystkim niższy wiek emerytalny.

Rzeczywista sytuacja może być jeszcze trudniejsza. Raport zakłada pełną i nieprzerwaną karierę, tymczasem okresy bez pracy oraz lata z niższymi zarobkami zmniejszają kapitał zapisany w ZUS. Dla wielu kobiet przerwy w zatrudnieniu wiążą się z opieką nad dziećmi albo innymi członkami rodziny.

Ranking pokazuje skalę problemu. Własną kwotę znajdziesz w eZUS

Wyliczone 2400 zł dotyczy modelowej osoby zarabiającej średnią krajową. Rzeczywista luka zależy od zarobków, przebiegu zatrudnienia, odprowadzonych składek, wieku zakończenia pracy oraz oszczędności zgromadzonych poza ZUS. Raport pokazuje skalę problemu, ale odpowiedzi na pytanie, ile może zabraknąć konkretnej osobie, trzeba szukać we własnych danych z ZUS.

W eZUS lub aplikacji mZUS można sprawdzić informację o stanie konta: zapisane składki, kapitał początkowy i środki na subkoncie. Osoby, które ukończyły 35 lat, znajdą tam również prognozowaną wysokość emerytury.

ZUS przedstawia prognozę w dwóch wariantach: przy dalszej pracy i opłacaniu składek oraz przy zakończeniu wpłat. W kalkulatorze emerytalnym można dodatkowo sprawdzić, ile może dać odłożenie przejścia na emeryturę o kilka lat. Wynik jest kwotą brutto, ale przy porównywaniu go z dzisiejszą pensją trzeba pamiętać o przyszłych cenach. Za kilkanaście lat za tę samą sumę będzie można kupić mniej niż dziś. 

Mniejsza wpłata również buduje kapitał na emeryturę

Kwota wynikająca z modelu opisanego w raporcie OECD, może być dla większości gospodarstw domowych poza zasięgiem. Nie oznacza to jednak, że mniejsze wpłaty niczego nie zmienią. Regularne oszczędzanie nawet niższych sum powiększa kapitał, który będzie można wykorzystać po zakończeniu pracy.

Do rachunku trzeba wliczyć pieniądze już gromadzone w Pracowniczych Planach Kapitałowych (PPK). Podstawowa wpłata pracownika wynosi 2 proc. wynagrodzenia, a pracodawca dokłada 1,5 proc. Na rachunek mogą trafiać również dopłaty państwowe. Uczestnik PPK nie buduje więc oszczędności wyłącznie z własnej kieszeni.

Prowadzący działalność powinien natomiast sprawdzić, od jakiej podstawy opłaca składki emerytalne. Składki naliczane od kwoty znacznie niższej niż rzeczywisty dochód oznaczają również niższą przyszłą emeryturę. Przedsiębiorca osiągający dochody podobne do pracownika może przez to potrzebować większego prywatnego kapitału.

Pierwsze miejsce Polek w zestawieniu nie jest abstrakcyjną statystyką. Pokazuje, jak mocno po zakończeniu pracy może spaść dochód nawet osoby regularnie opłacającej składki. Najgorszy moment na sprawdzenie własnej luki emerytalnej nadejdzie wtedy, gdy zabraknie już czasu, aby ją zmniejszyć.