Rodziny mundurowych dostaną nowe przywileje. Sejm zdecydował, chodzi także o pieniądze
Rodziny funkcjonariuszy i żołnierzy mogą wkrótce zyskać dostęp do nowych ulg i świadczeń. Sejm przyjął ustawę wprowadzającą Kartę Rodziny Mundurowej, która ma zapewnić uprawnionym między innymi tańsze podróże koleją, niższe opłaty za paszport i ułatwiony dostęp do lekarza. Rozwiązanie obejmie nie tylko osoby pozostające w służbie, ale również określone grupy emerytów mundurowych, weteranów oraz ich bliskich. Nie wszyscy otrzymają jednak identyczne przywileje. Szczególne ograniczenia przewidziano dla strażaków ochotników.
Nowe przepisy uzyskały zdecydowane poparcie posłów, ale proces legislacyjny jeszcze się nie zakończył. Tymczasem zapowiadane rozwiązanie ma znaczenie nie tylko dla domowych budżetów. Jest również elementem porozumienia zawartego ze związkowcami reprezentującymi służby mundurowe.
Mundurowi i ich rodziny czekają na wsparcie. Karta była częścią porozumienia
Pomysł wprowadzenia Karty Rodziny Mundurowej pojawił się w związku z postulatami dotyczącymi warunków służby oraz wsparcia rodzin funkcjonariuszy i żołnierzy. Szczególną uwagę zwracano na obowiązki zawodowe wiążące się z dyspozycyjnością, ryzykiem oraz częstą nieobecnością w domu.
W grudniu 2024 roku przedstawiciele służb mundurowych rozpoczęli ogólnopolską akcję protestacyjną. Wśród zgłaszanych postulatów znalazły się rozwiązania dotyczące wynagrodzeń, warunków zatrudnienia i dodatkowych świadczeń.
Przełom nastąpił 6 marca 2025 roku, kiedy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarło porozumienie ze związkowcami. Jednym z jego elementów było właśnie wprowadzenie specjalnej karty dla rodzin mundurowych. Porozumienie doprowadziło do zawieszenia protestu.
Początkowo zakładano, że nowe przywileje będą dostępne jeszcze w 2025 roku. Prace legislacyjne przedłużały się jednak, co wywoływało niezadowolenie środowiska funkcjonariuszy.
We wrześniu 2026 roku NSZZ Policjantów ponownie domagał się realizacji wcześniejszych zobowiązań, wskazując na opóźnienia w procedowaniu przepisów.
Ostatecznie projekt ustawy przygotowany przez posłów Koalicji Obywatelskiej, PSL i Lewicy trafił pod głosowanie 6 listopada. Za jego przyjęciem opowiedziało się 431 posłów, dziewięciu było przeciw, a trzech wstrzymało się od głosu.
Uchwalona przez Sejm ustawa przewiduje konkretne oszczędności oraz ułatwienia w korzystaniu z usług publicznych.
Karta Rodziny Mundurowej. Tańszy paszport, bilety i pierwszeństwo u lekarza
Karta Rodziny Mundurowej ma zapewniać uprawnionym szereg przywilejów, które mogą przełożyć się na realne oszczędności. Jednym z najważniejszych rozwiązań są zniżki na przejazdy kolejowe.
Ustawa przewiduje ulgę w wysokości 37 proc. na określone bilety jednorazowe oraz 49 proc. na imienne bilety miesięczne. Oznacza to, że przy bilecie objętym ulgą, kosztującym standardowo 100 zł, uprawniony pasażer zapłaci 63 zł.
Kolejnym udogodnieniem mają być obniżone opłaty za wydanie paszportu. Dorośli posiadacze karty otrzymają 50-procentową zniżkę, a dzieci - 75-procentową. Przy standardowej opłacie za paszport dla osoby dorosłej, wynoszącej 140 zł, nowa ulga oznaczałaby wydatek w wysokości 70 zł.
Wśród przewidzianych uprawnień znalazł się również dostęp do określonych świadczeń zdrowotnych poza standardową kolejnością. Dotyczy to placówek podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwu Obrony Narodowej, a nie wszystkich przychodni i szpitali w Polsce.
Przepisy mają także zapewnić pierwszeństwo przy przyjmowaniu dzieci do publicznych przedszkoli w określonych sytuacjach związanych ze zmianą miejsca zamieszkania rodziny.
Dodatkowo przewidziano możliwość korzystania ze zniżek oferowanych przez przedsiębiorców oraz instytucje przystępujące do programu. Katalog partnerów i konkretnych rabatów ma zostać dopiero ustalony.
Z nowych rozwiązań będą mogli korzystać między innymi uprawnieni żołnierze, policjanci, funkcjonariusze Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa, a także ich małżonkowie i dzieci.
Nie wszyscy mundurowi dostaną te same przywileje. Co ze strażakami OSP?
Podczas prac parlamentarnych zdecydowano o rozszerzeniu Karty Rodziny Mundurowej również na strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych uczestniczących w działaniach ratowniczych. Według danych przedstawionych przez MSWiA grupa ta liczy około 250 tys. osób, a po uwzględnieniu ich rodzin liczba potencjalnych beneficjentów jest znacznie większa.
Strażacy ochotnicy nie otrzymają jednak wszystkich uprawnień przewidzianych dla pozostałych służb.
Zgodnie z ustawą uchwaloną przez Sejm druhowie OSP i ich rodziny będą mogli korzystać z 37-procentowej ulgi na określone jednorazowe przejazdy kolejowe oraz z preferencyjnych opłat paszportowych. Obejmą ich również rabaty oferowane przez partnerów programu.
Nie przewidziano natomiast dla nich 49-procentowej ulgi na imienne bilety miesięczne ani szczególnego pierwszeństwa w dostępie do świadczeń zdrowotnych w placówkach MSWiA i MON. Ich dzieci nie zostaną również objęte nowym pierwszeństwem w rekrutacji do przedszkoli.
Według szacunków resortu spraw wewnętrznych wdrożenie programu ma kosztować około 50 mln zł w pierwszym roku oraz 40 mln zł rocznie w kolejnych latach.
Nowa karta ma być dostępna zarówno w tradycyjnej formie, jak i elektronicznie, między innymi za pośrednictwem aplikacji mObywatel.
Ustawa przewiduje również ustanowienie Dnia Rodziny Mundurowej, obchodzonego 15 maja.
Na razie z nowych świadczeń nie można jednak korzystać. Sejm uchwalił ustawę 6 listopada 2026 roku, a 9 listopada przekazano ją do Senatu i prezydenta. Przed wejściem w życie konieczne jest zakończenie procesu legislacyjnego i ogłoszenie przepisów.
Resort spraw wewnętrznych zapowiadał uruchomienie programu w 2027 roku. Ostateczny termin będzie zależał od dalszych prac nad ustawą.
