BiznesINFO.pl
holiday-2880261 1920

pixabay.com

Urlop wypoczynkowy - kiedy i komu przysługuje?

3 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Michał Fitz

Udostępnij:



Urlop wypoczynkowy jest istotnym prawem przysługującym pracownikom zatrudnionym na mocy umowy o pracę. Powszechnie jest bardzo doceniany, ponieważ pozwala pracownikowi na odpoczynek od pracy bez konieczności zamartwiania się uszczerbkiem na
wynagrodzeniu związanym z wyrobieniem mniejszej ilości godzin w związku z
wolnym w danym okresie. Warto więc być zaznajomionym z tym pojęciem i jego
niuansami, by móc z tego prawa swobodnie korzystać. Urlop wypoczynkowy – kiedy
i komu przysługuje?

Urlop wypoczynkowy – definicja

By dobrze zrozumieć pojęcie urlopu wypoczynkowego i rządzące
nim zasady, warto najpierw poznać jego definicję. Urlop wypoczynkowy to czas
wolny od świadczenia pracy przez pracownika, przewidziany przepisami prawa.
Trzeba zaznaczyć jednak, że prawo do niego posiadają jedynie osoby zatrudnione
na mocy umowy o pracę. Pracownicy, którzy są ze swoimi pracodawcami umowami
cywilnoprawnymi, czyli umową zlecenia lub umową o dzieło, nie mają możliwości
skorzystania z tego urlopu. Kodeks pracy określa również podstawowe cechy
takiego urlopu. Jest on coroczny, co oznacza, że w każdym kolejnym roku
kalendarzowym pracownik może się o taki urlop ubiegać. Dodatkowo jest z
założenia nieprzerwany, w związku z czym dni wolne powzięte z tytułu tego
zwolnienia powinny następować po sobie. Można jednak dokonać podziału urlopu na
specjalny wniosek pracownika. Ponadto jest to urlop płatny, co oznacza, że
pracownikowi przysługuje za niego takie wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby
wówczas wykonywał swoje obowiązki. Warto też zaznaczyć, że urlopy wypoczynkowe
dzieli się ze względu na specyfikę pracy. Większości pracowników przysługuje
urlop podstawowy, ale niektórzy mogą skorzystać także z urlopów dodatkowych, o
ile podejmują się zatrudnienia, które jest szkodliwe dla zdrowia lub pracy w
uciążliwych warunkach.

Urlop wypoczynkowy – jak jest udzielany?

Pracodawca każdego roku powinien zadbać o sporządzenie planu
urlopów w oparciu o wnioski swoich pracowników. Taki plan jest wiążący dla
obydwu stron. Co ważne, o ustaleniu terminu decyduje pracodawca i choć powinien
brać pod uwagę wnioskowany przez pracownika termin, nie musi ustalić dokładnie
takich dat, jeśli zaburzałyby one tryb pracy w miejscu pracy. Co ważne, jeśli z
jakichś przyczyn, chociażby ze względu na chorobę, pracownik nie może podjąć
urlopu we wcześniej ustalonym terminie, pracodawca ma obowiązek określić inny
termin. Dodatkowo, pracodawca ma prawo do odwołania urlopu pracownika, jeśli w
miejscu pracy zadziały się okoliczności nieprzewidziane, które wymagają obecności
danego pracownika. Wówczas jednak pracodawca ma obowiązek pokrycia wszystkich
kosztów związanych z powrotem pracownika do pracy. Pracownicy mają również
prawo do ubiegania się o urlop na żądanie. Pracodawca ma obowiązek udzielenia
takiego urlopu i to we wskazanym przez pracownika terminie, ale nie może być on
dłuższy niż 4 dni. Wówczas okres wykorzystany w związku z urlopem na żądanie
odejmuje się od puli dni przysługujących na urlop wypoczynkowy.

Urlop wypoczynkowy – komu przysługuje?

Urlop wypoczynkowy, zgodnie z Kodeksem pracy, przysługuje
pracownikowi, który po raz pierwszy podejmuje pracę, w roku kalendarzowym, w
którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy,
w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Prawo
do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
Wymiar urlopu dla pracowników, którzy nie przepracowali 10 lat, wynosi 20 dni.
Oznacza to, że każdy przepracowany przez pracownika miesiąc w roku gwarantuje mu
1 i 2/3 dnia wolnego. Warto zaznaczyć, że wymiar urlopu wzrasta do 26 dni,
jeśli pracownik zatrudniony jest dłużej niż 10 lat. W przypadku wyliczania
przysługującego wymiaru urlopu, do stażu pracy wlicza się nie tylko okres pracy
podjętej u obecnego pracodawcy, ale także wszystkie poprzednie. Dodatkowo do
okresu zatrudnienia dolicza się wówczas ostatni podjęty przez pracownika etap
edukacji. Ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej dodaje 3 lata; średniej
szkoły zawodowej  5 lat; średniej szkoły ogólnokształcącej 4 lata; średniej szkoły policealnej 6 lat; szkoły wyższej 8 lat.

Jeśli dany pracownik jest zatrudniony na mocy umowy o pracę, ale nie na pełen etat, wymiar urlopu oblicza się proporcjonalnie do części etatu, w oparciu o pełnoetatowy wymiar
pracy. Przykładowo, jeśli pracownik zatrudniony jest na ¾ etatu, a jego staż
pracy wynosi mniej niż 10 lat, wówczas jego urlop nie będzie wynosił 20 dni,
jak w przypadku osób pracujących na pełen etat, a 15. Warto zaznaczyć, że jeśli
w tych obliczeniach wyjdzie niepełny dzień, wówczas zaokrągla się go do pełnego
dnia. Dla przykładu, jeśli ze względu na niepełny etat pracownikowi będzie
przysługiwało 11 i 2/3 dnia wolnego, w praktyce urlop będzie trwał 12 dni.



 



 



 







Podobne artykuły

Praca

Na czym polega marketing relacji i czym się wyróżnia?

Czytaj więcej >
W te wakacje wielu pracowników będzie miało krótszy urlop

Praca

Obniżony etat, to nie jedyny problem kryzysu. Zaważy to także na twoim urlopie

Czytaj więcej >
pixabay, Fz

Praca

Płaca minimalna na poziomie 3 tys. zł. Rząd podjął decyzję

Czytaj więcej >
Marek BAZAK/East News

Praca

Emerytury stażowe. Solidarność złoży projekt ustawy w Sejmie

Czytaj więcej >
pixabay, adnovak

Praca

Płaca minimalna do podniesienia. Składki ZUS też

Czytaj więcej >
Pexels/Jeremy Wong

Praca

Kodeks pracy do rewolucyjnej zmiany. Małżeństwo uratuje przed zwolnieniem

Czytaj więcej >