Dobra wiadomość dla Polaków. Woda w krainie będzie czystsza

Jakie nowe obowiązki nakłada dyrektywa UE na Polskę w zakresie monitorowania PFAS w wodzie pitnej?

Z przedstawionych danych wynika, że Komisja Europejska oficjalnie ogłosiła wejście w życie nowej dyrektywy dotyczącej wody pitnej. Zgodnie z jej zapisami, państwa członkowskie, w tym Polska, zostają zobligowane do wdrożenia zharmonizowanego monitorowania poziomów substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) w wodzie kranowej, a o wynikach przeprowadzonych testów muszą regularnie informować Komisję Europejską.

W rezultacie wprowadzenia tych przepisów rządy państw będą musiały podejmować konkretne działania w celu obniżenia poziomu tych substancji oraz każdorazowo informować opinię publiczną o przypadkach przekroczenia dopuszczalnych norm. Głównym celem dyrektywy jest ochrona zdrowia obywateli, co ma być realizowane poprzez zamykanie zanieczyszczonych studni lub wdrażanie dodatkowych etapów procesu oczyszczania wody.

Czym są PFAS i jakie niosą zagrożenia dla zdrowia?

Substancje PFAS, określane powszechnie jako „wieczne chemikalia”, charakteryzują się wyjątkową trwałością, przez co ich proces biodegradacji może trwać od dziesiątek do nawet setek lat. Do źródeł wody pitnej przedostają się one przede wszystkim wraz ze ściekami przemysłowymi oraz poprzez stosowanie pestycydów.

Analiza medyczna wykazuje, że ekspozycja na związki PFAS wiąże się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, w tym z występowaniem nowotworów prostaty, jąder i nerek, a także z przewlekłymi chorobami wątroby. Zanieczyszczenie PFAS stanowi coraz większy problem dla wody pitnej w całej Europie.

Główne cele i znaczenie nowej dyrektywy UE

Nowe przepisy dotyczące monitorowania PFAS weszły w życie w całej Unii Europejskiej w poniedziałek, 12 stycznia. Stanowią one bezpośrednią odpowiedź na postulaty dotyczące zwalczania zanieczyszczeń zagrażających europejskim zasobom wodnym, wpisując się jednocześnie w realizację Strategii Odporności Wodnej, której priorytetem jest powszechne prawo do bezpiecznej wody pitnej.

Zgodnie z opinią Jessiki Roswall, wprowadzenie zharmonizowanych limitów oraz obowiązkowego monitorowania dostarcza państwom członkowskim niezbędnych narzędzi prawnych do szybkiej identyfikacji i zwalczania tych zagrożeń. Jednocześnie dyrektywa upraszcza dotychczasowy system raportowania, ograniczając zakres danych podlegających obowiązkowemu przekazywaniu.

Działania naprawcze i informacyjne wymagane w przypadku wykrycia PFAS

W sytuacji stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych wartości PFAS, przepisy nakładają na odpowiednie organy obowiązek podjęcia natychmiastowych działań naprawczych. Kluczowym elementem procedury jest zapewnienie zgodności wody z przyjętymi normami oraz raportowanie wszelkich incydentów naruszenia tych limitów.

Wszystkie te działania operacyjne i informacyjne, jak podkreśla Jessika Roswall, są scentrowane wokół nadrzędnego celu, jakim jest skuteczna ochrona zdrowia publicznego przed toksycznym wpływem zanieczyszczeń chemicznych.