Upewnij się, że masz ten dokument w portfelu. Nie każdy wyrabia, a w razie wojny może uratować życie

RCB przypomina, co powinno znaleźć się w plecaku ewakuacyjnym

Przygotowanie na sytuację kryzysową, taką jak konflikt zbrojny, wymaga odrzucenia myślenia życzeniowego na rzecz chłodnej kalkulacji logistycznej. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa od dłuższego czasu promuje ideę plecaka ewakuacyjnego, który powinien być gotowy do użycia w każdej chwili przez każdego członka rodziny. To nie jest jedynie teoretyczne ćwiczenie dla pasjonatów survivalu, ale realna potrzeba w świecie, w którym stabilność nie jest już dana raz na zawsze. W takim ekwipunku, obok radia na baterie, latarki, zapasu wody i wysokoenergetycznego jedzenia, kluczowe miejsce zajmuje dokumentacja.

Oprócz oczywistych dokumentów tożsamości, takich jak dowód osobisty czy paszport, niezbędne są akty notarialne potwierdzające własność nieruchomości oraz odpisy aktów stanu cywilnego. W chaosie wojennym, gdy systemy cyfrowe mogą być celem ataków hybrydowych lub zostać trwale uszkodzone, posiadanie papierowych kopii najważniejszych dokumentów staje się jedyną gwarancją ochrony naszych praw majątkowych i tożsamości w przyszłości.

Szczególną uwagę należy poświęcić osobom cierpiącym na choroby przewlekłe, dla których ewakuacja bez odpowiedniego przygotowania medycznego może skończyć się tragicznie. W ich przypadku plecak ewakuacyjny musi zawierać nie tylko zapas leków na co najmniej kilkanaście dni, ale przede wszystkim pełną dokumentację medyczną. Mowa tutaj o ostatnich wynikach badań, wypisach ze szpitali oraz – co niezwykle istotne – listach przyjmowanych preparatów wraz z ich dawkami.

W warunkach polowych, gdzie pomoc może nieść lekarz niemówiący w naszym języku lub niemający dostępu do historii choroby w systemie elektronicznym, taka "kartoteka w pigułce” pozwala na szybkie wdrożenie ratującego życie leczenia. Warto również zadbać o dokumenty medyczne dzieci i uczniów, w tym karty szczepień oraz orzeczenia o specjalnych potrzebach edukacyjnych czy zdrowotnych, które ułatwią ich adaptację w nowym miejscu pobytu.

Ten dokument jest ważniejszy niż dowód osobisty

Istnieje jednak dokument, który w polskim dyskursie o bezpieczeństwie pojawia się najczęściej w kontekście wakacyjnych wyjazdów do Grecji czy Hiszpanii, a który w czasie wojny staje się bezcennym narzędziem – Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Jest to unijny dokument potwierdzający prawo do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) podczas pobytu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej oraz EFTA.

Choć karta ta kojarzy się z komfortem turysty, w realiach exodusu ludności cywilnej uciekającej przed działaniami wojennymi, staje się ona realną przepustką do publicznej ochrony zdrowia w bezpiecznych krajach wspólnoty. Posiadanie ważnej karty EKUZ eliminuje konieczność ponoszenia ogromnych kosztów za nagłe operacje, hospitalizację czy pomoc po urazach, co w sytuacji utraty źródła dochodu lub braku dostępu do oszczędności bankowych, może decydować o przeżyciu uchodźcy.

Warto uświadomić sobie, że EKUZ nie jest dokumentem wydawanym "na zawsze”. Jego ważność jest ograniczona czasowo i zależy od statusu ubezpieczonego – dla emerytów może to być okres nawet 5-letni, ale dla większości osób pracujących są to zazwyczaj 3 lata. W przypadku dzieci i młodzieży objętej ubezpieczeniem karta jest ważna do ukończenia 18. roku życia.

Dlatego też regularne sprawdzanie daty ważności dokumentów w portfelu powinno stać się elementem naszej rutyny dbania o bezpieczeństwo rodzinne. W obliczu zagrożenia wojennego, kiedy granice mogą zostać przekroczone przez setki tysięcy ludzi jednocześnie, posiadanie aktualnej karty EKUZ pozwala uniknąć biurokratycznego piekła w kraju przyjmującym i daje pewność, że system opieki zdrowotnej potraktuje nas na równi z własnymi obywatelami.

Zobacz też: Nagłe załamanie na giełdzie w Warszawie. Zapowiedź Tuska pociągnęła akcje Orlenu w dół

Jak wyrobić niezbędne dokumenty?

Proces wyrabiania karty EKUZ został w ostatnich latach maksymalnie uproszczony, co w 2025 roku pozwala na uzyskanie dokumentu niemal bez wychodzenia z domu. Najskuteczniejszą i najszybszą metodą jest skorzystanie z Internetowego Konta Pacjenta (IKP) lub aplikacji mojeIKP. Po zalogowaniu się przez Profil Zaufany lub e-dowód wystarczy wypełnić krótki wniosek, wskazując adres, na który karta ma zostać wysłana pocztą.

Dla osób preferujących kontakt osobisty wciąż otwarta pozostaje ścieżka wizyty w oddziale wojewódzkim lub delegaturze NFZ, gdzie w większości przypadków dokument wydawany jest „od ręki”. Narodowy Fundusz Zdrowia podkreśla, że wydanie karty jest całkowicie bezpłatne, co czyni ją najtańszym i najłatwiej dostępnym elementem profesjonalnego przygotowania na wypadek wojny.

Dla rodziców kluczową informacją jest fakt, że dzieci i uczniowie do 18. roku życia mają prawo do karty EKUZ niezależnie od tego, czy są zgłoszeni do ubezpieczenia przez rodziców, czy korzystają ze statusu ucznia. W sytuacji kryzysowej, gdy rodziny mogą zostać rozdzielone, posiadanie przez dziecko własnej karty EKUZ w małym plecaku lub kieszeni ubrania jest fundamentalnym zabezpieczeniem. Szybka reakcja i gotowość do ewakuacji to nie tylko sprawność fizyczna, ale przede wszystkim posiadanie kompletu narzędzi prawnych i medycznych, które pozwolą nam odnaleźć się w nowej, trudnej rzeczywistości.