Masz kamerę na podwórku? Nawet nie wiesz, że nie możesz tego nagrywać, przepisy są jasne

Granice bezpieczeństwa a strefa ściśle prywatna

Co do zasady – żaden właściciel nieruchomości nie powinien nagrywać terenu należącego do osób trzecich. Nawet jeśli sąsiad zza miedzy próbuje się gęsto tłumaczyć, że jego nowoczesna kamera łapie tylko mały kawałek ogrodzenia albo że robi to wyłącznie ze względów bezpieczeństwa, absolutnie nie daje mu to prawa do permanentnego obserwowania cudzego życia.

Podwórko, przydomowy ogród, taras czy nawet samo wejście do domu to przestrzenie o charakterze ściśle prywatnym. Każdy mieszkaniec ma tam niezbywalne prawo do pełnej swobody, intymności oraz odpoczynku, bez uciążliwego wrażenia, że ktoś go bezustannie śledzi, nagrywa, analizuje jego nawyki lub skrupulatnie sprawdza, jacy goście go odwiedzają.

W praktyce orzeczniczej przyjmuje się, że jeżeli urządzenie obejmuje swoim zasięgiem głównie obraz własnej bramy sąsiada, a niewielki fragment naszej posesji pojawia się w kadrze przypadkowo i w minimalnym, marginalnym zakresie, sprawa bywa prawnie dyskusyjna. Jeśli jednak obiektyw jest wycelowany z premedytacją wprost w nasze okna, altanę ogrodową czy miejsce parkowania auta, mamy do czynienia z poważną, niedopuszczalną ingerencją w prywatność.

Jeszcze większy problem oraz eskalacja sporu pojawia się w sytuacji, gdy urządzenie rejestruje dodatkowo dźwięk z otoczenia. Przy zapisie audio sąsiad traci jakiekolwiek logiczne argumenty o ochronie mienia, ponieważ nagrywanie cudzych rozmów na prywatnej działce w żaden sposób nie podnosi poziomu bezpieczeństwa jego domu.

Monitoring sąsiada - co stanowią przepisy RODO?

Wielu właścicieli domowego monitoringu żyje w głębokim, błędnym przekonaniu, że unijne rozporządzenie o ochronie danych ich nie dotyczy, ponieważ działają jako osoby fizyczne na terenie prywatnego domu. To jednak bardzo niebezpieczne uproszczenie, które w razie sporu może słono kosztować.

Oficjalne stanowisko Urzędu Ochrony Danych Osobowych jasno wskazuje, że monitoring domowy traci swój czysto osobisty lub domowy charakter, jeżeli swoim zasięgiem obejmuje teren należący do innych osób albo przestrzeń publiczną, taką jak wspólna droga czy chodnik. W takich przypadkach instalator systemu staje się administratorem danych osobowych i musi spełnić szereg restrykcyjnych obowiązków prawnych.

Niezależnie od przepisów administracyjnych, w grę wchodzą przede wszystkim twarde regulacje Kodeksu cywilnego dotyczące ochrony dóbr osobistych. Do katalogu takich dóbr zalicza się między innymi prawo do prywatności, własny wizerunek, spokój domowy, a także fundamentalne poczucie bezpieczeństwa we własnym miejscu zamieszkania. Jeżeli sąsiad w sposób uporczywy i bezprawny stale nagrywa nasze podwórko, mamy pełne prawo wystosować oficjalne żądanie, aby natychmiast zaprzestał takich działań.

W skrajnych przypadkach, gdy polubowne metody zawodzą, sprawa może finałowo trafić na drogę sądową. Sąd cywilny ma możliwość nakazania natychmiastowej zmiany ustawienia kamer, trwałego usunięcia dotychczasowych nagrań, złożenia oficjalnych przeprosin, a w uzasadnionych przypadkach może zasądzić spore zadośćuczynienie finansowe na rzecz poszkodowanego.

Zbieranie dowodów i droga prawna przy sporach o monitoring

Zanim jednak zdecydujemy się na wytoczenie ciężkich dział prawnych i wejdziemy na wojenną ścieżkę, warto pamiętać, że czasem sąsiad może po prostu nie zdawać sobie sprawy, jak szeroki kąt widzenia ma jego nowo zakupiony sprzęt. Pierwszym krokiem zawsze powinna być spokojna rozmowa. Warto zapytać, co dokładnie rejestruje urządzenie, i poprosić o zmianę kąta ustawienia obiektywu lub o programowe zasłonięcie fragmentu kadru.

Większość nowoczesnych kamer posiada funkcję tworzenia tak zwanych masek prywatności, które pozwalają cyfrowo wyczernić i wyciąć z nagrania okna sąsiada czy część jego ogrodu. Nie musimy więc od razu straszyć policją, prokuraturą czy sądem, gdy problem da się rozwiązać kilkoma kliknięciami w aplikacji.

Jeżeli sąsiedzka rozmowa nie przynosi żadnych rezultatów, kolejnym krokiem powinno być wysłanie oficjalnego, pisemnego wezwania do zaprzestania naruszeń, najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Pismo nie musi być redagowane skomplikowanym językiem prawniczym, wystarczy precyzyjnie wskazać, że kamera bezprawnie obejmuje naszą nieruchomość, narusza prywatność domowników i żądamy jej przestawienia w wyznaczonym terminie.

Warto skrupulatnie zachować kopię takiego dokumentu oraz historię korespondencji SMS-owej czy e-mailowej, ponieważ będą one kluczowe podczas ewentualnego procesu. Przy tego rodzaju konfliktach konieczne jest również rozsądne zbieranie dowodów. Można wykonać zdjęcia pokazujące jednoznaczne ustawienie kamery sąsiada, nagrać krótki film z poziomu własnej posesji obrazujący położenie urządzenia czy poprosić o zeznania innych domowników.

Najgorszym możliwym rozwiązaniem jest próba naśladowania negatywnych zachowań, czyli montaż własnej kamery odwetowej wycelowanej demonstracyjnie w posesję rywala. Takie działanie jedynie drastycznie zaostrzy konflikt i sprawi, że obie strony zaczną łamać prawo, tracąc pozycję poszkodowanego w sądzie. Jeśli wezwania nie pomagają, pozostaje złożenie skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych lub wejście na drogę procesu cywilnego.

Policja czy straż miejska będą mogły skutecznie interweniować głównie wtedy, gdy monitoring wiąże się bezpośrednio z nękaniem, groźbami karalnymi lub innymi ewidentnymi wykroczeniami. Pamiętajmy, że planując własny monitoring, możemy nagrywać wyłącznie to, co należy do nas - w przeciwnym razie sami prosimy się o poważne kłopoty prawne.