Nawet 7,5 tys. zł kary za korzystanie ze studni na własnej posesji. Wystarczy brak 1 dokumentu. Ruszają ogólnopolskie kontrole

Nielegalny pobór wód przybiera na sile

Skala zjawiska jest większa, niż wynikałoby to z samych postępowań administracyjnych. Wody Polskie informują o tysiącach decyzji i milionowych karach nakładanych na osoby korzystające z zasobów wodnych bez wymaganych zezwoleń. 

Eksperci Państwowego Instytutu Geologicznego oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wskazują, że w niektórych regionach nieewidencjonowany pobór może odpowiadać nawet za połowę legalnie rejestrowanego zużycia wód podziemnych. Problem szczególnie nasila się w okresach suszy rolniczej, gdy rośnie zapotrzebowanie na wodę.

Milionowe kary za nielegalny pobór wody

Miliony złotych kar i tysiące decyzji administracyjnych pokazują skalę problemu z nielegalnym poborem wód podziemnych. Tylko w 2025 roku wydano 4722 decyzje w tej sprawie, a w 2026 roku – już 1798. Łączna wartość nałożonych sankcji przekroczyła 14 mln zł, przy czym najwyższa kara sięgnęła ponad 766 tys. zł.

Za naruszenie przepisów grożą nie tylko kary administracyjne. Osoby korzystające ze studni po wygaśnięciu lub cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego mogą odpowiadać również na podstawie ustawy Prawo wodne, która przewiduje m.in. grzywnę od 1 tys. do 7,5 tys. zł, a także karę aresztu lub ograniczenia wolności.

Wody Polskie wzmacniają kontrole

Rosnąca liczba przypadków nielegalnego poboru wód podziemnych ma związek m.in. ze zmianami klimatycznymi i coraz częstszymi okresami suszy. Wody Polskie wskazują, że długotrwały brak opadów oraz wzrost temperatur prowadzą do zmniejszenia zasobów wód powierzchniowych, co zwiększa zainteresowanie korzystaniem z wód podziemnych. Ich ochrona i wykrywanie naruszeń stały się jednym z priorytetów prowadzonych kontroli.

W 2025 roku pracownicy Wód Polskich przeprowadzili 201 kontroli terenowych dotyczących poboru wód podziemnych, co stanowiło blisko 20 proc. wszystkich takich działań. W 2026 roku udział ten ma wzrosnąć do 25 proc.

Zgodnie z przepisami bez pozwolenia można pobierać wodę z ujęć o głębokości do 30 metrów i w ilości nieprzekraczającej 5 m sześc. na dobę. Eksperci zwracają jednak uwagę, że podczas suszy część osób decyduje się na głębsze odwierty i większy pobór, co może prowadzić do naruszania obowiązujących regulacji.