biznes finanse video praca handel Eko Energetyka polska i świat O nas
Obserwuj nas na:
BiznesINFO.pl > Polska i Świat > Prezydent podpisał ustawę. Wiadomo, kto będzie mógł ubiegać się o wsparcie
Julia Czwórnóg
Julia Czwórnóg 17.11.2026 20:57

Prezydent podpisał ustawę. Wiadomo, kto będzie mógł ubiegać się o wsparcie

Prezydent podpisał ustawę. Wiadomo, kto będzie mógł ubiegać się o wsparcie
Fot. ANDRZEJ IWANCZUK/REPORTER/East News

Wieloletnie starania środowiska osób z niepełnosprawnościami doczekały się przełomowego finału na najwyższym szczeblu państwowym. Nowe przepisy zmienią dotychczasowy, niestabilny system doraźnych projektów w trwałe rozwiązanie gwarantowane przez państwo. Na realne wdrożenie reformy trzeba będzie jednak jeszcze poczekać.

Przez lata wsparcie dla osób wymagających pomocy w codziennym funkcjonowaniu opierało się na kruchych fundamentach. Dotychczasowy system bazował głównie na corocznych programach resortowych ogłaszanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Zmiany dla szerokiej grupy Polaków

Samorządy oraz organizacje pozarządowe musiały co dwanaście miesięcy walczyć o dotacje w ramach Funduszu Solidarnościowego, czyli państwowego funduszu celowego przeznaczonego na wsparcie społeczne i zawodowe osób z niepełnosprawnościami.

Taki model rodził ogromną niepewność zarówno wśród podopiecznych, jak i samych opiekunów. Przerwy między kolejnymi edycjami programów oznaczały często kilkumiesięczne zawieszenie pomocy na przełomie roku.

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w Polsce żyje ponad 3,1 miliona osób posiadających prawne orzeczenie o niepełnosprawności. Szacuje się jednak, że rzeczywista liczba obywateli zmagających się z poważnymi ograniczeniami sprawności jest znacznie wyższa.

Czy państwo mogło dłużej ignorować potrzeby tak licznej grupy społecznej i ich rodzin? Brak stabilnych rozwiązań prawnych sprawiał, że ciężar całodobowej opieki spoczywał niemal wyłącznie na bliskich, co masowo wypychało ich z rynku pracy.

Nowe regulacje mają przerwać ten zaklęty krąg i wprowadzić europejskie standardy niezależnego życia, zgodne z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

Karol Nawrocki podpisał ważną ustawę

Przełomowa zmiana staje się faktem, ponieważ Kancelaria Prezydenta poinformowała we wtorek o podpisaniu przez Karola Nawrockiego ustawy o asystencji osobistej.

Dokument ten tworzy zupełnie nową architekturę usług społecznych w Polsce. Główny ciężar organizacji tego zadania spadnie na samorządy szczebla powiatowego.

Powiat będzie mógł realizować usługę samodzielnie za pośrednictwem swoich jednostek organizacyjnych lub zlecić ją wyłonionym w konkursach organizacjom pozarządowym. Kluczową zmianą jest odejście od uznaniowości na rzecz podmiotowego prawa obywatela do uzyskania profesjonalnej pomocy.

Ustawodawca precyzyjnie określił kryteria dostępu oraz harmonogram wdrażania nowych rozwiązań. W pierwszym etapie, który rozpocznie się w 2028 roku, o wsparcie będą mogły ubiegać się osoby pełnoletnie w wieku od 18 do 65 lat.

Warunkiem koniecznym będzie uzyskanie co najmniej 80 punktów w specjalnej skali potrzeby wsparcia - urzędowym narzędziu oceniającym stopień samodzielności i konieczność pomocy innych osób. Dwa lata później, czyli w 2030 roku, program zostanie rozszerzony o młodzież od 13. roku życia.

Wymiar przyznanej pomocy nie będzie jednakowy dla wszystkich, lecz zostanie ściśle dopasowany do indywidualnej sytuacji beneficjenta. Dorosłym osobom z niepełnosprawnościami asystencja osobista będzie przysługiwać w wymiarze od 20 do nawet 240 godzin miesięcznie.

W przypadku młodszych podopiecznych, pomiędzy 13. a 18. rokiem życia, przewidziano pulę od 20 do 80 godzin w skali miesiąca. Warto zwrócić uwagę na dużą elastyczność samych przepisów. Osoba uprawniona zyska prawo do samodzielnego wskazania kandydata na swojego asystenta lub będzie mogła poprosić powiat o przedstawienie odpowiednich osób z lokalnej bazy.

Zobacz też: Nawrocki podpisał ustawę. Nowe obowiązki dla uczniów i nauczycieli. Zmiany odczują miliony Polaków

Osoby z niepełnosprawnościami będą mogły wybrać asystenta

Zakres obowiązków przyszłych asystentów wykracza daleko poza prostą opiekę domową. Ustawa zakłada, że asystent będzie aktywnie towarzyszył podopiecznemu w załatwianiu codziennych spraw, robieniu zakupów, przemieszczaniu się po mieście, a także w dotarciu do szkoły, pracy czy gabinetu lekarskiego.

Co istotne, po odbyciu specjalistycznego szkolenia personel ten zyska uprawnienia do wykonywania wybranych czynności medycznych i pielęgnacyjnych. Takie podejście ma realnie odciążyć system ochrony zdrowia i ograniczyć konieczność kosztownej instytucjonalizacji, czyli umieszczania potrzebujących w domach pomocy społecznej.

Wprowadzenie systemowej asystencji to nie tylko wydatek dla budżetu państwa, ale przede wszystkim inwestycja o wymiernym zwrocie ekonomicznym. Według analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego niska aktywność zawodowa osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów kosztuje polską gospodarkę miliardy złotych rocznie z tytułu utraconego PKB i transferów socjalnych.

Uwolnienie potencjału zawodowego dziesiątek tysięcy rodzin pozwoli zasilić rynek pracy w obliczu postępującego kryzysu demograficznego.

Jednocześnie przed administracją publiczną stoi gigantyczne wyzwanie organizacyjne i finansowe. Do 2028 roku samorządy muszą zbudować od podstaw kadry wykwalifikowanych asystentów, co przy obecnym deficycie pracowników w sektorze opiekuńczym nie będzie zadaniem łatwym. Podpis prezydenta kończy jednak etap politycznych sporów i otwiera drogę do stworzenia cywilizowanego systemu wsparcia.

Nie przegap nowości, obserwuj nas w Google Discover
Obserwuj
Julia Czwórnóg
O autorze
Julia Czwórnóg
Redaktor BiznesINFO

Redaktorka portalu Biznes Info. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej oraz Produkcji Medialnej na Uniwersytecie Marii-Curie Skłodowskiej w Lublinie. Specjalizuje się w tematyce gospodarczej, ekonomicznej oraz informacyjnej, od 2 lat zdobywa doświadczenie redakcyjne w portalach BiznesInfo, RolnikInfo oraz Goniec.

Obszary specjalizacji: Finanse, biznes, rynek pracy, gospodarka, polityka, ekologia, zagadnienia społeczne. Prywatnie miłośniczka tenisa ziemnego i pieczenia.
Do osiągnięć redaktorki należy praca w telewizji akademickiej, gdzie tworzyła autorskie newsy i reportaże związane z bieżącymi wydarzeniami na uczelni.

Zobacz wszystkie artykuły autora >
Wybór Redakcji
ZUS długi
ZUS szykuje wielkie umorzenie długów. Tysiące Polaków nie będą musiały płacić
Dofinansowanie leki
Seniorzy mogą dostać dodatkowe pieniądze na leki. Trwa nabór wniosków
Pojemniki na śmieci
Te osoby są zwolnione z opłat za śmieci. Ulgi nie tylko dla seniorów
ZUS anuluje stare długi
ZUS anuluje stare długi. Brak reakcji może jednak obniżyć emeryturę
Emerytura wyrok
Emeryt przez lata walczył z ZUS i wygrał. Nawet 200 tys. seniorów może mieć podobny problem
telefon z PRL
Arcytrudny quiz o PRL. To nie tylko długie kolejki i kartki na mięso. Sprawdź się
Wybór Redakcji
BiznesINFO.pl
Obserwuj nas na: