Ustawa to akt prawny (akt normatywny), którego zapiski regulują określoną sferę życia publicznego. Jej charakter jest generalny i abstrakcyjny, w celu możliwości ogólnego zastosowania jej do sytuacji szczególnych, bez względu na podmiot czy rodzaj okoliczności. Ustawy stanowią źródło prawa, a więc ich tworzenie i przestrzeganie jest niezbędne w państwie demokratycznym.
Tryb uchwalenia ustawy jest ściśle regulowany przepisami wyższymi, a więc poprzez Konstytucję – zwaną również ustawą zasadniczą. Sam proces legislacyjny może się w praktyce różnić w zależności od kraju, jednak cechą szczególną dla legislacji państw demokratycznych jest jednako uchwalenie ustawy przez organy państwowe wyposażone we władzę ustawodawczą, jak i późniejsza promulgacja ustawy, czyli formalne ogłoszenie jej w dzienniku ustaw.
W prawodawstwie polskim wyróżniamy wyłącznie dwa typy ustaw. Pierwszą i odrębną kategorię stanowi Konstytucja, będąca ustawą nadrzędną wobec wszystkich pozostałych. Druga kategoria to zatem wszystkie pozostałe ustawy, tworzące państwowy porządek prawny. Warto wskazać, że wszelkiego rodzaju kodeksy, takie jak kodeks karny czy kodeks cywilny, również są de facto po prostu ustawą i terminologia „kodeks” nie stanowi o nadrzędności czy podrzędności tego typu ustaw.
W polskim prawie wyróżnia się również inne typy aktów prawnych, które ze swej natury są podrzędne wobec ustaw. Wymienić tu można rozporządzenia Rady Ministrów, obwieszczenia, uchwały czy umowy międzynarodowe.
Prawo w Polsce dokładnie reguluje to, kto może złożyć projekt ustawy – jest to tak zwane prawo inicjatywy ustawodawczej. Podstawę w tym zakresie stanowi Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Zgodnie z jej treścią, inicjatywę ustawodawczą w Polsce ma Prezydent, członkowie Rady Ministrów, senatorowie oraz posłowie – z zastrzeżeniem, że w przypadku posłów projekt ustawy musi złożyć komisja poselska lub grupa minimum 15 posłów.
Inicjatywa ustawodawcza przysługuje również zwykłym obywatelom, posiadającym czynne prawo wyborcze. W tym wypadku jednak powstać musi specjalny komitet inicjatywy ustawodawczej, złoży z przynajmniej 15 obywateli. Rzeczony komitet z kolei musi zdobyć poparcie minimum 100 000 obywateli (łącznie) w formie ich podpisów.
Proces legislacyjny w Polsce może wydawać się dość skomplikowany, głównie z uwagi na ilość uczestniczących instancji i kroków, jakie każdorazowo należy podjąć. Gdy projekt ustawy wpłynie do Sejmu (złożony na ręce Marszałka Sejmu), projekt będzie rozpatrywany przez posłów w trzech czytaniach. Składa się na nie przedstawienie projektu, debata oraz głosowanie. Jeżeli projekt zostanie przyjęty większością głosów przy obecności co najmniej połowy posłów, Marszałek Sejmu przekaże projekt na ręce Marszałka Senatu.
To właśnie w Senacie odbywają się dalsze prace nad ustawą. Senat może projekt przyjąć, odrzucić, lub zwrócić do Sejmu w celu nałożenia poprawek. Jeżeli projekt ustawy przebrnie i przez ten etap, to zostanie przekazany do podpisu Prezydentowi RP, który może projekt podpisać, wdrażając go w życie, lub zawetować. Sejm może odrzucić weto prezydenta większością 3/5 głosów.
Pokaż więcej
Prezydent Karol Nawrocki podpisał w piątek nowelizację ustawy o ochronie zwierząt, która wprowadza zakaz stałego trzymania psów i kotów na uwięzi. To jedna z pięciu ustaw, pod którymi tego dnia znalazł się prezydencki podpis. Przepisy wejdą w życie po roku, a szczegółowe wymogi określi minister rolnictwa.
To koniec przepisów, które od lat budziły sprzeciw części kierowców. Prezydent podpisał nowelizację ustawy wprowadzającą ważne zmiany w systemie opłat drogowych. Dzięki nowym regulacjom część użytkowników samochodów nie będzie już musiała uiszczać opłat elektronicznych za przejazd drogami krajowymi.
Rząd przyjął nowelizację ustawy o usługach hotelarskich, ale dzień wcześniej wykreślił z niej to, o co toczył się największy spór - możliwość tworzenia przez gminy stref wolnych od Airbnb. Ministra funduszy Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zgłosiła zdanie odrębne i nazwała wynajmowane turystom mieszkania "burdelami". Wiceminister sportu i turystyki Ireneusz Raś, autor projektu, w rozmowie z redaktorem naczelnym Biznes Info odbija piłeczkę: mówi o populizmie, niedojrzałości i o tym, że krytycy nie mają żadnych statystyk. Pytanie, czy mieszkaniec kamienicy z imprezownią za ścianą dostał w tej ustawie cokolwiek poza obietnicą, że kiedyś będzie lepiej?
Prezydent Karol Nawrocki podpisał 17 lipca 2026 roku nowelizację przepisów dotyczących Pracowniczych Planów Kapitałowych. Ustawa zmieni sposób kontaktowania się z przedsiębiorcami, którzy mogą nie dopełniać obowiązków związanych z PPK. Dla pracodawców szczególnie istotne będą zasady określające moment skutecznego doręczenia takiego pisma.
Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę deregulacyjną dotyczącą rynku energii. Nowe przepisy mają uprościć rachunki za prąd, zmienić sposób kontaktu z dostawcami energii oraz ułatwić funkcjonowanie przedsiębiorstw z sektora ciepłownictwa. Część zmian odczują bezpośrednio gospodarstwa domowe już przy kolejnych fakturach, a pozostałe mają przyspieszyć inwestycje i zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne kraju.
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozstrzygnęła los obywatelskiej propozycji, która zakładała wprowadzenie nowego świadczenia dla obywateli kosztem dotychczasowych programów socjalnych. Po zapoznaniu się ze szczegółowymi wyliczeniami Ministerstwa Finansów parlamentarzyści podjęli jednoznaczną decyzję.
Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, który ma poprawić dostępność komunikacji i ograniczyć zjawisko wykluczenia transportowego. Wśród zmian znalazła się także długo oczekiwana waloryzacja opłat za korzystanie z gminnych przystanków i dworców autobusowych przez prywatnych przewoźników. Czy nowe stawki oznaczają droższe bilety? Stanowisko w tej sprawie dla Interii Biznes przedstawił FlixBus, jeden z największych przewoźników autobusowych w Polsce.
Ministerstwo Cyfryzacji przygotowuje grunt pod wprowadzenie 3-procentowego podatku od usług cyfrowych (DST). Choć rząd zapewnia, że danina dotknie tylko największe, globalne korporacje technologiczne, eksperci ostrzegają: koszty mogą ostatecznie spaść na ramiona przeciętnego Polaka.
Posłowie dali zielone światło dla bonu senioralnego. Sejm przyjął ustawę o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, która wprowadza nowe świadczenie dla rodzin opiekujących się seniorami. Komu będzie przysługiwać wsparcie i na jakich zasadach będzie przyznawane?
Miliony Polaków już wkrótce staną przed nowym obowiązkiem, którego zignorowanie może oznaczać dotkliwe konsekwencje finansowe. Prezydent podpisał właśnie przepisy, które obejmą ponad dwie trzecie gospodarstw domowych w kraju. Choć na wejście zmian w życie trzeba jeszcze poczekać, właściciele będą musieli przygotować się na nowe formalności i ryzyko kar sięgających nawet kilku tysięcy złotych.
Polskie władze wprowadzają powszechny obowiązek znakowania i rejestracji domowych czworonogów. Nowe przepisy, opublikowane w oficjalnych komunikatach rządowych, mają pomóc w walce z bezdomnością zwierząt. Właściciele, którzy nie dopełnią formalności w wyznaczonym terminie, muszą liczyć się z surowymi sankcjami finansowymi sięgającymi kilku tysięcy złotych.
Sejm w błyskawicznym tempie proceduje projekt ustawy nakładający dodatkową akcyzę na konkretną kategorię e-papierosów. Projekt UD308 (druk sejmowy 2457) przeszedł właśnie przez Komisję Finansów Publicznych, a 15 maja 2026 r. najprawdopodobniej zostanie przegłosowany na posiedzeniu plenarnym. Mimo krytyki ze strony większości ekspertów branżowych, Biura Legislacyjnego Sejmu, Rządowego Centrum Legislacji oraz Prokuratorii Generalnej, Ministerstwo Finansów nie zgodziło się na kluczowe poprawki zgłaszane w trakcie prac. Co dokładnie zakłada projekt, kto za nim stoi i jakie zastrzeżenia podnoszą jego krytycy?
Polska staje przed największą w historii zmianą w obszarze prawnej ochrony zwierząt domowych. Nowy, zintegrowany system ewidencji trwale zmieni codzienne obowiązki ich właścicieli. Sebastian Przeniosło, prezes Farm Innovations S.A zdradza, jak będą działać mikrochipy i co realnie może zmienić nowy system.
W polskim prawie spadkowym szykują się istotne zmiany, a chodzi dokładnie o to, w jaki sposób będzie można sporządzać testament. Ministerstwo Sprawiedliwości przekonuje, że reforma ma zwiększyć bezpieczeństwo obrotu prawnego i ograniczyć ryzyko błędów, ale sam pomysł już teraz budzi kontrowersje. Przeciwko części rozwiązań protestują samorządowcy, którzy twierdzą, że projekt nie uwzględnia realiów życia poza dużymi miastami.Obecne formy sporządzania testamentu w Polsce i związane z nimi kosztyPlanowana reforma prawa spadkowego i etap prac nad projektem UD30Argumenty resortu oraz zastrzeżenia samorządów i części ekspertów
Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, ale zrobił to z ważnym zastrzeżeniem. Ustawa została jednocześnie skierowana do następczej kontroli Trybunału Konstytucyjnego, bo głowa państwa ma poważne wątpliwości co do zakresu nowych uprawnień inspekcji wobec przedsiębiorców. Co to oznacza dla pracodawców i pracowników? Podpis prezydenta i skierowanie ustawy do Trybunału KonstytucyjnegoNowe uprawnienia PIP wobec pozornych umów cywilnoprawnych i B2BGdzie leży problem z nowelizacją ustawy o PIP
Rząd czekał na końcową decyzję prezydenta w sprawie ustaw, które mają obniżyć ceny paliw na stacjach. Sprawa była ważna nie tylko politycznie, ale też gospodarczo, bo nowe przepisy miały wejść w życie możliwie szybko i przełożyć się na rachunki kierowców jeszcze przed świętami. Ostatecznie finał tej procedury okazał się nietypowy, bo podpis pod ustawami został złożony w okolicznościach rzadko spotykanych nawet na najwyższych szczeblach państwa.Rządowy pakiet CPN i oczekiwanie na podpis prezydentaDeklaracja gotowości do podpisu i moment, w którym ustawy zostały zatwierdzoneKulisy operacji przeprowadzonej już na pokładzie samolotu lecącego do Dallas
Sejm ma zająć się kontrowersyjnym projektem, który może zmienić sposób traktowania jednego z częściej dyskutowanych przepisów prawa karnego. Autorzy przekonują, że chodzi o uporządkowanie nieproporcjonalnych sankcji i odciążenie państwa od spraw, które często kończą się bez większego efektu. Przeciwnicy odpowiadają, że każda taka korekta może zostać odebrana jako zbyt daleko idące poluzowanie norm.Projekt złożony przez klub Centrum i argumenty jego autorówZakres proponowanych zmian oraz to, jak wyglądają obecne przepisySpór o skutki reformy: mniej represji czy ryzyko złego sygnału społecznego
Państwowa Inspekcja Pracy od lat boryka się z ograniczeniami, które wiążą ręce w walce o prawa zatrudnionych. Nowa ustawa ma to zmienić, dając urzędnikom skuteczniejsze narzędzia, o ile tylko doczeka się podpisu prezydenta. Nad horyzontem zbierają się jednak polityczne chmury i widmo poważnej blokady reformy. Wiadomo, co może się wtedy wydarzyć.Tym zajmuje się PIP w PolsceZ tymi ograniczeniami mierzy się PIPUstawa czeka na podpis, wiadomo, co w przypadku weta
Rejestracja samochodu od lat kojarzy się kierowcom z formalnościami, które potrafią zabrać czas i nerwy. W najbliższym czasie część tych procedur zacznie wyglądać inaczej niż dotąd. Nowe przepisy mają przynieść zmiany, na które wielu właścicieli aut czekało od dawna.Nowelizacja przepisów dotyczących rejestracji pojazdówNajbardziej kłopotliwe obowiązki, o których dziś musi pamiętać kierowcaZmiany, które mają uprościć procedurę i ograniczyć wizyty w urzędzie
Zmiana wprowadzona przez rząd ma rozwiązać problem niskiej ściągalności obecnych opłat i zapewnić stabilne finansowanie mediów publicznych. Na razie, w marcu 2026 roku, obowiązuje klasyczny abonament RTV, ale projekt nowej daniny jest w zaawansowanej fazie prac legislacyjnych.Projekt zakłada likwidację abonamentu RTV od 1 stycznia 2027 roku i wprowadzenie opłaty audiowizualnej pobieranej automatycznie z podatkiem dochodowym.Szacowana wysokość opłaty audiowizualnej to około 108 zł rocznie na osobę dorosłą (średnio 9 zł miesięcznie), z coroczną waloryzacją.Opłata obejmie prawie wszystkich dorosłych Polaków, niezależnie od posiadania odbiornika radiowego lub telewizyjnego.
W polskim systemie emerytalnym może dojść do zmiany, która byłaby rozwiązaniem bez precedensu. Pojawił się projekt ustawy, który otwiera dyskusję o możliwości przekazywania wybranego świadczenia kolejnemu pokoleniu. Jeśli nowe przepisy weszłyby w życie, byłby to jeden z najbardziej nietypowych wyjątków w całym systemie świadczeń publicznych.Projekt ustawy przewidujący możliwość dziedziczenia wybranego świadczeniaRozwiązanie tylko dla wąskiej grupy uprawnionychSpór o koszty i możliwe skutki dla całego systemu emerytalnego
Polityczna układanka na najwyższych szczeblach władzy nabiera niespotykanego dotąd tempa. Karol Nawrocki właśnie poinformował o podpisaniu 10 ustaw. W mediach społecznościowych oraz poniedziałkowym wystąpieniu wyjaśnił swoje intencje, jednocześnie nie szczędząc ostrych słów skierowanych w stronę rządu. Na liście zabrakło jednego, kluczowego projektu, którego przyszłość nadal stoi pod znakiem zapytania. Zmiany w Pałacu Prezydenckim wciąż emocjonująPrezydent Karol Nawrocki przekazał informacje o ustawach10 ustaw z podpisem prezydenta
W całej Polsce trwa nerwowy ruch wokół dokumentów, które dla wielu są ostatnią szansą na zabezpieczenie inwestycji. Właściciele działek ustawiają się w kolejkach do urzędów i składają wnioski, które jeszcze niedawno odkładali na później. Wszystko po to, by zdążyć przed zmianą przepisów, która może na lata zamknąć drogę do zabudowy. Dla części osób to nie formalność, lecz walka o realną wartość ich majątku. Jedna decyzja może przesądzić o przyszłości wartej setki tysięcy złotych. Plan ogólny gminy zmieni reguły gry. Dlaczego właściciele działek nie czekają?Obszary uzupełnienia zabudowy (OUZ). Nowy filtr dla inwestycjiBrak odszkodowania i możliwa niekonstytucyjność przepisów. Co grozi właścicielom działek?
W Sejmie ruszyły prace nad zmianą, która może wpłynąć na przyszłość zawodową tysięcy osób pracujących w szczególnych warunkach. Chodzi o sposób liczenia stażu pracy i konsekwencje prospołecznej aktywności. Sprawa dotyczy zasad wliczania określonych okresów do stażu pracy w szczególnych warunkach. Choć temat wydaje się techniczny, w praktyce może przesądzić o długości pracy wykonywanej w wymagającym środowisku.Emerytura górnicza i spór o interpretację przepisówHonorowe krwiodawstwo a staż pracy. Dni wolne, które budzą kontrowersjeWliczanie dni oddania krwi do stażu pod ziemią. Konkretna zmiana w ustawie o emeryturach i rentach z FUS
Na polskiej wsi narasta napięcie, które od lat dzieli mieszkańców i prowadzi do coraz ostrzejszych sporów. W tle są nowe regulacje, zmiana podejścia państwa i zapowiedź uporządkowania relacji między sąsiadami. To projekt, który może wywrócić dotychczasowe zasady i wpłynąć na codzienne życie tysięcy rodzin. Już teraz wywołuje on skrajne emocje – od nadziei na spokój po obawy przed utratą dotychczasowych praw. Samorządy i rolnicy uważnie śledzą rozwój sytuacji, bo stawka jest znacznie wyższa, niż może się wydawać. Kto zyska, a kto poczuje się poszkodowany?Wieś się zmienia, konflikty narastająPrawo nie nadąża za rzeczywistościąNowe zasady dla wsi. Co dokładnie ma się zmienić?
Ministerstwo Finansów od miesięcy zapowiada zdecydowaną walkę z szarą strefą oraz uszczelnienie systemu podatkowego na rynku e-papierosów. Sama deklaracja jest słuszna. Równość wobec prawa i ochrona dochodów budżetowych to fundamenty sprawnie działającego państwa. Problem polega jednak na tym jak ministerstwo chce to uregulować. Patrząc na projekty nowelizacji ustawy akcyzowej o numerach UD308 i UD363 widać, że resort finansów zamiast porządkować system sam wpędza się w chaos regulacyjny. Bowiem UD363 zawiera w sobie to co chce regulować UD308. Po co więc dwie takie same ustawy?
Kupno mieszkania to dla większości Polaków najważniejsza transakcja w życiu, ale rzadko kto spodziewa się, że finalna cena nieruchomości może wzrosnąć przez powietrze. Nowelizacja przepisów wprowadza zamieszanie, które deweloperzy mogą wykorzystać na swoją korzyść. Eksperci biją na alarm, to może spowodować nieścisłości. Przed zakupem mieszkania lub domu od dewelopera warto poczekać do 13 lutego 2026 r. Trudny rynek nieruchomości w PolsceNowelizacja wchodzi w życie lada dzieńTakie mogą być konsekwencje dla kupujących mieszkania
Szykuje się prawdziwe trzęsienie ziemi na polskim rynku medialnym. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego skierowało do szerokich konsultacji społecznych założenia nowej ustawy medialnej. Choć politycy mówią o „odpolitycznieniu” i „misji”, przeciętnego Kowalskiego interesuje jedno: ile to będzie kosztować? Przygotujcie się, bo zmiany mają wejść w życie w 2027 roku i mogą uderzyć nas bezpośrednio po kieszeni.Projekt ustawy medialnej jest już konsultowany - zegar tykaJakie zmiany czekają Polaków od 2027 roku?Rząd chce zdążyć przed wyborami