Skarbówka nie zajrzy już tak łatwo na konta Polaków. Ustawa trafiła do prezydenta
Przez ostatnie lata urzędnicy skarbowi mogli zaglądać do historii naszych rachunków bez konieczności stawiania jakichkolwiek zarzutów. Parlament zdecydował się jednak ukrócić tę kontrowersyjną praktykę, przyjmując przełomową nowelizację przepisów. Ostateczny los tej zmiany spoczywa teraz na biurku głowy państwa.
Przepisy wprowadzone w połowie 2022 roku w ramach tzw. Polskiego Ładu przyznały Krajowej Administracji Skarbowej bezprecedensowe narzędzia inwigilacji finansowej. Zgodnie z obowiązującym dotąd artykułem 48 ustawy o KAS, naczelnik urzędu skarbowego mógł zażądać od banku szczegółowych informacji o rachunkach dowolnej osoby fizycznej.
Szerokie uprawnienia fiskusa budziły powszechny sprzeciw
Wystarczyło samo wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie, a nie przeciwko konkretnej osobie. W praktyce oznaczało to, że status podejrzanego nie był w ogóle wymagany, aby fiskus prześwietlił nasze przelewy, salda oraz pełnomocnictwa.
Czy z takiego narzędzia korzystano jedynie w wyjątkowych sytuacjach? Dane gromadzone przez organizacje pozarządowe oraz Rzecznika Praw Obywatelskich pokazały zupełnie inny obraz.
Tylko w pierwszym roku obowiązywania kontrowersyjnych regulacji skarbówka skierowała do banków kilka tysięcy zapytań dotyczących osób fizycznych, które nie usłyszały żadnych zarzutów.
Wielu podatników nawet nie wiedziało, że ich finanse są szczegółowo analizowane przez aparat państwowy, ponieważ banki miały ustawowy zakaz informowania klientów o udostępnieniu danych.
Tak szeroka ingerencja w tajemnicę bankową od początku spotykała się z ostrą krytyką konstytucjonalistów oraz przedsiębiorców.
Kiedy skarbówka zajrzy na rachunek?
Przełom nastąpił w listopadzie 2026 roku, kiedy to Sejm ostatecznie przyjął poprawki Senatu do ustawy ograniczającej uprawnienia organów podatkowych. Choć senackie korekty miały wyłącznie charakter redakcyjny i nie ingerowały w meritum regulacji, zamknęły one parlamentarny etap prac nad projektem.
Nowe prawo radykalnie zawęża krąg obywateli, których finanse mogą zostać prześwietlone przez urzędników bez ich wiedzy. Dostęp do danych o rachunkach bankowych będzie możliwy wyłącznie wobec osób posiadających formalny status podejrzanego o popełnienie przestępstwa, wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

Ustawodawca przewidział jednak istotny wentyl bezpieczeństwa dla organów ścigania, aby nie paraliżować walki z szarą strefą oraz zorganizowaną przestępczością podatkową. Skarbówka nadal będzie mogła uzyskać informacje z banku na temat osoby, której nie postawiono jeszcze zarzutów, ale wyłącznie po uzyskaniu uprzedniej zgody sądu.
Wprowadzenie kontroli sądowej ma stanowić realną barierę przed nadużyciami ze strony urzędników. Decyzja parlamentu wywołała entuzjastyczną reakcję części sceny politycznej.
Poseł Ryszard Petru ocenił w mediach społecznościowych, że po latach oczekiwań ustawa o zakazie wchodzenia na konta bankowe bez zgody sądu wreszcie trafia do podpisu głowy państwa.
Zobacz też: Ustawa o zabezpieczeniu społecznym artystów. Jest decyzja Sejmu
Oczekiwanie na decyzję prezydenta Karola Nawrockiego
Ograniczenie inwigilacji kont osobistych zbiega się w czasie z głęboką modernizacją administracji celno-skarbowej, która ma ułatwić życie uczciwym firmom. Jak informował szef KAS Marcin Łoboda, równolegle trwa największa od dekad reforma unijnego prawa celnego.
Jej fundamentem jest nowy Unijny Kodeks Celny, który wszedł w życie 20 września 2026 roku, a większość jego zapisów zacznie być stosowana rok później. Reformy te mają zastąpić rozproszone systemy krajowe jednym środowiskiem cyfrowym Data Hub, z którego firmy spoza branży e-commerce będą mogły korzystać dobrowolnie aż do 2034 roku. Administracja skarbowa stawia więc na cyfryzację i wsparcie biznesu, odchodząc od masowej kontroli obywateli.
Teraz kluczowa decyzja w sprawie tajemnicy bankowej należy do prezydenta Karola Nawrockiego, który zgodnie z konstytucją ma 21 dni na rozpatrzenie ustawy. Jeśli głowa państwa złoży swój podpis, nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od momentu ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Dla milionów Polaków będzie to oznaczać przywrócenie standardów państwa prawa i realną ochronę prywatności finansowej przed arbitralnymi decyzjami urzędników. Państwo zachowa skuteczne narzędzia do ścigania oszustów podatkowych, ale odzyska równowagę między interesem fiskalnym a prawami obywatelskimi.