Nadchodzą wielkie zmiany w pochówkach. Rząd podjął decyzję, nowelizacja po 67 latach
Przez niemal siedem dekad polskie prawo funeralne pozostawało w głębokim uśpieniu, nie nadążając za zmianami demograficznymi oraz obyczajowymi. Teraz w wykazie prac rządu pojawił się projekt nowelizacji przepisów z 1959 roku. Nowe regulacje całkowicie odmienią rynek pogrzebowy oraz przestrzeń wokół nekropolii.
Obowiązująca w Polsce ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych powstała w 1959 roku, gdy spopielanie zwłok stanowiło zjawisko niemal niespotykane. Dziś realia rynkowe i społeczne wyglądają zupełnie inaczej, a przestarzałe przepisy blokują rozwój nowoczesnych usług funeralnych.
Rząd przygotował projekt nowelizacji ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2025 roku zmarło w Polsce dokładnie 405 747 osób.
Jednocześnie branża pogrzebowa szacuje, że już około 40 procent wszystkich ceremonii w kraju odbywa się po wcześniejszej kremacji, co daje ponad 100 tysięcy spopieleń rocznie. Czy przestarzałe regulacje mogły dłużej ignorować tak wyraźną zmianę preferencji konsumentów?
Presję na zmiany potęgują również koszty pochówku oraz kurczące się miejsce na komunalnych nekropoliach. Choć od stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wzrósł do 7000 złotych, kwota ta wciąż nie pokrywa pełnych wydatków na tradycyjną ceremonię z nagrobkiem.

Według szacunków resortu rodziny pełny pochówek tradycyjny pochłania od 12 100 do 14 300 złotych, podczas gdy spopielenie pozwala obniżyć rachunek nawet o kilka tysięcy złotych przy rezygnacji z budowy nowego pomnika.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii dostrzegło ten impas i wpisało do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów kompleksową reformę całego sektora.
Nowe zasady i formy pochówku po kremacji
Projekt przygotowywany przez resort rozwoju zakłada głęboką liberalizację zasad postępowania z ludzkimi prochami, co dotychczas było w Polsce obwarowane surowym zakazem. Dotychczasowe przepisy pozwalały na złożenie urny wyłącznie w grobie ziemnym, murowanym lub w kolumbarium, czyli specjalnej budowli z niszami na urny.
Nowelizacja otwiera drzwi do tworzenia na cmentarzach wyodrębnionych pól pamięci, na których będzie można legalnie rozsypać prochy zmarłego. Aby zachować porządek ewidencyjny oraz umożliwić rodzinom godne upamiętnienie bliskich, zarządcy nekropolii będą mogli instalować przy takich strefach zbiorcze tablice z imionami i nazwiskami.

Rewolucja wyjdzie jednak daleko poza bramy samych cmentarzy, ponieważ ustawodawca planuje zalegalizować rozsypywanie prochów na morzu. Taka ceremonia będzie mogła odbyć się wyłącznie z pokładu statku lub łodzi, w odpowiedniej odległości od linii brzegowej, portów oraz strzeżonych kąpielisk.
Ponadto samorządy gminne zyskają kompetencje do wyznaczania na swoim terenie innych specjalnych miejsc, w których będzie można legalnie pożegnać zmarłego poza nekropolią.
Czy polskie porty i armatorzy zyskają tym samym zupełnie nową, dochodową niszę usługową? W krajach Europy Zachodniej morskie pochówki stanowią już ugruntowany segment rynku turystyczno-funeralnego, generujący przychody dla lokalnych przewoźników. To jednak nie koniec dużych zmian.
Zobacz też: Nawet 1978 zł miesięcznie. Przy tych chorobach można dostać świadczenie
Biodegradowalna urna z sadzonką drzewa nie zablokuje obrotu nieruchomością
Największe zainteresowanie wzbudza jednak propozycja dopuszczenia pochówków w biodegradowalnych urnach połączonych z sadzonką drzewa lub innej rośliny. Zgodnie z założeniami projektu, miejsce takiego ekologicznego nasadzenia nie będzie w świetle prawa traktowane jako klasyczny grób.
To kluczowy zapis z punktu widzenia rynku nieruchomości oraz prawa własności, ponieważ złożenie biodegradowalnej urny na prywatnej działce nie ograniczy w żaden sposób możliwości jej dalszego użytkowania czy sprzedaży.
Ustawodawca zamierza również uregulować kwestię dochowywania urn do istniejących grobowców rodzinnych na cmentarzach zamkniętych lub przeznaczonych do likwidacji, co dotąd rodziło liczne spory interpretacyjne.
Zmiany obejmą też strefy sanitarne, czyli pasy ochronne wokół nekropolii ograniczające budowę domów i studni, których wyznaczanie od lat paraliżuje inwestycje deweloperskie w dużych miastach. Resort chce, aby dotychczasowe odległości od zabudowań były liczone wyłącznie od faktycznej powierzchni grzebalnej, a nie od zewnętrznego ogrodzenia cmentarza, z wyłączeniem nowych pól pamięci.
Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów zaplanowano na drugi kwartał 2027 roku, co oznacza, że branża pogrzebowa oraz samorządy mają kilkanaście miesięcy na przygotowanie się do największej zmiany regulacyjnej od blisko siedmiu dekad.