Nowe przepisy przeciwpożarowe już obowiązują. Kary za brak czujników sięgają 30 tysięcy złotych

Kogo dotyczą zmiany od 30 czerwca

Najnowsze regulacje uderzają przede wszystkim w sektor usług hotelarskich i branżę najmu krótkoterminowego. Podstawą jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 listopada 2024 roku, opublikowane dzień później i obowiązujące od 23 grudnia 2024 roku. Nowe obowiązki spadają na właścicieli:

• hoteli i pensjonatów,
• apartamentów na wynajem,
• pokoi udostępnianych okazjonalnie przez osoby prywatne.

Zasady te obejmują wszystkie lokale ogłaszane na platformach rezerwacyjnych, takich jak Booking czy Airbnb, bez względu na to, jak często i na jak długo się je wynajmuje. 

Każdy taki lokal musi mieć co najmniej jeden autonomiczny czujnik dymu zgodny z normą PN-EN 14604. Jeśli dodatkowo znajduje się w nim urządzenie spalające paliwo, na przykład kocioł gazowy, podgrzewacz wody czy kominek, konieczny jest także certyfikowany czujnik tlenku węgla spełniający normę PN-EN 50291-1. Z obowiązku zwolnione są jedynie budynki, które mają już pełny, rozbudowany system sygnalizacji pożarowej.

Mandaty i ryzyko utraty odszkodowania

Nad przestrzeganiem przepisów czuwa Państwowa Straż Pożarna, która może kontrolować zarówno wyposażenie lokali, jak i stan techniczny instalacji grzewczych. Konsekwencje braku odpowiednich zabezpieczeń bywają dotkliwe. Strażacy mogą nałożyć mandat do 5 tysięcy złotych, a jeśli sprawa trafi do sądu, grzywna sięga nawet 30 tysięcy złotych.

Osobnym problemem jest ubezpieczenie. Towarzystwa mogą uznać brak certyfikowanych czujników za rażące niedbalstwo, co daje im podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania po pożarze lub ulatnianiu się czadu. Właśnie dlatego przy kontroli i likwidacji szkody tak duże znaczenie ma dokumentacja. Warto zachować dowody zakupu i instrukcje, które potwierdzają, że urządzenia spełniają wymagane normy.

Jak prawidłowo zamontować czujniki

Samo posiadanie sprzętu nie wystarczy, bo musi on realnie działać. Państwowa Straż Pożarna wskazuje tu konkretne zasady.

Czujniki dymu montuje się na suficie, najlepiej w korytarzach i sypialniach na każdej kondygnacji. Trzeba unikać miejsc bezpośrednio nad kuchenką oraz w łazience, gdzie para wodna łatwo wywołuje fałszywy alarm. Czujniki czadu umieszcza się z kolei na wysokości wzroku, w odległości od jednego do trzech metrów od źródła ciepła, czyli pieca albo kominka.

W obu przypadkach obowiązuje ta sama zasada ogólna: urządzenia powinny wisieć z dala od okien, drzwi i kratek wentylacyjnych, które mogą zaburzyć przepływ powietrza i opóźnić reakcję sprzętu.

Harmonogram zmian dla pozostałych nieruchomości

Nowe przepisy wchodzą w życie etapami:

• grudzień 2024 roku – obowiązek objął wszystkie nowo oddawane do użytku budynki mieszkalne,
• 1 stycznia 2026 roku – wymóg rozszerzono na istniejące obiekty handlowe, produkcyjne i magazynowe,
• 30 czerwca 2026 roku – wejście w życie wymogów dla najmu krótkoterminowego i hotelarstwa,
• 1 stycznia 2030 roku – ostateczny termin dla właścicieli prywatnych mieszkań oraz domów jednorodzinnych.

Choć ta ostatnia grupa ma najwięcej czasu na dostosowanie się do wymogów, strażacy apelują, żeby nie czekać do wyznaczonej daty. Podstawowy czujnik to wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych, a jego montaż realnie podnosi bezpieczeństwo domowników. Skalę zagrożenia pokazują statystyki PSP. Rocznie dochodzi w Polsce do ponad 30 tysięcy pożarów mieszkań, w których ginie blisko 400 osób. 

Osobną, cichą groźbą jest czad. Tylko od 1 października do połowy listopada 2025 roku strażacy odnotowali ponad 2,8 tysiąca pożarów mieszkalnych oraz ponad 440 interwencji związanych z tlenkiem węgla. Czad jest przy tym bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku, więc bez czujnika trudno go rozpoznać, zwłaszcza podczas snu.