BiznesINFO.pl
Umowa ustna

https://pixabay.com/pl/photos/ludzie-biznesu-spotkanie-1979261/

Umowa ustna - czy taki rodzaj zawarcia umowy jest ważny?

5 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Maciej Blacha

Udostępnij:

Niewiele osób zdaję sobie sprawę, że każdego dnia zawierają różnego rodzaju kontrakty. Za każdym razem, gdy kupujemy coś w sklepie lub  korzystamy z usług fryzjera, między nami
dochodzi do zawarcia umowy cywilno-prawnej. Nawet w sytuacji, gdy nie doszło
między nami do podpisania umowy pisemnej. Wystarczy, że uzgodniliśmy cenę i
przedmiot usługi i w taki sposób zawarliśmy umowę ustną.

Pochodzenie umowy ustnej

W starożytnym Rzymie, z którego pochodzi nie tylko słowo „cotractus” oznaczające umowę, ale również wiele konstrukcji prawnych używanych do dziś, prawie wszystkie zawierane umowy były umowami ustnymi. Proces zawierania kontraktu – umowy ustnej,  mógł być z
kolei bardzo skomplikowany i wymagać np. uczestnictwa świadków. Nie zmienia to
jednak faktu ogólnego zamiłowania Rzymian do umowy ustnej. Współczesne prawo
cywilne ma swoje korzenie w starożytnym Rzymie. W związku z tym wiele
instytucji prawnych jest bardzo podobnych. Jedną z nich jest właśnie umowa ustna.

Czym jest umowa ustna?

Umowa cywilnoprawna to w prawie cywilnym porozumienie dwóch lub więcej stron, które ustalają między sobą wzajemne prawa lub obowiązki. Aby umowa była ważna, musi:

  1. składać się z przynajmniej dwóch zgodnych względem siebie oświadczeń woli;

  2. określać przedmiot umowy;

  3. określać jego cenę.

Umową ustną z kolei nazywamy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami w sposób werbalny, bez zapisywania praw i obowiązków z niej wynikających w postaci dokumentu. Takie umowy zazwyczaj zawierane są w przypadku tzw. umów dnia codziennego, czyli prostych czynności cywilno-prawnych takich jak np. transakcja kupna towaru w sklepie.

Co ważne, umowy ustne mogą zawierać również osoby, które nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych, czyli także dzieci i młodzież.

Czy umowa ustna jest ważna?

To, czego Rzymianie nie znali, to tzw. zasada swobody zawierania umów zawarta w art. 58 par. 1 kodeksu cywilnego głosząca, że:

 „Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy”

Oznacza to, że o ile ustalenia nie będą sprzeczne z prawem, strony mogą kształtować wzajemne prawa i obowiązki w swobodny sposób. Kodeks cywilny nie zabrania zawierania umów ustnych, strony mogą je więc swobodnie zawierać.

Co zrobić, jeśli druga strona nie wywiązuje się z umowy?

W przypadku, gdy druga strona nie chce wywiązać się z zawartej umowy, możemy dochodzić swoich praw w sądzie. Nawet w przypadku, gdy pomiędzy stronami nie doszło do podpisania pisemnej umowy. Dochodzenie naszych praw przed sądem bez pisemnej umowy będzie co prawda utrudnione z powodu możliwego braku dowodu zawarcia umowy. Strona może jednak powoływać się np. na zeznania świadków lub przedstawić dowód w postaci korespondencji.

Kiedy umowa ustna będzie nieważna?

Istnieją jednak pewne sytuacje, gdy zawarta umowa ustna będzie nieważna. Kodeks cywilny w pewnych sytuacjach wymaga od stron zawarcia umowy pisemnej pod rygorem nieważności. Jest to tzw. forma ad solemnitatem. Zastrzeżona jest ona do czynności, które mogą wymagać większego namysłu od zainteresowanych. Dotyczy np. umowy najmu mieszkania, umów ustalających przeniesienie własności nieruchomości czy umowy o ustanowienie stosunku pracy. Istnieją również przypadki, gdy prawo nie tylko wymaga zachowania formy pisemnej, ale również nakaz zawarcia umowy notarialnej. Taki obowiązek mamy np. przy podpisaniu umowy z deweloperem. W każdej powyższej sytuacji umowa ustna będzie nieważna.

Są również pewne rodzaje umów, w stosunku do których kodeks cywilny wymaga tzw. formy ad probationem. Są to umowy, co do który kodeks cywilny dopuszcza co prawda możliwość
zawarcia ich w formie ustnej, jednak w przypadku sporu, strony muszą zgodzić
się na wykorzystanie dowodu w postaci zeznań świadka. W przypadku braku takiej
zgody udowodnienie zobowiązań jest bardzo utrudnione. Dlatego dla pewności
najlepiej jest takie umowy zawierać w formie pisemnej.

Źródła:

Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego - Tomasz Giaro, Wojciech Dajczak, Franciszek Longchamps de Berier

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640160093/U/D19640093Lj.pdf

Podobne artykuły

ANDRZEJ IWANCZUK/REPORTER

Handel

Mecz z Hiszpanią i specjalną akcją w Lidlu. Sieciówka 4 piwa daje za darmo

Czytaj więcej >
Marek BAZAK/East News

Handel

Ceny warzyw znów zaskakują. Tym razem tanie jak nigdy

Czytaj więcej >
ARKADIUSZ ZIOLEK/East News

Handel

Warzywa tak drogie chyba jeszcze nie były. Przez zimną wiosnę płacimy krocie

Czytaj więcej >
Biedronka przyznała podwyżki pracownikom

Handel

Biedronka - zarobki 2021. Pensje poszły w górę i to na wielu szczeblach

Czytaj więcej >
Zinu

Handel

Ofensywa Zinu. Otwarto drugi bezobsługowy sklep firmy, ma mieć koncesję na alkohol

Czytaj więcej >
Cała Polska odwiedzała Złote Tarasy, teraz robią to nieliczni

Handel

Dramat Złotych Tarasów. Ludzie przestali odwiedzać niegdyś najpopularniejszą galerię handlową Warszawy

Czytaj więcej >