Te osoby mogą mieć wcześniejszą emeryturę. Muszą spełnić kilka warunków

Kto może liczyć na wcześniejszą emeryturę? 

Prawo do wcześniejszego świadczenia przysługuje osobom urodzonym między 31 grudnia 1948 r. a 1 stycznia 1969 r., a więc obecnym 56- do 76-latkom. Sam wiek nie wystarcza – kluczowe są warunki zatrudnienia. ZUS podkreśla, że uprawnieni są wyłącznie ci, którzy wykonywali prace w warunkach szkodliwych, uciążliwych lub na stanowiskach wymagających ponadprzeciętnej sprawności psychofizycznej.

Oznacza to, że osoby pracujące całe życie w biurze nie mają szans na wcześniejszą emeryturę. Decydujący jest charakter pracy i miejsce jej wykonywania – muszą być uwzględnione w wykazach z rozporządzenia z 1983 r. lub w przepisach branżowych.

Jakie zawody uprawniają do świadczenia? 

Do prac w szczególnych warunkach ZUS zalicza m.in. zatrudnienie pod ziemią, produkcję metali ciężkich (np. ołowiu i kadmu), pracę przy azbeście oraz ratownictwo górnicze. Osoby wykonujące takie zawody mogą ubiegać się o świadczenie nawet kilka lat przed ustawowym wiekiem emerytalnym, o ile mają wymagany staż pracy w tych warunkach.

Druga grupa to osoby wykonujące pracę o szczególnym charakterze, np. funkcjonariusze policji, straży pożarnej, nauczyciele, dziennikarze czy artyści cyrkowi. W tych zawodach wymagana jest wysoka odpowiedzialność lub znaczne obciążenie psychofizyczne. Każdy zawód ma określony minimalny staż oraz wiek uprawniający do złożenia wniosku.

Trzy filary: staż, wiek i dokumenty 

Poza udowodnieniem pracy w szczególnych warunkach należy spełnić wymóg ogólnego stażu ubezpieczeniowego: co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Trzeba też osiągnąć ustawowy wiek przewidziany dla danej grupy zawodowej – zazwyczaj 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, choć w niektórych przypadkach jest on niższy.

Do wniosku emerytalnego EMP należy dołączyć:

• formularz ERP-6 z okresami składkowymi,
• świadectwa pracy potwierdzające zatrudnienie w szczególnych warunkach,
• zaświadczenia kadrowe z odpowiednim kodem stanowiska,
• oświadczenie o przekazaniu środków z OFE (jeśli dotyczy).

Brak któregokolwiek z dokumentów wstrzymuje rozpatrywanie wniosku, a ZUS daje 30 dni na ich uzupełnienie.

Jak i kiedy złożyć wniosek? 

Wniosek można złożyć elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS lub osobiście w dowolnym oddziale. Ważne, by zrobić to najpóźniej dzień przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego – wtedy decyzja zostanie wydana bez przekształcenia w zwykłą emeryturę.

Eksperci radzą, by jeszcze przed złożeniem dokumentów zamówić w ZUS szczegółowy wykaz przebiegu ubezpieczenia i zawczasu wyjaśnić wszelkie nieścisłości. Brak pieczątki, błędny kod stanowiska czy brakujące świadectwo z zakładu, którego już nie ma, może przekreślić szansę na świadczenie. Warto zawczasu zadbać o dokumentację i skorzystać z możliwości, która dla osób urodzonych po 1968 r. jest już niedostępna.