20 maja upływa termin w ZUS. Przekroczysz limity? Dopłata może zaboleć, nawet 10 tys. zł

Przedsiębiorcy mogą przeżyć szok. Dopłata do ZUS sięgnie nawet 10 tys. zł

Przedsiębiorcy mają czas do 20 maja 2026 roku na złożenie rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 rok. Obowiązek dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, które były objęte ubezpieczeniem zdrowotnym i rozliczały się według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Czytaj więcej: ZUS wypłaca nawet 1978,49 zł przez 3 lata. Prawie nikt nie wie o tym świadczeniu

Największe dopłaty mogą dotknąć przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem. W ich przypadku składka zdrowotna zależy od rocznych przychodów i przypisana jest do jednego z trzech progów. W 2025 roku miesięczna składka wynosi odpowiednio 461,66 zł przy przychodach do 60 tys. zł, 769,43 zł przy przychodach od 60 tys. do 300 tys. zł oraz 1384,97 zł po przekroczeniu 300 tys. zł przychodu rocznie.

Jeden dzień działalności może oznaczać obowiązek rozliczenia

Kluczowy problem polega na tym, że po przekroczeniu progu wyższa składka obowiązuje za cały rok, a nie dopiero od momentu przekroczenia limitu. Oznacza to, że przedsiębiorca, który przez większość roku płacił niższą składkę, a dopiero pod koniec roku przekroczył próg przychodowy, będzie musiał wyrównać różnicę za wcześniejsze miesiące. Jak podaje portal Bankier.pl 2 skrajnych przypadkach dopłata może wynieść nawet 10 156,41 zł.

ZUS przypomina, że obowiązek złożenia rocznego rozliczenia nie dotyczy wyłącznie osób, które prowadziły działalność przez cały rok. Dokumenty muszą złożyć także przedsiębiorcy, którzy zawiesili lub zakończyli działalność w trakcie 2025 roku, ale choćby przez jeden dzień podlegali ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Wyjątek przewidziano dla osób, które miały zawieszoną działalność przez cały 2025 rok. Takie osoby co do zasady nie muszą składać rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorców, którzy wznowili działalność w styczniu 2026 roku i rozliczają się na zasadach ogólnych. W ich przypadku konieczne będzie rozliczenie składki za poprzedni rok, nawet jeśli obejmie ono tylko jeden miesiąc.

Obowiązek dotyczy również osób, które rozpoczęły działalność gospodarczą w styczniu 2026 roku i rozliczają się według skali podatkowej lub podatku liniowego. Dla części przedsiębiorców może to być zaskoczeniem, szczególnie jeśli są przekonani, że nowe rozpoczęcie działalności zwalnia z rozliczenia wcześniejszego okresu składkowego.

Roczne rozliczenie należy uwzględnić w dokumentach składanych za kwiecień 2026 roku. Termin ich przekazania do ZUS oraz opłacenia ewentualnej niedopłaty upływa 20 maja. Przekroczenie tego terminu może oznaczać powstanie zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zwrot nadpłaty tylko po złożeniu wniosku. Jest ważny termin

W części przypadków roczne rozliczenie może wykazać nadpłatę. ZUS poinformował, że w takiej sytuacji automatycznie przygotuje wniosek RZS-R i udostępni go na koncie płatnika w serwisie eZUS.

Samo pojawienie się dokumentu nie oznacza jednak automatycznego zwrotu pieniędzy. Przedsiębiorca musi sprawdzić wniosek, wskazać numer rachunku bankowego, podpisać dokument i przesłać go do ZUS najpóźniej do 1 czerwca 2026 roku. Dodatkowym warunkiem otrzymania zwrotu jest brak zaległości składkowych oraz brak nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Jeżeli przedsiębiorca nie wyśle wniosku w terminie, nadpłata nie trafi na konto bankowe. Środki zostaną rozliczone na koncie płatnika do końca roku. ZUS przypomina także o terminach związanych z korektami dokumentów. Przedsiębiorcy, którzy chcą skorygować miesięczne rozliczenia, muszą złożyć odpowiednie dokumenty najpóźniej w dniu składania wniosku o zwrot nadpłaty. Jeśli nie ubiegają się o zwrot, czas na przekazanie korekty mają do 1 lipca 2026 roku.