Ubezpieczenie zdrowotne. Dobrowolne czy obowiązkowe? Ile kosztuje ubezpieczenie w NFZ i jaki jest jego zakres? Kompletny poradnik

Kto podlega pod ubezpieczenie zdrowotne?

Zgodnie z polską myślą prawną obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym są objęci pracownicy zatrudnieni w oparciu o umowę o pracę, a także osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, pobierają emerytury lub renty, posiadają status studenta lub są zarejestrowani jako bezrobotni w urzędzie pracy. Pozostałe osoby powinny samodzielnie zgłosić się do systemu i opłacić składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Ubezpieczenie zdrowotne z NFZ, także dobrowolne, obowiązuje od momentu zgłoszenia się do urzędu. Nie obowiązuje okres karencji jaki często występuje w przypadku prywatnych ubezpieczeń. Aby przystąpić do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego nie trzeba wypełniać żadnych dokumentów. Zgodnie z zasadą, do objęcia ubezpieczeniem zgłasza nas pracodawca, szkoła lub uczelnia, albo urząd pracy lub ZUS. Wyjątek stanowią osoby prowadzące działalność gospodarczą. Podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń, ale z racji bycia samemu sobie pracodawcą, obowiązek zgłoszenia spada na ich barki.

Jeżeli jesteśmy ubezpieczeni w NFZ przez np. pracodawcę, ale członkowie naszej rodziny stracili prawo do ubezpieczenia, ponieważ na przykład utracili zatrudnienie, mamy obowiązek zgłosić ten fakt do naszego pracodawcy w ciągu 7 dni, tak aby pracodawca dopisał członka rodziny do naszego ubezpieczenia. Przykład: Pan Jan stracił pracę w wyniku redukcji etatów, aby podlegać dalej pod ubezpieczenie zdrowotne może zostać dopisany przez pracodawcę swojej żony do jej ubezpieczenia. Aby tak się stało, żona Pana Jana musi zgłosić ten fakt w ciągu tygodnia od utraty zatrudnienia przez pana Jana. Wysokość składki pani Moniki, żony pana Jana, nie wzrośnie.

Okres 7-dniowy obowiązuje również w drugą stronę. Pani Monika będzie musiała w ciągu tygodnia od objęcia Pana Jana ubezpieczeniem z innego tytułu poinformować o tym swojego pracodawcę. Przykład: Pan Jan ubezpieczony „przy żonie” rozpoczął pracę na podstawie umowy o pracę, podlega zatem obowiązkowi ubezpieczeniowemu u swojego nowego pracodawcy. W takiej sytuacji pani Monia ma obowiązek zgłosić ten fakt u siebie w pracy.

Kogo możemy dopisać do naszego ubezpieczenia zdrowotnego?

Polskie prawo pozwala na dopisanie do swojego ubezpieczenia następujące osoby:

- dzieci do 18. roku życia, jeżeli nie kontynuują nauki;- dzieci do 26. roku życia, jeżeli kontynuują naukę. Warto pamiętać, że zgodnie z polskim prawem ubezpieczenie przez uczelnię powinno mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy student nie posiada prawa do ubezpieczenia z innego tytuły, jakim jest np. ubezpieczenie rodziców;- dzieci w każdym wieku, jeżeli mają orzeczoną niepełnosprawność w znacznym zakresie;Co ważne, pod takimi samymi kryteriami do swojego ubezpieczenia dopisać można wnuki, jeżeli rodzice naszych wnuków sami nie są ubezpieczeni.

Ponadto, jak opisaliśmy w poprzednim akapicie, do ubezpieczenia dopisać możemy naszego współmałżonka oraz rodziców i dziadków, z którymi pozostajemy we wspólnym gospodarstwie domowym.

Do ubezpieczenia zdrowotnego można zgłosić się z datą wsteczną. Jest to bardzo istotne w sytuacjach nagłych, gdy potrzebujemy pilnej interwencji medycznej, a nie zostaliśmy nigdzie zgłoszeni do ubezpieczenia. Z datą wsteczną do ubezpieczenia zdrowotnego zgłaszać się można do 30 dni od skorzystania ze świadczeń zdrowotnych lub do 30 dni od momentu, w którym NFZ zawiadomił nas o dochodzeniu zwrotu środków za leczenie.

Kiedy wygasa ubezpieczenie zdrowotne?

Ubezpieczenie zdrowotne nie ulega wygaszeniu w momencie utraty pracy. Zgodnie z polskim prawem ubezpieczenie zdrowotne ustaje po 30 dnia od utraty tytułu do ubezpieczenia. Okazuje się zatem, że jeszcze miesiąc od ostatniego dnia pracy korzystać możemy z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Są wyjątki od tej zasady:- uczniowie szkół ponadpodstawowych są ubezpieczeni przez 6 miesięcy od zakończenia nauki lub skreślenia ich z listy uczniów. Powoduje to, że przez całe pomaturalne wakacje abiturienci są ubezpieczeni.- ubezpieczenie zdrowotne obowiązuje również przez 4 miesiące od zakończenia studiów wyższych i doktoranckich, a także 4 miesiące od skreślenia z listy studentów. Za zakończenie studiów przyjmuje się datę złożenia egzaminu dyplomowego.

Ile kosztuje ubezpieczenie zdrowotne?

Za obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne pobierana jest składa. Odprowadzana jest ona od naszej pensji. W przypadku uczniów lub studentów, których do ubezpieczenia zgłasza szkoła lub uczelnia, ubezpieczenie jest finansowane przez placówki naukowe. W przypadku emerytów i rencistów składkę pobiera się od świadczenia. Bezrobotni bez prawa do zasiłku mają finansowane ubezpieczenie przez urząd pracy.

W przypadku pracowników, jak już wspominaliśmy, składka pobierana jest z pensji. Wynosi ona 9 proc. podstawy wymiaru. O tym, jak jest to obliczane pisaliśmy szerzej w tym artykule.