BiznesINFO.pl
quarrel-2450680 1920

https://pixabay.com/pl/photos/k%C5%82%C3%B3tnie-obra%C5%BCeni-para-narzeczeni-2450680/

Szczodrość nie zawsze popłaca. Rażąca niewdzięczność może być powodem cofnięcia darowizny

4 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Przemysław Puch

Udostępnij:

Darowizna jest szlachetnym gestem szczodrości. Ale istnieją sytuacje, gdy konieczne wydaje się jej odwołanie, co nie jest to łatwe, ale możliwe.

Darowizna, czyli nieodpłatne przeniesienie własności rzeczy lub praw na drugą osobę, jest
stosowana powszechnie. Do takiej czynności dochodzi najczęściej pomiędzy spokrewnionymi, bliskimi sobie osobami (gdy, na przykład, rodzice przekazują swojemu dziecku własność nieruchomości).

Zdarzają się jednak sytuacje, gdy darczyńca żałuje swojej decyzji i chciałby odzyskać podarowany przedmiot. To stosunkowo trudna do przeprowadzenia czynność, zależąca od wielu czynników. Możliwości przeprowadzenia takiej operacji zależą między innymi od tego, czy darowizna została wykonana, czy jeszcze nie.

Rażąca niewdzięczność

Darowiznę, która została wykonana można odwołać, tylko z powodu, jak to zostało ujęte w przepisach Kodeksu Cywilnego, „rażącej niewdzięczności obdarowanego”. Może to zrobić zarówno darczyńca, jak i jego spadkobiercy (jeżeli darczyńca miał prawo do takiego odwołania w momencie śmierci, jeśli obdarowany pozbawił darczyńcę życia lub umyślnie przyczynił się do tego).

Pojęcie rażącej niewdzięczności nie zostało jednak sprecyzowane, to zwrot tzw. niedookreślony. Oznacza to, że Sąd w każdym, konkretnym przypadku powinien ustalić, czy określone zachowania mieszczą się w tym pojęciu czy też nie. Z orzecznictwa sądów wynika, że może to być zarówno określone działanie obdarowanego, jak i jego zaniechanie.

Może być skierowane przeciwko darczyńcy bezpośrednio lub pośrednio, musi być także uznane za bardzo niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę. Ważne jest przy tym wykazanie, że obdarowany, w ramach rażącej niewdzięczności, wykazał się złą wolą skierowaną na wyrządzenie darczyńcy krzywdy lub szkody majątkowej. Sąd ocenia takie zachowania, jak dowodzi praktyka, odwołując się do norm moralnych.

Jeśli już po przekazaniu rzeczy na podstawie darowizny, darczyńca popadnie w niedostatek, na obdarowanym ciąży obowiązek wspierania finansowo takiej osoby w zakresie zaspokajania jego usprawiedliwionych potrzeb życiowych, jak również alimentacyjnych. Zakres takiego obowiązku pomocy nie jest nieograniczony: prawo precyzuje, że ma to nastąpić w granicach wzbogacenia się w wyniku darowizny. Zwolnienie z tej powinności może nastąpić tylko poprzez zwrócenie podarowanego przedmiotu.

Problemy bytowe

Gdy darowizna nie została wykonana odwołanie można przeprowadzić, gdy od momentu przekazania rzeczy czy praw obdarowanej osobie stan majątkowy darczyńcy pogorszył się na tyle, że wykonanie darowizny byłoby powodem problemów z utrzymaniem, lub wywiązywaniem się z obowiązku alimentacyjnego. Przy zwrocie przedmiotu darowizny stosowane są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Zgodnie z zapisami ustawy Kodeks cywilny odwołanie darowizny zarówno wykonanej, jak i jeszcze niewykonanej powinno nastąpić poprzez pisemne oświadczenie złożone obdarowanemu. Nie jest przy tym konieczna, jak dowodzi praktyka sądowa, notyfikacja notariusza.

Podobne artykuły

fot: Arkadiusz Ziolek/ East News. 16.07.2019. n/z Niemowlak trzyma banknot 500 zl.

Twój portfel

12 000 plus jednak szybciej. Rząd zdradził, kiedy można spodziewać się wypłat

Czytaj więcej >
Polacy wycofują oszczędności z banków

Twój portfel

Oszczędności w banku? Nie, teraz stawiamy na alternatywy

Czytaj więcej >
pixabay, IADE-Michoko

Twój portfel

Ceny paliw na stacjach robią wrażenie. Cieszyć się mogą tylko tankujący gaz

Czytaj więcej >
pieniadze-pixabay-jarmoluk

Twój portfel

Opłata opakowaniowa już budzi kontrowersje. Branża nie przebiera w słowach

Czytaj więcej >
Biznes Info

Twój portfel

Abonamentu RTV wciąż unika masa Polaków. A kontrolerzy i tak wystawiają mandaty na 735 zł

Czytaj więcej >
pixabay, pasja1000

Twój portfel

Emerytura możliwa nawet przed 40. rokiem życia. Ale to nie takie łatwe

Czytaj więcej >