Rewolucja w przepisach dla kierowców. Będą wyższe kary? Ten organ domaga się zmian

Inspekcja zwraca szczególną uwagę na przekraczanie dopuszczalnego czasu pracy w porze nocnej oraz nieprzestrzeganie obowiązkowych przerw. Problem dotyczy nie tylko samych kierowców, ale również przedsiębiorstw odpowiedzialnych za organizację ich pracy. PIP chce jednocześnie uporządkowania przepisów dotyczących rozliczania czasu pracy i wynagrodzeń, które po wdrożeniu Pakietu Mobilności stały się istotnym wyzwaniem dla branży transportowej.

PIP chce wyższych kar dla kierowców zawodowych. Na celowniku najpoważniejsze naruszenia

Państwowa Inspekcja Pracy postuluje podwyższenie sankcji za najpoważniejsze naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców oraz za utrudnianie przeprowadzania kontroli. Zdaniem inspekcji dotychczasowe rozwiązania nie zapewniają wystarczającej skuteczności egzekwowania obowiązujących norm. Jak informuje portal dlahandlu.pl, postulaty przedstawiła podczas posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej Urszula Langer, zastępca Głównego Inspektora Pracy.

Przedstawicielka PIP podkreśliła, że regulacje dotyczące czasu pracy kierowców mają znaczenie nie tylko dla samych zatrudnionych, lecz także dla bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. 

Nadrzędnym celem przepisów ustawy o czasie pracy kierowców oraz regulacji unijnych dotyczących czasu jazdy, przerw i odpoczynków jest ochrona zdrowia kierowców, zapobieganie wypadkom wynikającym ze zmęczenia oraz zapewnienie uczciwych warunków konkurencji w sektorze transportowym – zaznaczyła Urszula Langer.

Inspekcja chce, aby ewentualne zmiany nie ograniczały się wyłącznie do podwyższenia kar. Postuluje również doprecyzowanie obowiązujących regulacji, tak aby przedsiębiorcy mogli łatwiej stosować je w praktyce. Wśród propozycji znalazło się uproszczenie zasad wynagradzania i rozliczania kierowców po wdrożeniu Pakietu Mobilności, zwiększenie przejrzystości dokumentacji płacowej oraz uregulowanie zasad wypłacania świadczeń związanych z przewozami międzynarodowymi. Na razie są to postulaty inspekcji, a nie obowiązujące zmiany w prawie.

Ponad 1900 kontroli i tysiące naruszeń. PIP ujawnia skalę problemu

Dane z kontroli pokazują, dlaczego inspekcja domaga się zdecydowanych działań. W latach 2023–2025 oraz w pierwszej połowie 2026 roku w ramach Krajowej Strategii Kontroli przeanalizowano ponad 1,6 mln dni pracy kierowców. Przeprowadzono łącznie 1931 kontroli u 1913 pracodawców. Inspektorzy sprawdzili dokumentację oraz dane z tachografów ponad 10 tys. kierowców. Byli oni zatrudnieni w przedsiębiorstwach, w których pracowało łącznie blisko 122 tys. osób.

Jednym z najczęściej wykrywanych problemów okazało się przekraczanie dopuszczalnego czasu pracy w porze nocnej. Obowiązujące przepisy przewidują, że kierowca wykonujący pracę w nocy nie może pracować dłużej niż 10 godzin pomiędzy dwoma kolejnymi odpoczynkami. Co istotne, limit obejmuje nie tylko samo prowadzenie pojazdu, ale wszystkie czynności zaliczane do czasu pracy. Według danych PIP inspektorzy ujawniają rocznie od około 4,5 tys. do ponad 5,5 tys. przypadków takich naruszeń.

Kolejnym problemem jest nieudzielanie wymaganej dodatkowej przerwy po sześciu godzinach pracy. Inspekcja zwraca uwagę, że część przedsiębiorców koncentruje się przede wszystkim na limitach czasu prowadzenia pojazdu, pomijając pozostałe obowiązki wynikające z przepisów. Tymczasem przestrzeganie norm czasu pracy ma bezpośrednie znaczenie dla ograniczania zmęczenia kierowców. Właśnie dlatego PIP chce, aby kontrole obejmowały wszystkie obowiązki związane z organizacją pracy, a nie tylko czas spędzony za kierownicą.

Niemal 6 mln zł kar w trzy lata. Inspekcja chce skuteczniejszego egzekwowania przepisów

W latach 2023–2025 inspektorzy pracy wydali 1581 decyzji administracyjnych nakładających kary pieniężne. Łącznie wyegzekwowano z tego tytułu blisko 6 mln zł. Oznacza to średnio około 1,88 mln zł rocznie. Mimo takiej skali sankcji inspekcja nadal identyfikuje liczne przypadki nieprzestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy kierowców zawodowych.

PIP uważa, że konieczne jest wzmocnienie samych sankcji, jak i możliwości skutecznego przeprowadzania kontroli. Szczególne znaczenie ma mieć podwyższenie kar za najcięższe naruszenia oraz za działania utrudniające inspektorom wykonywanie obowiązków. Jednocześnie proponowane zmiany mają poprawić przejrzystość zasad rozliczania pracy w transporcie. Chodzi między innymi o dokumentację wynagrodzeń oraz świadczenia związane z przewozami międzynarodowymi.

Dla branży transportowej ewentualne zmiany mogą oznaczać konieczność dokładniejszego kontrolowania harmonogramów, ewidencji czasu pracy i rozliczeń z pracownikami. Trzeba jednak podkreślić, że przedstawione propozycje nie oznaczają jeszcze wejścia w życie nowych sankcji. PIP przedstawiła swoje postulaty podczas posiedzenia sejmowej komisji, a ewentualne zaostrzenie przepisów wymaga dalszych prac legislacyjnych. Na ten moment obowiązują dotychczasowe regulacje dotyczące czasu pracy kierowców.