Praca zdalna od roku. Większość firm planuje umożliwić home office także po pandemii

Rok pracy zdalnej. Iberion w pierwszym rzędzie

Dokładnie rok temu, 11 marca 2020 roku firma Iberion, wydawca Biznes Info (a także wielu innych portali) jako jedna z pierwszych (jeśli nie pierwsza) firm z branży mediów w Polsce przekazała pracownikom, że do odwołania będą wykonywali swoje obowiązki z domu. Powodem był oczywiście koronawirus, który dokładnie tydzień wcześniej zawitał do naszego kraju.

Pracujemy w trybie home office już zatem od 12 miesięcy (z krótką przerwą latem i wczesną jesienią, gdy nastąpił - jak się okazało chwilowy - powrót do redakcji). Po roku, część redaktorów ma dość i najchętniej wróciłoby już do biura, ale nie brakuje takich, którzy cieszą się, że mogą pracować w domu i chętnie korzystaliby z takiej opcji także po zakończeniu pandemii.

W ilu firmach home office po pandemii?

Czy model ten może być kontynuowany w polskich firmach, gdy zagrożenie minie? Jakie podejście w tej kwestii mają pracodawcy i pracownicy? Badania na ten temat – zarówno na jednej jak i drugiej grupie - przeprowadziła w ubiegłym roku na zlecenie serwisu Gumtree firma ARC Rynek i Opinia we współpracy z firmą doradztwa personalnego Randstad Polska.

O wynikach tychże badań mówi w rozmowie z Biznes Info Mateusz Żydek, rzecznik prasowy Randstad Polska. - Nie ma na razie szans, by praca zdalna stała się głównym modelem pracy w przypadku stanowisk specjalistycznych, biurowych czy administracyjnych. Jest rozwiązaniem tymczasowym i tak jest traktowana przez większość pracowników i pracodawców. Wprowadzenie takiego trybu pracy zmieniło jednak rzeczywistość większości firm w Polsce, a przede wszystkim podejście managerów do wykonywania części zadań przez pracowników z domu czy innego, dowolnego miejsca poza biurem – mówi Żydek.

Z przeprowadzonego badania na grupie pracodawców (przeprowadzono je drogą telefonicznie na próbie 101 respondentów) wynika, że ponad połowa z nich planuje pozostawienie pracy zdalnej po zakończeniu pandemii, ale tylko w nielicznych przypadkach będzie to jedyny możliwy tryb pracy.

- Prawie 60 proc. pracodawców deklaruje pozostawienie pracy zdalnej także po pandemii, ale tylko w przypadku 5 proc. będzie to jedyny możliwy tryb pracy – podkreśla w rozmowie z naszym portalem rzecznik prasowy Randstad Polska. - W pozostałych firmach pracownicy będą mogli pracować zdalnie jedynie w pewnym zakresie, na przykład wykonywać część zadań lub regularnie decydować się na dni pracy z domu (1-2 razy w tygodniu, kilka razy w tygodniu) – dodaje Żydek.

Tym samym dominującym modelem pracy w Polsce będzie tzw. model hybrydowy. Jak zauważa Żydek, będzie to efektem zalet pracy zdalnej dostrzeganych przez pracodawców i pracowników, które „trudno zignorować teraz, gdy już je poznaliśmy, jak i wady ciągłej pracy poza biurem, który również uwidoczniły się w ostatnich miesiącach”.

Co o pracy zdalnej mówią uczestniczący w badaniu pracownicy (próba wyniosła 518 osób, badanie przeprowadzono drogą kwestionariuszy online). Po stronie zalet wskazują przede wszystkim elastyczne godziny wykonywania obowiązków, oszczędności związane z dojazdami, jak również dowolność w organizacji pracy.

Połowa pracowników ogląda telewizję lub przegląda sieć

Pracownicy widzą jednak i wady pracy w domu, wskazując jednocześnie jakie elementy odciągają ich od wykonywania obowiązków służbowych. - Zwracają tu uwagę na ograniczony kontakt ze współpracownikami, szczególnie gdy projekty wymagają szerokich konsultacji. Mówią również o czynnikach rozpraszających - co drugi pracownik w trakcie pracy w dom ogląda telewizję lub surfuje po internecie, 4 na 10 - sprząta, a ponad jedna trzecia zajmuje się dziećmi. Zdaniem pracowników, zaburzeniu ulega też równowaga pomiędzy czasem prywatnym a zawodowym – mówi rzecznik prasowy Randstad Polska.

Niemal co trzeci pracownik twierdzi, że ich szef w okresie pandemii kontaktował się z nimi regularnie poza godzinami pracy. W przypadku ponad 40 proc. takie kontakty zdarzały się sporadycznie.

Nastąpi model 3-2-2?

Sami pracodawcy dostrzegają pozytywny wpływ pracy zdalnej na efektywność i satysfakcję pracowników, obawiają się jednak trudności w komunikacji pomiędzy członkami zespołów i w aktywnym udziale pracowników w projektach wymagających współpracy większej liczby specjalistów. 

- Zachodnioeuropejscy specjaliści twierdzą, że dążymy do modelu 3-2-2, w których przez trzy dni pracujemy z biura, przez dwa dni z domu, a pozostałe dwa dni w pełni przeznaczamy na odpoczynek. Niewykluczone, że w przyszłości będzie to model dominujący. Na razie pracodawcy najczęściej mówią, że po pandemii umożliwią pracownikom pracę zdalną raz w tygodniu. Może to jednak zależeć od specyfiki zadań wykonywanych przez zespoły, a także branży, w której działa firma – podsumowuje rzecznik prasowy Randstad Polska.

Model hybrydowy, jak zauważa Żydek, oznaczałby nowe wyzwania pracodawców i pracowników. - Zespoły nadal pracować będą w pewnym rozproszeniu, a więc istotna będzie skuteczna komunikacja pomiędzy ich członkami, budowanie zaangażowania, ale też dbania o to, aby żaden z pracowników nie czuł się wykluczony. Na nowo pomyśleć będzie trzeba o organizacji przestrzeni biurowych. Dotychczasowe open space'y będę trudne do zachowania w trybie hybrydowym, w którym nadal ważną rolę odgrywać będą telekonferencje. Trudno będzie je realizować przy zbyt małe liczbie pomieszczeń do pracy indywidualnej – tłumaczy Żydek.

Do wyzwań, jak mówi rzecznik prasowy Randstad Polska, należeć będzie też równowaga między życiem prywatnym i zawodowym, a także możliwość odłączenia się od pracy w trybie zdalnym po godzinach.

Z danych przekazanych redakcji Biznes Info przez Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii wynika, że w ostatnim kwartale 2020 roku pracę zdalną wykonywał co 10. polski pracownik. W domu pracowało ponad 1,6 mln osób, o 478 tys. osób niż w III kwartale ubiegłego roku i blisko milion niż w IV kwartale 2019 roku. Zdecydowana większość, bo niemal 65 proc. osób z tej grupy (ponad 1 mln) pracowało w domu z powodu sytuacji związanej z pandemią COVID-19.