BiznesINFO.pl
dobra osobiste

https://pixabay.com/pl/photos/gavel-aukcja-prawa-m%C5%82otek-symbolu-2492011/

Dobra osobiste

5 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Maciej Blacha

Udostępnij:

Dobra osobiste są to chronione prawem dobra niemajątkowe, przysługujące każdej osobie fizycznej, osobom prawnym, a także jednostkom organizacyjnym nieposiadającej osobowości prawnej, której przepisy odrębne przyznają zdolność prawnej (np. spółki osobowe i wspólnoty mieszkaniowe).

Czym są dobra osobiste?

Pomimo że kodeks cywilny nie definiuje wprost, czym są dobra osobiste, wskazuje przykładowe rodzaje dóbr, jakie objęte są ochroną prawną. Dzięki orzecznictwu sądowemu i wciąż rozwijanej przez naukę doktrynie prawnej, przyjmuje się, że dobra osobiste odnoszą się do uznawanych powszechnie przez społeczeństwo oraz system prawny wartości niematerialnych, ściśle związanych indywidualnym istnieniem osoby fizycznej lub prawnej.

Dobra osobiste – przepisy kodeksu cywilnego

Zgodnie z artykułem 23 kodeksu cywilnego:

„Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.”

Przy czym warto wskazać, że katalog dóbr osobistych wypisanych w kodeksie cywilnym nie jest zbiorem zamkniętym. Oznacza to, że do kategorii dóbr osobistych wliczają się także dobra niewymienione bezpośrednio w kodeksie, ale także dobra, które możemy do nich zakwalifikować, ze względu na wartości, jakimi się posługujemy. Dlatego do dóbr osobistych możemy również zaliczyć np. życie prywatne, kult pamięci osoby zmarłej czy prawo do spokoju (wolności od strachu).  Artykuł 43 kodeksu cywilnego o brzmieniu: „Przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych”, rozszerza ochronę dóbr osobistych również na osoby prawne. Jednak nie wszystkie kategorie dóbr osobistych będą dotyczyć osób prawnych . Możemy wyróżnić następujące typu dóbr osobistych przysługujących osobom prawnym:

  • dobra sława (dobre imię, dobra reputacja) – odpowiednik dobrej czci osoby fizycznej;

  • nazwa – indywidualizuje osobę prawną;

  • nietykalność pomieszczeń;

  • tajemnica korespondencji;

  • sfera prywatności.

Ochrona dóbr osobistych

Według przepisów kodeksu cywilnego, dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Osoba, której dobro osobiste zostało zagrożone cudzym, bezprawnym działaniem może żądać zaniechania tego działania. W przypadku, gdyby doszło już do takiego naruszenia, osoba, której dobro zostało naruszone, może zażądać, aby osoba, która naruszyła jej dobro, usunęła skutki tego naruszenia, a w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej
formie. W przypadku, gdy osoba poniosła szkodę majątkową na skutek naruszenia jej dóbr osobistych, ma prawo żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych, czyli przysługuje jej roszczenie o zapłatę odszkodowania. W przypadku, gdy osoba dozna również krzywdy (naruszenie równowagi psychicznej), może żądać zapłaty odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub wypłaty określonej kwoty na wskazany przez nią cel dobroczynny.

Co ważne, w przypadku, gdy działanie sprawcy nie miało cech bezprawnych, będzie on zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych drugiej osoby. Sytuacja taka może powstać, gdy dziennikarz, który opublikował materiały naruszające dobra osobiste, działał w obronie uzasadnionego interesu społecznego i zachował przy tym szczególną staranność oraz rzetelność w trakcie zbierania i wykorzystywania materiału. Trzeba jednak
zaznaczyć, że w tym wypadku kodeks cywilny posługuje się zasadą domniemania
bezprawności i to dziennikarz pozwany w procesie musi udowodnić istnienie okoliczności
wyłączających bezprawność jego czynów.



Źródła:

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093 – kodeks cywilny

„Prawo cywilne - część ogólna” – Zbigniew Radwański, Adam Olejniczak

Podobne artykuły

pixabay, Chronomarchie

Twój portfel

Potężny cios w samozatrudnionych. Ich składki wzrosną o ponad 1000 zł

Czytaj więcej >
fot: Arkadiusz Ziolek/ East News. 16.07.2019. n/z Niemowlak trzyma banknot 500 zl.

Twój portfel

12 000 plus jednak szybciej. Rząd zdradził, kiedy można spodziewać się wypłat

Czytaj więcej >
Polacy wycofują oszczędności z banków

Twój portfel

Oszczędności w banku? Nie, teraz stawiamy na alternatywy

Czytaj więcej >
pixabay, IADE-Michoko

Twój portfel

Ceny paliw na stacjach robią wrażenie. Cieszyć się mogą tylko tankujący gaz

Czytaj więcej >
pieniadze-pixabay-jarmoluk

Twój portfel

Opłata opakowaniowa już budzi kontrowersje. Branża nie przebiera w słowach

Czytaj więcej >
Biznes Info

Twój portfel

Abonamentu RTV wciąż unika masa Polaków. A kontrolerzy i tak wystawiają mandaty na 735 zł

Czytaj więcej >