W tej sytuacji szef musi wypłacić ekwiwalent za urlop. Nie każdy pamięta o tym obowiązku
Najczęściej niewykorzystany urlop wypoczynkowy przechodzi na kolejny rok kalendarzowy. Wtedy pracownik może go wykorzystać, a pracodawca ma obowiązek go udzielić. Jest jednak jedna specyficzna sytuacja, w której takie zdarzenie nie może mieć miejsca. W tym przypadku szef jest zobowiązany do wypłacenia ekwiwalentu obliczanego specjalnym wzorem. Niewiele osób o tym pamięta, a powinny.
Tyle urlopu przysługuje Polakom
Osobom zatrudnionym na umowie o pracę przysługuje coroczny, płatny urlop wypoczynkowy, którego wymiar zależy od stażu pracy. Wyróżnia się dwa podstawowe progi:
- 20 dni urlopu – dla osób ze stażem pracy poniżej 10 lat,
- 26 dni urlopu – dla osób ze stażem co najmniej 10 lat.
Co istotne, do stażu pracy, od którego zależy długość urlopu, zalicza się także ukończoną szkołę. Jeśli zakończyliśmy edukację na szkole średniej, należy doliczyć 4 lata; jeśli zawodowej, do 5 lat; jeśli policealną - 6 lat, a studia wyższe to już 8 lat stażu pracy. Warto pamiętać, że lata te nie sumują się z faktycznym doświadczeniem zawodowym. Jeśli równocześnie studiujemy i pracujemy, to pracodawca wybierze korzystniejszy dla nas wariant liczenia stażu urlopowego.
Wyróżniane są również inne typy urlopów, które przysługują osobom zatrudnionym na umowę o pracę. To przede wszystkim:
- urlop na żądanie – 4 dni w roku (wchodzą w pulę urlopu wypoczynkowego),
- urlop okolicznościowy – np. 2 dni na ślub, narodziny dziecka, pogrzeb bliskiej osoby,
- urlop bezpłatny – za zgodą pracodawcy, niepłatny, nie wlicza się do stażu,
- urlop macierzyński/ojcowski/rodzicielski – szczegółowe zasady zależą od sytuacji życiowej i prawnych regulacji.
To, co dzieje się z niewykorzystanym urlopem w danym roku, wciąż dla niektórych pozostaje dość enigmatyczne. Jest sytuacja, w której pracodawca musi wypłacić pracownikowi ekwiwalent za ten okres. Nie każdy o tym pamięta.
Wtedy urlop przechodzi na kolejny rok
Urlop wypoczynkowy jest udzielany na wniosek pracownika, ale w terminie uzgodnionym z pracodawcą. Ten z kolei ma obowiązek udzielić co najmniej jednego nieprzerwanego urlopu trwającego 14 dni kalendarzowych w ciągu roku.
W polskim prawie pracy niewykorzystany urlop wypoczynkowy przechodzi automatycznie na kolejny rok, ale pod pewnymi warunkami i z ograniczeniami czasowymi. Działa to wyłącznie w przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę, jeśli obowiązuje nas zlecenie lub dzieło, to nie możemy sobie na to pozwolić.
Niewykorzystany urlop wypoczynkowy powinien być udzielony pracownikowi najpóźniej do 30 września w kolejnym roku kalendarzowym, co wynika z art. 169 Kodeksu pracy. Nie może być on dowolnie wydłużany ani przez pracodawcę, ani pracownika. Co więcej, jeśli nie zostanie on wykorzystany do wspomnianego terminu, to formalnie wciąż przysługuje, ale pracodawca może ponieść konsekwencje za niedopełnienie obowiązku jego udzielenia.
Eksperci wskazują na zalety oraz wady takiego rozwiązania. Wśród tych pierwszych znajdzie się z pewnością ochrona pracownika, który nie traci on prawa do urlopu, jeśli był chory, miał ważne projekty lub nie dostał zgody na urlop w danym roku. Jeśli jednak zbyt długo odkładamy urlop, może to prowadzić do przemęczenia i trudności organizacyjnych w firmie, co więcej, zaległy urlop może się też skumulować, co komplikuje planowanie i rozliczenia – zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy.
Jest jednak sytuacja, w której należy wypłacić pracownikowi ekwiwalent za niewykorzystany urlop. To nie zdarza się często, stąd pracownikom zdarza się o tym zapomnieć.
Zobacz: Mówi się, że to "pewny biznes". Tyle zarabia się w branży pogrzebowej. Można się zdziwić
W tej sytuacji szef musi wypłacić ekwiwalent za urlop
Ekwiwalent za urlop to forma pieniężnej rekompensaty, która przysługuje pracownikowi w przypadku niewykorzystania przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca ma obowiązek wypłaty ekwiwalentu wyłącznie w jednej, jasno określonej sytuacji – gdy stosunek pracy zostaje zakończony lub wygasa, a urlop nie został wcześniej wykorzystany.
Nie ma przy tym znaczenia, kto zainicjował zakończenie umowy – ekwiwalent należy się zarówno w przypadku wypowiedzenia złożonego przez pracownika, jak i wtedy, gdy umowę rozwiąże pracodawca. W każdym takim przypadku niewykorzystany urlop jest „przeliczany” na pieniądze i wypłacany pracownikowi jako należne świadczenie.
Jest jednak jeden wyjątek od tej reguły. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w sytuacji, gdy bezpośrednio po zakończeniu jednej umowy o pracę pracownik podpisuje kolejną umowę z tym samym pracodawcą, a obie strony uzgodnią, że zaległy urlop zostanie wykorzystany w nowym okresie zatrudnienia.
Zasady wyliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 8 stycznia 1997 r. dotyczące szczególnych zasad udzielania urlopów oraz wypłacania za nie wynagrodzenia lub ekwiwalentu pieniężnego. Aby obliczyć wysokość należnego ekwiwalentu, trzeba skorzystać ze współczynnika ekwiwalentu urlopowego – w 2025 roku wynosi on 20,75. Służy on do przeliczenia miesięcznego wynagrodzenia na ekwiwalent za jeden dzień urlopu.
Przykładowo, jeśli zarabiamy 5200 zł brutto, dzielimy tę kwotę przez 20,75 i otrzymujemy 250,60 zł (za jeden dzień urlopu). Następnie mnożymy wynik przez liczbę dni niewykorzystanego urlopu, co w tym przypadku daje 1253 zł ekwiwalentu brutto.
Obserwuj w Google News
