Unia Europejska otwiera furtkę dla pracowników z tego kraju. Rynek pracy może to odczuć

Globalne porozumienie, lokalne emocje

Gdy Unia Europejska podpisuje duże umowy handlowe, ich skutki rzadko kończą się na statystykach eksportu i importu. Rynek pracy, mobilność specjalistów i konkurencja o miejsca pracy to tematy, które zawsze wracają w publicznej debacie. Tym razem w centrum zainteresowania znalazł się jeden kraj spoza Europy, który od lat dynamicznie rozwija swoje zaplecze technologiczne i przemysłowe.

Dla polskich pracowników i przedsiębiorców taka umowa może oznaczać zarówno nowe możliwości biznesowe, jak i niepewność dotyczącą przyszłości zatrudnienia. W tle pojawiają się pytania o to, czy otwarcie rynków usług przełoży się na większą obecność zagranicznych specjalistów, a jeśli tak – w jakiej skali i na jakich zasadach.

Nie bez znaczenia są też nastroje społeczne. Hasła o „napływie pracowników” działają na wyobraźnię, zwłaszcza w czasach spowolnienia gospodarczego i presji kosztowej. Czy jednak obawy mają realne podstawy, czy raczej wynikają z braku pełnej informacji o tym, co faktycznie zakłada nowe porozumienie?

Szanse dla firm i wyzwania dla kompetencji

Z perspektywy biznesu takie porozumienia często oznaczają łatwiejszy dostęp do nowych rynków, uproszczone procedury i większą skalę współpracy projektowej. Dla wielu firm to impuls do rozwoju, ale jednocześnie sygnał, że dotychczasowe modele działania mogą przestać wystarczać.

Eksperci rynku pracy zwracają uwagę, że w dłuższej perspektywie kluczowe będą kompetencje wysoko wyspecjalizowane. Firmy, które konkurowały dotąd głównie ceną, mogą zostać zmuszone do zmiany strategii. Pojawia się też pytanie, jak polski rynek poradzi sobie z rosnącą presją na innowacyjność, transfer wiedzy i międzynarodowe zespoły projektowe.

Czy większa współpraca międzynarodowa oznacza zagrożenie dla lokalnych pracowników, czy raczej stworzy nowe role i miejsca pracy? Odpowiedź nie jest oczywista, a kluczowe szczegóły pojawiają się dopiero wtedy, gdy przyjrzymy się konkretom zapisanym w umowie i danym dotyczącym zatrudnienia.

Indie, liczby i konkrety. Co naprawdę zmieni się w Polsce

Dopiero analiza szczegółów pokazuje pełen obraz sytuacji. Nowa umowa o wolnym handlu UE–Indie nie oznacza automatycznego otwarcia rynków pracy, ale wprowadza rozwiązania ułatwiające krótkoterminowe delegacje, transfery wewnątrzkorporacyjne i współpracę projektową. Jak podkreślają eksperci, krajowe przepisy wizowe i dotyczące zezwoleń na pracę – w tym polskie – pozostają w mocy.

Według danych Komisji Europejskiej, obecna wymiana handlowa z Indiami wspiera już około 800 tys. miejsc pracy w UE. W Polsce pracownicy z Indii stanowią dziś niemal 11 proc. wszystkich cudzoziemców zatrudnionych w kraju – wynika z raportu „Cudzoziemcy na polskim rynku pracy. Jak biznes ocenia współpracę z pracownikami z zagranicy” przygotowanego przez Smart Solutions HR.

Bilans dla rynku pracy jest pozytywny. Powstaną nowe miejsca pracy w takich sektorach jak eksport, logistyka, usługi biznesowe, doradztwo prawne i podatkowe, technologie oraz projekty międzynarodowe – podkreśla Włodzimierz Kucharczuk, project manager w Smart Solutions HR.

Ekspert zwraca uwagę, że w dłuższej perspektywie szczególnie polska branża IT może skorzystać na zmianach, przesuwając się w stronę usług o wysokiej wartości dodanej, takich jak cyberbezpieczeństwo, analityka danych czy zaawansowany rozwój oprogramowania.

FTA stawia przed polskim rynkiem pracy nie zagrożenie utratą miejsc pracy, lecz wyzwanie: przesunięcie w stronę kompetencji wysoko wyspecjalizowanych i modeli współpracy opartych na wiedzy – ocenia w cytowanym raporcie Kucharczuk.

Są jednak sektory, które mogą odczuć presję. Wskazuje się m.in. przemysł tekstylno-odzieżowy, gdzie napływ tańszych produktów z Indii może oznaczać ostrzejszą konkurencję cenową dla lokalnych producentów.

Sama umowa zakłada niemal całkowite zniesienie ceł: UE zlikwiduje je na ponad 97 proc. towarów z Indii, a Indie obejmą liberalizacją 96,6 proc. importu z UE. Przykładowo, cło na samochody spadnie z 110 proc. do 10 proc., a na części motoryzacyjne zostanie zniesione. To może otworzyć nowe możliwości dla polskich eksporterów, zwłaszcza w sektorach maszynowym, chemicznym i przemysłowym.

Nowa umowa UE–Indie nie oznacza „zalewu” polskiego rynku pracy, ale wyraźny sygnał, że globalizacja wchodzi w nową fazę. Dla firm to szansa na rozwój i ekspansję, dla pracowników – impuls do podnoszenia kwalifikacji. To, czy Polska wykorzysta ten moment, zależy od gotowości rynku na zmiany, które nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka.