Polacy mają coraz więcej pieniędzy. Wciąż nie wiedzą jednak co z nimi robić

Polska na tle globalnej mapy bogactwa

Globalne aktywa finansowe prywatnych gospodarstw domowych zanotowały w 2023 roku solidny wzrost o 5,1%, osiągając rekordową wartość 237 bilionów euro. Lwia część tego wyniku, bo niemal połowa, została wygenerowana w Azji (z wyłączeniem Japonii), co potwierdza rosnącą siłę tego regionu w światowych finansach. Na tym tle Polska prezentuje się bardzo dobrze.

Aktywa finansowe brutto polskich gospodarstw domowych zwiększyły się o 9,8%, osiągając wartość 806 mld euro. To najsilniejsza dynamika wzrostu od czterech lat. Mimo to, w przeliczeniu na mieszkańca, wciąż pozostajemy w tyle za zamożniejszymi krajami. Pod względem aktywów finansowych netto na osobę (15 970 euro) Polska zajmuje 36. miejsce w globalnym rankingu, a pod względem aktywów brutto (21 180 euro) – 38. pozycję w gronie niemal 60 analizowanych państw.

Rekordowe oszczędności lądują na lokatach

Rok 2023 przyniósł prawdziwy boom, jeśli chodzi o nowe oszczędności Polaków. Ich wartość wzrosła o ponad 75% w porównaniu z rokiem poprzednim, osiągając rekordowy poziom 51 mld euro. To wynik przewyższający nawet szczyt odnotowany w pandemicznym 2020 roku. Analiza struktury tych oszczędności ujawnia jednak głęboko zakorzeniony konserwatyzm. Mimo że papiery wartościowe były najszybciej rosnącą klasą aktywów, aż 64% nowych środków Polacy ulokowali w depozytach bankowych. W rezultacie udział depozytów w całym portfelu finansowym polskich gospodarstw domowych wynosi aż 46,9%. 

Jednocześnie Polacy ograniczają zadłużenie. Zobowiązania gospodarstw domowych wzrosły w 2023 roku jedynie o 0,2%, co jest jednym z niższych wyników w regionie. Dzięki temu aktywa finansowe netto, czyli majątek po odjęciu długów, zwiększyły się o imponujące 12,4%, do 607 mld euro.

Bezpieczeństwo, które może hamować wzrost

Dominacja depozytów bankowych w strukturze oszczędności, choć świadczy o dużej awersji do ryzyka, w dłuższej perspektywie staje się wyzwaniem. Ogranicza bowiem potencjał do pomnażania majątku, jaki oferują rynki kapitałowe. Raport rzuca światło także na inny, mniej optymistyczny aspekt – nierówności. Współczynnik Giniego dla Polski, mierzący koncentrację majątku, wynosi 70,9, co jest wynikiem zbliżonym do średniej w zestawieniu i wskazuje na znaczące dysproporcje majątkowe w społeczeństwie.