Nawet 19 tys. zł dla właścicieli fotowoltaiki. O wysokości dotacji decydują trzy limity

Nowelizacja ustawy i program dopłat są dwoma odrębnymi rozwiązaniami. Przepisy zmieniają zasady uwzględniania mocy magazynu przy zgłaszaniu mikroinstalacji, natomiast dotacje mają zmniejszyć koszt jego zakupu i montażu. Oba działania służą jednak temu samemu celowi: zwiększeniu ilości energii zużywanej bezpośrednio w gospodarstwie domowym zamiast oddawania jej do sieci.

Ponad 1,6 mln prosumentów. Magazyny mają odciążyć lokalne sieci

Z raportu Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, opublikowanego w marcu 2026 roku, wynika, że na koniec 2025 roku w Polsce było ponad 1,61 mln prosumentów. Łączna moc ich instalacji przekraczała 13,1 GW, a za 99,9 proc. wszystkich mikroinstalacji OZE odpowiadała fotowoltaika.

Panele produkują najwięcej prądu w środku dnia, gdy wiele gospodarstw domowych zużywa go stosunkowo mało. Nadwyżka trafia wówczas do sieci, a wieczorem prosument musi ponownie kupować energię. W systemie net-billingu wartość oddawanego prądu zależy od cen rynkowych, które w godzinach największej produkcji fotowoltaiki bywają niskie.

Jednoczesna produkcja w setkach tysięcy instalacji powoduje powstawanie nadwyżek, których lokalne sieci nie zawsze mogą bezpiecznie przyjąć. Magazyny mają zatrzymywać część energii w miejscu jej wytworzenia i ograniczać jej oddawanie w południe. Efekt zależy jednak od właściwego doboru oraz sposobu sterowania urządzeniem.

Czy łatwiej będzie podłączyć większy magazyn energii?

Dotychczas moc magazynu nie była doliczana do mocy instalacji tylko wtedy, gdy nie przekraczała mocy samej mikroinstalacji. Nowelizacja podnosi ten limit do 2,2-krotności jej mocy. Jednocześnie łączna moc, którą instalacja fotowoltaiczna i magazyn mogą wprowadzać do sieci, nie będzie mogła przekroczyć mocy zainstalowanej mikroinstalacji.

W praktyce właściciel paneli o mocy 5 kW będzie mógł zastosować magazyn o mocy do 11 kW bez doliczania go do mocy mikroinstalacji, pod warunkiem że urządzenia zostaną skonfigurowane tak, aby do sieci nie trafiało więcej niż 5 kW.

Nowelizacja nie zwiększa mocy przyłączeniowej budynku ani mocy umownej. Zmienia sposób kwalifikowania mocy magazynu przy zgłaszaniu mikroinstalacji. Magazyn nadal trzeba będzie zgłosić operatorowi, a urządzenie i cała instalacja muszą spełnić wymagania techniczne.

Warto również odróżnić moc magazynu, wyrażaną w kilowatach, od jego pojemności podawanej w kilowatogodzinach. Zapisany w ustawie przelicznik 2,2 dotyczy mocy urządzenia. Osobny wymóg dotyczący pojemności wprowadzono w programie dotacyjnym.

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać i ile wyniesie dotacja?

Prezydent podpisał ustawę 15 października, a dzień później została ona opublikowana w Dzienniku Ustaw. Zasady dotyczące uwzględniania mocy magazynów energii wejdą w życie 1 grudnia 2026 roku.

Niezależnie od tego 20 października NFOŚiGW rozpoczął nabór wniosków do programu „Dofinansowanie przydomowych magazynów energii”. Ma potrwać do 1 października 2027 roku lub do wyczerpania budżetu wynoszącego 1 mld zł.

O wsparcie mogą ubiegać się osoby fizyczne będące prosumentami i posiadające mikroinstalację OZE przyłączoną do sieci. Dotacja może wynieść łącznie do 19 tys. zł na jeden punkt poboru energii. Na pełne 19 tys. zł składa się do 16 tys. zł podstawowej dotacji do magazynu energii elektrycznej, do 2 tys. zł dodatkowego wsparcia za kwalifikujące się urządzenie wyprodukowane w UE oraz do 1 tys. zł na magazyn ciepła.

Podstawowa dotacja do magazynu energii elektrycznej wynosi najwyżej 30 proc. kosztów kwalifikowanych, ale nie więcej niż 800 zł za każdą kilowatogodzinę jego pojemności. Obowiązuje również limit całkowity: 16 tys. zł dla prosumentów rozliczanych w net-billingu oraz 8 tys. zł dla pozostających w systemie opustów.

Magazyn musi mieć co najmniej 10 kWh pojemności. Jednocześnie jego pojemność powinna wynosić przynajmniej dwa razy tyle, ile wynosi moc szczytowa instalacji PV wyrażona w kWp. Przy fotowoltaice o mocy 5 kWp magazyn musi mieć co najmniej 10 kWh pojemności, jeżeli inwestor chce skorzystać z programu dopłat.

Jak działa to w praktyce? Jeżeli koszty kwalifikowane zakupu i montażu magazynu o pojemności 10 kWh wyniosą 30 tys. zł, 30 proc. tej kwoty będzie równe 9 tys. zł. Prosument nie otrzyma jednak 9 tys. zł, ponieważ zadziała limit 800 zł za każdą kilowatogodzinę pojemności. Podstawowa dotacja wyniesie najwyżej 8 tys. zł, a po jej odliczeniu do pokrycia pozostanie 22 tys. zł. Jest to przykład działania limitów, a nie wycena konkretnego urządzenia.

Dodatkowa premia za kwalifikujące się urządzenia wyprodukowane na terenie Unii Europejskiej może wynieść do 2 tys. zł. Program przewiduje również do 1 tys. zł wsparcia na magazyn ciepła. Instalacja musi być wyposażona w system zarządzania energią EMS oraz posiadać możliwość pracy wyspowej.

Dla kogo magazyn energii może być najbardziej opłacalny?

Największy potencjał oszczędności mają prosumenci rozliczani w net-billingu, którzy w południe oddają duże nadwyżki do sieci, a dużo energii zużywają wieczorem lub w nocy. Dotyczy to m.in. osób ładujących po powrocie do domu samochód elektryczny oraz gospodarstw, w których poza godzinami produkcji często pracują pompa ciepła, płyta indukcyjna, pralka lub zmywarka.

Magazyn pozwala zachować część energii i wykorzystać ją po zachodzie słońca. Niektóre urządzenia wyposażone w funkcję pracy wyspowej mogą również podczas awarii zasilać wybrane obwody albo – jeżeli instalacja została do tego zaprojektowana – cały dom.

Sam podpis prezydenta ani otrzymanie dotacji nie gwarantują jednak, że inwestycja zwróci się każdemu prosumentowi. Opłacalność zależy od profilu zużycia energii, wielkości instalacji, systemu rozliczeń, ceny urządzeń oraz sposobu ich sterowania. Przed zakupem warto więc przeanalizować rzeczywiste nadwyżki produkcji, a nie kierować się wyłącznie maksymalną kwotą wsparcia.