BiznesINFO.pl
baby-2717347 1920

https://pixabay.com/pl/photos/baby-nogi-ojciec-matka-2717347/

Państwo pomaga rodzinie. Opieka nad chorym dzieckiem uprawnia do zasiłku opiekuńczego

4 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Przemysław Puch

Udostępnij:

Polska nie należy do grona krajów uznawanych za przesadnie opiekuńcze. Jednak osoby sprawujące dozór nad chorym dzieckiem mogą liczyć na pomoc z budżetu Państwa w postaci zasiłku opiekuńczego. Musza jednak zadbać o zgromadzenie pełnej dokumentacji.

Jak wynika z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1594) zasiłek opiekuńczy przysługuje pracownikowi zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki między innymi nad zdrowym dzieckiem w wieku do lat ośmiu, lub w przypadku pobytu małżonka, stale opiekującego się takim potomkiem w tzw. stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej (na przykład w szpitalu).

Nie dla każdego

Potwierdzające okoliczności pobytu małżonka w szpitalu powinno zawierać imię i nazwisko, okres i przyczynę konieczności sprawowania opieki nad potomkiem wymagającym opieki, jego imię i nazwisko oraz pieczątkę i podpis osoby uprawnionej do wystawienia takiego zaświadczenia.

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje każdemu. O jego przyznanie może się starać rodzic (biologiczny, adopcyjny, zastępczy, opiekun prawny lub inna osoba która w rzeczywistości wychowuje i utrzymuje dziecko). Drugim warunkiem, który musi być spełniony łącznie z
pierwszym jest posiadanie aktualnego tytułu do ubezpieczenia społecznego (chorobowe), a więc umowy o pracę, agencyjnej, aktualnej umowy cywilnoprawnej (o dzieło, zlecenie, lub uaktywniającej o pracę w charakterze niani, o pracę nakładczą).

O zasiłek opiekuńczy może się ubiegać również osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na własny rachunek, jest członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej, kółek rolniczych, lub jest osobą duchowną   

Dla matki i ojca

Prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje zarówno matce, jak i ojcu wymagającego opieki dziecka. Ale świadczenie takie może otrzymać tylko jeden z rodziców, osoba, która złożyła wniosek. Zasiłek opiekuńczy, prawdopodobnie, nie zostanie przyznany jeżeli zamieszkujący
z wnioskodawcą inni członkowie rodziny osoby starającej się o tego rodzaju wsparcie mogą opiekować się pozostającym w niedyspozycji dzieckiem (zasada ta nie obowiązuje, jeśli ma ono mniej niż dwa lata).

Aby otrzymać zasiłek opiekuńczy konieczne jest wypełnienie i złożenie wniosku na druku Z-15A, oraz wydruku zwolnienia elektronicznego (jeśli, płatnik składek, czy pracodawca nie ma
profilu na Platformie Usług Elektronicznych ZUS PUE).

Jeżeli ma profil na PUE ZUS lekarz może wystawić zwolnienie elektroniczne (e-ZLA), które automatycznie trafi zarówno do ZUS, jak i płatnika (jeśli zatrudniający starającą się o zasiłek opiekuńczy osobę płatnik nie ma profilu na PUE ZUS powinien poinformować o tym pisemnie).

Może to być także zaświadczenie lekarskie wystawione na wydruku z systemu w trybie
alternatywnym, gdy lekarz nie dysponuje aktualnie, na przykład, aktywnym łączem internetowym. Jeśli starająca się o zasiłek opiekuńczy osoba ma profil na platformie PUE ZUS powinna sprawdzić, czy lekarz wprowadził zwolnienie do systemu, jeśli tak się stało nie
musi składać jego wydruku.

Istotne zwolnienie

Jeżeli jednak osoba starająca się o zasiłek opiekuńczy dostanie wydruk zwolnienia elektronicznego, a płatnik składek ma profil na PUE ZUS nie musi już składać zwolnienia lekarskiego, bo trafi ono automatycznie zarówno do systemu ZUS, jak i płatnika.

Pozostałe konieczne dokumenty to:

- zaświadczenie płatnika składek (jeśli wiadomo, że ZUS wypłaci zasiłek);

- Z-3 (jeśli wnioskodawca jest pracownikiem);

- Z-3b (jeśli wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, współpracuje z
osobą, która taką działalność prowadzi, jest osobą duchowną;

- Z-3a – w pozostałych przypadkach.

W razie składania dokumentów osobiście w placówce ZUS konieczne jest także posiadania aktualnego dokumentu tożsamości (dowód osobisty lub paszport).

Dziecko niepełnosprawne

W przypadku starania się o zasiłek opiekuńczy z tytułu konieczności otoczenia opieką dziecka
niepełnosprawnego mającego więcej niż 14 lat należy złożyć dodatkowo dokument
potwierdzający niepełnosprawność w stopniu znacznym lub orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy ze strony innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz koniecznością stałego, codziennego współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji.

Składanie dokumentów

Zebrane dokumenty należy złożyć u płatnika składek na ubezpieczenie społeczne (firma,
instytucja lub osoba, która zgłosiła wnioskodawcę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rozlicza i opłaca za nią składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne), albo osobiście we właściwej ze względu na siedzibę płatnika składek placówce ZUS. Można także wysłać je pocztą.

Najlepiej zrobić to jak najszybciej, zaraz po zebraniu niezbędnych dokumentów. Wniosek może dotyczyć okresu, który już minął, nie może jednak skończyć się później niż pół roku po ostatnim dniu sprawowania opieki. Jeżeli zatem wnioskodawca sprawował opiekę nad dzieckiem od 1 do 8 czerwca to dokumenty może złożyć nie później niż 8 grudnia.

Jeśli z powodów obiektywnych nie było możliwe złożenie dokumentów w terminie (na
przykład z powodu pobytu w szpitalu) wniosek można złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym ustała przyczyna takiej niemożliwości. Można to zrobić u płatnika składek (na przykład pracodawcy, jeśli zatrudnia on więcej niż 20 osób), w jednostce ZUS odpowiedniej dla siedziby płatnika składek (jeśli zatrudnia on mniej niż 20 osób, ale wydruk zwolnienia elektronicznego należy złożyć już u płatnika składek). Dokumenty można także złożyć w jednostce ZUS odpowiedniej dla siedziby płatnika składek (jeśli wnioskodawca prowadzi
działalność pozarolniczą, współpracujesz z taką osobą albo jest osobą duchowną).

Dokumenty można wysłać pocztą, złożyć osobiście lub przez pełnomocnika. Jeśli zasiłek
wypłaca ZUS, możliwe jest złożenie wniosku drogą elektroniczną za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS. Zaświadczenie Z-3, Z-3a i Z-3b płatnik składek może także przekazać przez PUE ZUS.

Wysokość zasiłku

Decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku opiekuńczego należy się spodziewać w ciągu 30 dni kalendarzowych od daty złożenia wszystkich dokumentów. Wysokość zasiłku wylicza ZUS albo płatnik składek. Warto jednak wiedzieć, że w przypadku gdy wnioskodawca jest pracownikiem podstawa wymiaru zasiłku zależy od przeciętnego wynagrodzenia (brutto) w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy przypadających przed miesiącem, w którym rozpoczęła się opieka nad chorym (od tej kwoty należy odjąć składki na ubezpieczenie społeczne w części opłacanej przez pracownika).

Zasada ta nie dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, współpracujących z taką osobą, jak również duchownych.

W przypadku innej osoby nie będącej pracownikiem podstawą obliczenia wysokości zasiłku opiekuńczego jest przeciętny miesięczny przychód z ostatniego roku (dwunastu miesięcy) przypadającego przed miesiącem, w którym miała miejsce opieka nad chorym dzieckiem (tak uzyskaną kwotę trzeba pomniejszyć o 13,71 proc.).

W przypadku osoby posiadającej tytuł do ubezpieczenia chorobowego przez okres krótszy niż dwanaście miesięcy podstawa wymiaru zasiłku wyliczana jest na podstawie pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia przypadających przed miesiącem, w którym odbywała się opieka.

Czas limitowany

Okres wypłacania zasiłku opiekuńczego jest limitowany. W przypadku opieki sprawowanej nad dzieckiem, które nie ukończyło jeszcze 14 roku zasiłek wypłacany jest maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym. Opieka nad małoletnim, mającym więcej niż 14 lat uprawnia
do zasiłku pielęgnacyjnego przez 14 dni w roku kalendarzowym, natomiast nad dzieckiem niepełnosprawnym – 30 dni.

Wszystkie zasiłki opiekuńcze w roku kalendarzowym mogą być przyznane łącznie na 60 dni pracy. Taki wymiar zasiłku opiekuńczego nie zmienia się w zależności od ilości pozostających na utrzymaniu i wychowywanych przez wnioskodawcę dzieci (zarówno na jedno, jak i dwójkę maksymalny wymiar zasiłku obejmuje tylko 60 dni).

Dla niepracujących

Zasiłek opiekuńczy może uzyskać także osoba nie pracująca zawodowo z powodu konieczności sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem mającym mniej niż osiem lat, lub innym chorym członkiem rodziny. Także w takiej sytuacji maksymalna liczba dni, w trakcie których wypłacany jest zasiłek nie może przekroczyć 60 w roku kalendarzowym.

W razie opieki nad chorym, niepełnosprawnym dzieckiem w wieku powyżej 14 lat, oraz innym chorym członkiem rodziny (na przykład mamą, teściem lub innym chorym dzieckiem w wieku powyżej 14 lat), zasiłek opiekuńczy przysługuje maksymalnie przez 30 dni w roku kalendarzowym. Jeżeli wnioskodawca ma na przykład dwoje dzieci w wieku powyżej 14 lat do 18 lat, w tym jedno niepełnosprawne, otrzyma zasiłek opiekuńczy łącznie przez 30 dni w roku. Jeśli sprawuje opiekę nad chorym dzieckiem mającym mniej niż 14 lat oraz niepełnosprawnym w wieku powyżej 14 lat, ale jeszcze niepełnoletnim, może starać się o zasiłek opiekuńczy pokrywający nie więcej niż 60 dni pracy w roku kalendarzowym.

Komplet dokumentów

Podejmując działania mające na celu uzyskanie zasiłku opiekuńczego konieczne jest zadbanie o zgromadzenie pełnej, uprawniającej do tego świadczenia dokumentacji. Brak choćby jednego dokumentu powoduje, że wnioskodawcy takie świadczenie nie zostanie,
prawdopodobnie, przyznane.

W takiej sytuacji pracodawca powinien potraktować nieobecność w pracy jako usprawiedliwioną, ale nie dającą prawa do zasiłku opiekuńczego.

Jeżeli pracownik dostarczy wymagane dokumenty w późniejszym terminie, może liczyć na
wypłatę zaległego zasiłku opiekuńczego pod warunkiem, że nie minęło sześć miesięcy od ostatniego dnia okresu, który ma objąć zasiłek opiekuńczy. Jeżeli niezgłoszenie roszczenia
o wypłatę nastąpiło z przyczyn niezależnych od uprawnionego, termin sześciu miesięcy liczony jest od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie takiego roszczenia.

Od decyzji ZUS dotyczącej zasiłku opiekuńczego w ciągu miesiąca od daty jej otrzymania można złożyć odwołanie do Sądu Pracy.

Podobne artykuły

Praca

Na czym polega marketing relacji i czym się wyróżnia?

Czytaj więcej >
W te wakacje wielu pracowników będzie miało krótszy urlop

Praca

Obniżony etat, to nie jedyny problem kryzysu. Zaważy to także na twoim urlopie

Czytaj więcej >
pixabay, Fz

Praca

Płaca minimalna na poziomie 3 tys. zł. Rząd podjął decyzję

Czytaj więcej >
Marek BAZAK/East News

Praca

Emerytury stażowe. Solidarność złoży projekt ustawy w Sejmie

Czytaj więcej >
pixabay, jannonivergall

Praca

Ukraińcy mogą zarobić więcej od Polaków. Pracodawcy skłonni im lepiej zapłacić

Czytaj więcej >
Biedronka proponuje 2 w 1. Będzie szukać pracowników do pracy w kurortach.

Praca

Biedronka rekrutuje do pracy w nadmorskich kurortach. Sieciówka kusi wakacjami połączonymi z pracą

Czytaj więcej >