Czy pracownik może odmówić pracy, gdy jest za zimno? Eksperci wyjaśniają
Niskie temperatury w biurach, halach produkcyjnych i przy pracy na zewnątrz co roku wywołują te same wątpliwości wśród pracowników. Wielu zastanawia się, czy w chłodnym miejscu pracy nadal trzeba wykonywać obowiązki i gdzie przebiega granica między zwykłym dyskomfortem a naruszeniem przepisów. Tym bardziej że potoczne przekonania często rozmijają się z tym, co faktycznie wynika z prawa. Swoje stanowisko w tej sprawie przedstawia Mariusz Boruch, radca prawny specjalizujący się w prawie pracy, a także Emilia Kowalczyk, adwokat z LegalHelp, którzy wyjaśniają, kiedy zimno w pracy ma realne konsekwencje prawne, a kiedy pracownik musi wykonywać obowiązki mimo niekomfortowych warunków.
- Od jakiej temperatury przepisy zakazują pracy?
- Czy pracownik może nie stawić się do pracy, gdy jest za zimno?
- Jakie obowiązki przy niskich temperaturach ma pracodawca?
- Kiedy odmowa pracy jest legalna, a kiedy może grozić konsekwencjami?
Minimalna temperatura w pracy. Co mówią przepisy?
Polskie przepisy nie pozostawiają wątpliwości co do minimalnych temperatur w pomieszczeniach pracy. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, temperatura w pomieszczeniach pracy nie może być niższa niż 14°C. Wyjątkiem są sytuacje, w których względy technologiczne wymagają utrzymywania niższej temperatury – jak np. w chłodniach przemysłowych.
W przypadku pomieszczeń biurowych oraz miejsc, gdzie wykonywana jest lekka praca fizyczna, minimalna temperatura została podniesiona do 18°C. Jak podkreśla radca prawny Mariusz Boruch, temperatura powinna być zawsze dostosowana do rodzaju wykonywanej pracy, a obowiązek jej zapewnienia spoczywa na pracodawcy.
“Jednym z elementów bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jest utrzymywanie w miejscu pracy odpowiedniej temperatury, skorelowanej z charakterem wykonywanych obowiązków” – wskazuje Mariusz Boruch w rozmowie z BiznesInfo.
Na ten sam aspekt zwraca uwagę Emilia Kowalczyk, adwokat z LegalHelp:
“Zgodnie z przepisami w pomieszczeniach pracy temperatura nie może być niższa niż 14°C, a w pomieszczeniach, w których wykonywana jest lekka praca fizyczna lub praca biurowa – niższa niż 18°C. Obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków spoczywa na pracodawcy” – wskazuje ekspertka w rozmowie z BiznesInfo.
Praca na zewnątrz. Więcej obowiązków po stronie pracodawcy
Znacznie szersze obowiązki ciążą na pracodawcach, którzy zatrudniają pracowników na otwartej przestrzeni. W takich przypadkach przepisy wymagają zapewnienia m.in. ciepłej odzieży roboczej, odpowiedniej do warunków atmosferycznych, a także pomieszczenia do ogrzania się, umożliwiającego schronienie przed opadami, zmianę odzieży oraz podgrzanie posiłków.
Dodatkowo pracownicy wykonujący pracę na zewnątrz przy temperaturze poniżej 10°C muszą mieć zapewnione ciepłe napoje, a w określonych sytuacjach także ciepłe posiłki profilaktyczne – zwłaszcza gdy praca wiąże się z dużym wydatkiem energetycznym w okresie zimowym, obejmującym czas od 1 listopada do 31 marca.
“Przepisy nie określają minimalnej temperatury pracy na zewnątrz, ale nakładają na pracodawcę konkretne obowiązki ochronne. Musi on zapewnić odzież odpowiednią do warunków, ciepłe napoje przy niskich temperaturach oraz możliwość ogrzania się i przerw regeneracyjnych” - wskazuje adw. Emilia Kowalczyk z LegalHelp.
Jak zaznaczają eksperci, dodatki finansowe za pracę w niskich temperaturach nie są obowiązkowe i zależą wyłącznie od decyzji pracodawcy lub wewnętrznych regulaminów.
Czy pracownik może odmówić pracy, gdy jest za zimno?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań - i jednocześnie najbardziej problematyczne. Pracownik nie ma automatycznego prawa do niestawienia się w pracy tylko dlatego, że temperatura jest niższa niż przewidują przepisy. Kluczowe znaczenie ma bowiem to, czy warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia.
„Jeżeli warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP, ale nie stwarzają bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia, pracownik nie ma prawa powstrzymać się od wykonywania pracy ani opuścić miejsca pracy” – wyjaśnia radca prawny Mariusz Boruch.
Dla przykładu: temperatura 17°C w biurze, choć narusza minimalny próg 18°C, co do zasady nie stanowi bezpośredniego zagrożenia, a samowolne opuszczenie miejsca pracy może zostać uznane za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Co mogą zrobić pracownicy, gdy pracodawca łamie przepisy?
"Jeżeli warunki pracy powodują bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia, pracownik ma prawo przerwać pracę albo jej nie podjąć do czasu zapewnienia odpowiedniej temperatury"- wskazuje adw. Emilia Kowalczyk z LegalHelp.
Pracownicy nie są jednak bezradni. W sytuacji naruszenia przepisów BHP mogą zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy, która jest organem właściwym do kontroli warunków pracy. Pracodawcy, którzy nie zapewniają bezpiecznych i higienicznych warunków, mogą zostać ukarani grzywną od 1 000 zł do nawet 30 000 zł.
W skrajnych i powtarzających się przypadkach inspektor pracy może również skierować zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa uporczywego naruszania praw pracowniczych.
Źródło: BiznesInfo
Obserwuj w Google News
